Yazarlar

Enflasyon düzeltmesi sonrası taşınmaz satışı

KAZANÇLARINI bilanço usulüne göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, 2023 yıl sonu bilançolarındaki parasal olmayan kalemleri ve kaynakları Vergi Usul Kanununun (VUK) Mükerrer 298/A ve Geçici 33. Maddeleri uyarınca enflasyon düzeltmesine tabi tutmuştur. 2024 yılında enflasyon düzeltmesi yapılması için Kanundaki şartlar oluştuğundan, geçici vergi dönemleri dahil 2024 yılı için de enflasyon düzeltmesi yapılması zorunludur. Ancak; 560 No’lu VUK Genel Tebliğinde (Bakanlık yetkisi kullanılarak) 2024 yılının ilk geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmayacağı belirtilmiştir.

Bir önceki dönem sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş kıymetler, bir sonraki dönem sonundaki düzeltmede taşıma katsayısı ile düzeltilmektedir. Taşıma katsayısı Mükerrer 298/A Maddesinde; malî tabloların ait olduğu aya ilişkin Yİ-ÜFE endeksinin, bir önceki dönemin sonundaki Yİ-ÜFE endeksine bölünmesiyle elde edilen katsayı olarak tanımlanmıştır. 555 No’lu VUK Genel Tebliğinde; “bir önceki dönemin sonundaki Yİ-ÜFE” ifadesindeki “bir önceki dönem” kavramından; enflasyon düzeltmesi hesap dönemi olarak yapılıyorsa enflasyon düzeltmesi yapılmış bir önceki hesap dönemi, geçici vergi dönemlerine ilişkin olarak yapılıyor ise enflasyon düzeltmesi yapılmış bir önceki geçici vergi dönemi (birinci geçici vergi dönemine ilişkin yapılıyorsa bir önceki hesap dönemi) anlaşılmalıdır” açıklaması mevcuttur.

Mükerrer 298/A Maddesine göre; düzeltme sonucu bulunan tutarlar, izleyen dönemde enflasyon düzeltmesi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, izleyen dönemin başlangıç değerleri olarak dikkate alınacak, enflasyon düzeltmesine tâbi tutulan değerlerin elden çıkarılması halinde, bunlara ilişkin enflasyon düzeltme farkları maliyet kabul edilecektir.

Dolayısıyla; taşınmazların aktifteki değeri, gerek 2023 ve gerekse 2024 yıllarındaki düzeltmeler dolayısıyla artacağından, satıldığında satış kazancını düşürecektir.

Boş arsa ve arazi gibi amortismana tabi olmayan kıymetler, 2023 yılı sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuşsa, bu kıymetlerin 2024 yılı ve sonrasında satışında satış zararı çıktığı durumlarda, bu zararın 2023 yılı sonundaki enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kısmı kurum kazancının tespitinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacaktır. 555 No’lu VUK Genel Tebliğinde bu yönde ifade mevcut olup, bu ifadenin Kanundaki dayanağını bulamadık. Mükellefler ile vergi idaresi arasında dava konusu olması muhtemeldir. Ancak; zarar 2023 yılı düzeltmesinden değil, 2024 yılındaki düzeltmeler nedeniyle oluşuyorsa bu şekilde (2024 deki düzeltmelere bağlı maliyet artışı nedeniyle) oluşan satış zararı vergi matrahı tespitinde gider kabul edilecektir.

Örneğin; şirketin aktifine kayıtlı arsanın 2023 yıl sonu bilançosundaki kayıtlı değeri 10 milyon lira iken, 2023 enflasyon düzeltmesi sonrası yeni aktif değeri 20 milyon lira olsun. Bu arsa, 2024 yılında 18 milyon liraya satılırsa, satıştan doğan 2 milyon lira zararın tamamı 2023 sonundaki enflasyon düzeltmesi nedeniyle oluşan maliyet artışından kaynaklandığından, sözkonusu 2 milyon lira zarar beyannamede kanunen kabul edilmeyen gider olarak kurum kazancına ilave edilecektir. Amortismana tabi kıymetlerin satışında ise bu şekilde bir hesaplama yapılması gerekmemektedir.

Öte yandan; 15 Temmuz 2023 öncesinde aktife girmiş ve satış tarihinde en az iki tam yıl aktifte tutulmuş taşınmazların (Kanunda sayılan belli şartların varlığı halinde) satışından doğan kazancın %25’i kurumlar vergisinden istisnadır. (Kurumlar Vergisi Kanunu Madde:5/1-e, Geçici Madde:16) Aynı Maddenin 3. Fıkrası uyarınca; bu kapsama giren satışlar dolayısıyla zarar çıkmışsa bu zararın %25’inin kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması gerekecektir. Dolayısıyla; 2023 yılı sonundaki enflasyon düzeltmesi nedeniyle oluşan bir satış zararı bulunmasa bile, 5/3. Madde uyarınca kanunen kabul edilmeyen gider çıkabilir.

Fazıl Karaman
Fazıl Karaman
SİGORTACI GAZETESİ KÖŞE YAZARI

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Yazarlar

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?

Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Yazarlar

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?

Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yaşam Kalitesi
Yazarlar

Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Cumhuriyet Bayramı
Yazarlar

Cumhuriyet Bayramı

Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yazarlar

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi

Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Yazarlar

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı

Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…

30 Ekim 2026·3 dk okuma