Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna rıza gösterenleri dahil edip etkin bir uygulama geliştirilebilir. Ben araç kullanırken her elli metrede bir o kasislere maruz kalmak, ya da sapacakmış gibi ana yoldan ayrılıp ilerideki dönüş noktasından yeniden ana yola çıkan uyanıklarla, araçları yol geçişlerinde görüşü engelleyecek şekilde park edenlerle aynı trafikte olmak istemiyorum.

Sürekli izlenmek çok rahatsız edici, kabul ediyorum. Sürücü/araç izlemek yerine olay izlemek, olduğu anda tespit edip cezasını verip bunu da uygulamak aslında olması gereken.

Benzer şekilde şu vize uygulamaları. Her devlet kendi vatandaşının kriminal geçmişini, maddi durumunu, ilişki ve faaliyetlerini, para hareketlerini vs biliyor zaten. Devletler bu kayıtları birbirlerine açmasalar da en azından temel birkaç kriterde mutabık kalıp iş birliği yapsalar, şu vize süreçleri online’a taşınsa ve her kişi başvurusunu oradan yapıp sonucu da oradan alsa ne kadar iyi olur. Onca uğraş, harcanan zaman, ona buna verilen paralar, ortalığa saçılan kişisel bilgiler vs…

Şifreli maç yayınları, film & dizi izlenen dijital platformlar. Hele birkaç farklı sporla ilgileniyor, çeşitli türlerde film ve dizi takip ediyorsanız üye olmanız gereken bir düzine platform çıkıyor ortaya. Bunun yerine evrensel bir üyelik olup istediğim maçı, filmi ya da diziyi başka bir şey yapmaya gerek kalmadan izlesem, yapımcı/yayıncılar da arka tarafta üleşseler üyelik ücretinden kendilerine düşen payı.

Kullandığımız GSM hatları da farklı değil. Tüketici sürekli şikayet ediyor ama detaylı bakıldığında her operatörde benzer sıkıntılar var aslında. Bunun yerine kişinin operatörden bağımsız bir hattı olsa ve bulunduğu yer, kullanım yoğunluğu, sıklığı vs gibi kriterler üzerinden operatörlere bir dağılım yapılsa arka planda. Ki konuyu bilen bir dostum ile bir konuşma da yaptım ve “tabii mümkün, ama zor” dedi.

Çoğumuzun aylık düzenli ödemeleri artık kredi kartları/hesaptan otomatik şeklinde  yapılıyor ama şu veya bu nedenle otomatik yapmadığımız bir sürü ödeme de var, ya da bir kredi kartı şu veya bu nedenle kullanılamaz olursa sıkıntı yaşanıyor. Mesela yaşadığım sitenin su giderlerini yönetim ne zaman bildirirse o zaman ödüyorum, ofisin telefon/internet vs ödemeleri otomatik ödemede ama değişken olan kargo giderlerini haftalık olarak ödüyoruz bankadan.

Bundan 35 yıl önce Londra’da ziyaret ettiğim bir emekli yakınım bu ödemeler için kurulmuş bir aracı şirkete evi ile ilgili tüm giderleri ödemesi için tek bir rakam gönderiyordu aylık olarak, bu rakam da o yakınımın birkaç aylık faturalarının ortalaması olarak bulunuyor, rakam eksik kaldıysa yakınım ödemeyi tamamlıyor, fazla ise sonraki aya devrediliyordu o tutar. Burada en önemli husus o aracı şirketin hiçbir ödemenin gecikmeyeceği taahhüdü idi tabii.

Örnekleri çoğaltmak mümkün. Elektrikli araç şarj uygulamaları, mobilite sağlayan türlü ulaşım uygulamaları, hatta türlü perakende satış uygulamaları.

Henüz gazete okumak demode olmamışken demiştim ki “şöyle bir gazete olsa, bana özel, içinde sadece benim ilgilendiğim haberler, makaleleri, sevdiğim bulmacaları vs içeren” Bu umudu çok sürdüremeden gazetenin hükmü de bitti ne yazık ki.

Aklıma gelen yukarıdaki örnek olayların hiçbirinde maliyetimi azaltmak, tasarruf yapmak gibi bir arayışım yok, hatta çoğunda bugün ödediğimden fazlasını da ödemeye hazırım, yeter ki hayatım kolaylaşsın, az emek ve sınırlı bir çaba ile gereksinimlerimi karşılayayım, bunu yaparken de ben ve çevremin yaşam kalitesi artsın.

Görüşmek üzere…