Ücretlilere yemek yardımında vergi ve sigorta primi istisnası

GELİR Vergisi Kanununun hizmet erbabına yemek yardımında gelir vergisi istisnasına ilişkin 23/8. maddesi, 9 Kasım 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7420 sayılı Kanunla değiştirilmiş olup, yapılan değişiklik 1 Aralık 2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

ş yerinde ve müştemilatında işverenlerce çalışanlara yemek verilmesi suretiyle sağlanan menfaatler herhangi bir tutar sınırlaması olmaksızın ücretlerde vergiden istisnadır. Bu hükümde bir değişikliğe gidilmemiştir. İş yeri ve müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda ise; çalışılan gün başına (2022 yılı için geçerli tutar) 51 lirayı aşmaması şartıyla işveren tarafından yemek hizmeti veren mükellefe, çalışanın yemeği karşılığı yapılan ödeme gelir vergisinden istisna idi (Yemek kartları, çekleri vb. de bu kapsama giriyor).

Fatura işveren adına düzenleniyor. Yapılan değişiklikle işverenin çalışan adına yemek hizmeti verene ödeme yapma zorunluluğu kaldırılarak, işverence doğrudan çalışana (çalışılan gün başına) yapılan ve (2022 yılı için geçerli tutar) 51 lirayı aşmayan ödemeler gelir vergisinden istisna edilmiştir. Nakdi yemek yardımı ödemelerinin işverence çalışanın banka hesabına yatırılması gerekmektedir.

Damga Vergisi Kanunu ekindeki 2 sayılı tablonun IV/34. sırası uyarınca Gelir Vergisi Kanununun 23. maddesinde belirtilen gelir vergisinden istisna ücretlere ilişkin kâğıtlar damga vergisinden istisna edilmiştir. 2023 yılı başından itibaren söz konusu istisna tutarı 110 lira olarak uygulanacaktır. Ödemelerin istisna tutarı aşan kısımları hem gelir vergisine hem de damga vergisine tabi tutulacaktır. 30 Aralık 2022 tarihli ve 2. mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 322 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde anılan istisnaya ilişkin uygulama usul ve esasları yer almaktadır.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yapılan değişikliğe istinaden SGK Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü’nce yayımlanan 2022/20 Genelge ile; 1 Aralık 2022 tarihinden geçerli olmak üzere yemek bedeli adı altında sigortalılara veya sigortalılar için üçüncü kişilere yapılan her türlü ödemelerin, günlük brüt asgari ücretin %23,65’inin prime esas kazançtan istisna tutulmasına karar verilmiştir.

Buna göre; 1 Aralık – 31 Aralık 2022 tarihleri arasında söz konusu istisna tutar çalışılan gün başına 51,01 lira olarak dikkate alınacaktır. Kurumun; 5 Ocak 2023 tarihli 2023/3 sayılı Genelgesi uyarınca, 2023 yılında söz konusu tutar 78,90 lira olarak uygulanacaktır.

Kurumun yayımladığı 2022/22 sayılı genelge ile de 2020/20 sayılı İşveren İşlemleri Genelgesinin “yemek paraları” başlıklı bölümü “yemek bedeli” adı altında yeniden düzenlenmiştir. İşveren tarafından sigortalılara iş yerinde veya iş yerinin müştemilatında yemek verilmesi halinde değişikliğe gidilmemiş olup, bu şekilde sağlanan menfaatler tutarına bakılmaksızın prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

Ancak; (iş yerinde ve müştemilatından yemek verilmeyen durumlarda) sigortalıya nakden yemek bedeli ödemesi yapılması, sigortalılar için üçüncü kişilere yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki vb. araçlarla fatura karşılığı ödenen yemek bedelleri, işverenlerce sigortalılar için iş yeri veya müştemilatı dışında kalan yerlerde üçüncü kişilere yemek bedeli adı altında fatura karşılığı nakden ödeme yapılması hallerinde ise günlük brüt asgari ücretin %23,65’inin fiilen çalışılan gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak tutar, prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

Aşan kısım ise prime esas kazanca ilave edilecektir. Böylelikle; personele verilen yemek kartı, yemek çeki vs. uygulamasında 1 Aralık 2022 tarihinden itibaren prime esas kazanç tespiti açısından önemli bir değişikliğe gidilmiş olmaktadır.