Hükümetten tamamlayıcı emeklilik sistemi

Dünyanın birçok ülkesinde birbirinden farklı şekillerde uygulanan tamamlayıcı emeklilik sistemleri zorunlu veya isteğe bağlı, hatta sektörel bazda kurgulanabilmekte. Dünya örneklerine bakacak olursak; oldukça uzun bir tamamlayıcı emeklilik sistemi geçmişi bulunan Finlandiya’da 2011 yılından itibaren kazanç ve prime odaklı yeni bir yapılanma uygulamaya geçirilmiş durumda. Danimarka’da katılımın zorunlu olduğu sosyal güvenlik sisteminin yanı sıra tamamlayıcı emeklilik sistemine katılım da zorunlu tutuluyor. Belirli mesleklerde ve sektörlerde çalışanlar için işverenler ve sendikalar ödemede bulunurken, kişinin kendisi de sigorta şirketleri üzerinden prim oranını kendisi belirleyerek tamamlayıcı sisteme dahil olabiliyor. İtalya’da ise isteğe bağlı mesleki sistem uygulaması var ve sisteme katılımı artırmak için 2007 yılında hükümet teşviki uygulamaya sokuldu. En dikkat çekici örnek ise Şili’de karşımıza çıkmakta. 1981 yılından itibaren yürütülen çalışmalar kapsamında sosyal güvenlik sistemi neredeyse tamamen özelleştirildi ve tanımlanmış fayda esasından tanımlanmış katkı esasına geçildi. Sosyal Güvenlik Sistemi, sadece çalışma döneminde ödenen prim ve aidatlar üzerinden emeklilik maaşı alınabilir duruma dönüştürüldü. Bu değişikliğin sonucu olarak, geliri olmayan kişiler emeklilik döneminde maaş alamaz duruma geldi. Özellikle kadın çalışanların oluşturduğu düşük gelir grubundaki bireyler ise çalışma döneminde düşük prim ve aidat ödemeleri nedeniyle emeklilik döneminde ihtiyaç duydukları gelirin oldukça altında maaşlar almaya başladılar. Sonuç olarakalt gelir grubundaki bireylerin emeklilik dönemindeki refah düzeyi oldukça geriledi. Bu sorunu çözmek amacıyla kademeli olarak 2008 ve 2011 yıllarında yeni tamamlayıcı emeklilik sistemleri devreye sokuldu ve emeklilik döneminde alınacak maaşlar belirli bir tutarın altında olmayacak şekilde iyileştirmeye gidildi.

DEVLET YENİ SİSTEMİ DESTEKLİYOR

Ülkemizde de özel şirketler ve iştiraklerce kurulmuş, çalışanlarına ek emeklilik geliri sunmayı amaçlayan tamamlayıcı emeklilik sistemleri halihazırda mevcut. Ayrıca 10 yılı aşkın süredir uygulanmakta olan ve isteğe bağlı katılıma dayalı Bireysel Emeklilik Sistemi de emekliliğe yönelik ek gelir sağlamayı hedeflemekte. Ülkemizde uygulanmakta olan emeklilik sistemlerini göz önünde bulundurduğumuzda, hükümet programında yer bulan tamamlayıcı emeklilik sistemi, sosyal güvenlik sistemine paralel şekilde zorunlu katılıma dayalı olacak gibi görünüyor. Ayrıca oluşturulacak bu yeni sistemin de devlet tarafından destekleneceği yönünde söylentiler söz konusu.

 

Yorum yazın