Yazarlar

Biofabrikasyon

İLERİ biyolojik sistemler (yapay doku / organlar vb.), medikal terapötik ürünler ve tıbbi olmayan biyolojik sistemlerin fabrikasyonuna verilen genel addır.
Günümüzde adı pek fazla duyulmayan; fakat çok yakın bir geleceğimizde sık sık kullanılması ve yaygınlaşması beklenen yeni bir dönem yaratabilecek, kulağa olan dışı gelen, fakat gayet mümkün olan ve şu anda denemeleri yapılmış olan bir bilim tekniğinden bahsetmek istiyorum.
Biyofabrikasyon, yapay ama hakiki et ve deri üretimiyle insanlar tarafından sonu gelecek bir hayvan neslini de kurtarabilir. Üstelik biyofabrikasyon tekniğiyle, et ve deriler steril laboratuvar özelliğinde fabrikalarda oluşturuluyor. Biyofabrikasyonun ilk basamağı basit bir biyopsiyle hayvanlardan alınan hücrenin izole edilmesidir. Hücrelerin çoğalmasıyla milyonlar milyarlara dönüşüyor. Tıpkı virüslerin çoğaldığı gibi. Deri ve et üretimi, daha sonra biyofabrikasyon işlemiyle daha az hayvan zarar görmüş, öldürülmemiş şekilde doğal halini alır. Hücreler manipüle edilip hücreler arasında doğal bir bağ olan kolajen üretimi sağlanır. Hücreler ve kolajenler daha kalın katmanlar oluşturmak için şekil tabakalarına yayılır ve hayvan hücresi olgunlaştırmaya bırakılır. En sonuncu aşamada ise deri üretiminde kullanılan daha az kimyasal ve daha çok insancıl yöntemlerle olgunlaşan deri hücresinin pH’ının homojen olarak bazifikasyon işlemi yapılması ve bu sayede derinin bozulmaz hale getirilmesi sağlanır. Böylece biyofabrikasyon tekniği ile hücre çoğalır ve hiçbir hayvan kurban edilmeden gerçek endüstriyel deri oluşturulur.
Hatta bu konuda bir dernek bile var ; Uluslararası Biyofabrikasyon Derneği (ISBF), 2010 yılında kuruldu ve Biyofabrikasyon konusunda araştırma, geliştirme, eğitim, öğretim ve tıbbi ve klinik uygulamalarını destekleyen bilimsel ve profesyonel bir topluluktur. ISBF uluslararası Biyofabrikasyon topluluğunu temsil eder ve yıllık Biyofabrikasyon Konferanslarını düzenler.
http://biofabricationsociety.org/about/board-members/
ABD’de bulunan Pittsburgh Üniversitesi’nden bilim insanları, cilt hücrelerinden minyatür insan karaciğerleri oluşturmayı başardılar bile. Araştırmacılara göre söz konusu yöntem, organ ve doku nakil listelerinde yıllarca bekleyen hastalar için yeni bir umut kapısı olabilir. Cildin bir hücresinden tamamen fonksiyonel olan bütün bir organ yapılabiliyor, ne kadar muhteşem değil mi?
ABD’de şu anda yaklaşık 17 bin kişi karaciğer nakli bekliyor. Bu sayı vefat eden bağışçılar tarafından bağışlanan miktarın çok üzerinde. Bu da organ yetmezliği sorunu yaşayan hastaların çok uzun süreler bekleme listelerinde kalmasına, hatta birçoğunun bu süre zarfında hayatını kaybetmesine neden oluyor. Öte yandan bağışlanan organlar her zaman alıcı ile uyumluluk da göstermeyebiliyor.
Son yıllarda çok önemli gelişmelere sahne olan biyofabrikasyon teknolojisi, organ talebini karşılamaya, nakil sürecini hızlandırmaya ve maliyetleri düşürmeye yardımcı olabilir. Teknoloji aynı zamanda işlevini yitirmiş karaciğerlere fonksiyonel bir destek sağlayarak nakil bekleyen hastalara zaman kazandırabilir.
Biyoreaktörlerdeki mini karaciğerleri sadece bir ayda büyütmeyi başaran araştırmacılar, normalde bir karaciğerin olgunlaşmasının doğal bir ortamda iki yıla kadar sürdüğüne dikkat çekiyor. Ekip daha sonra laboratuvarda büyütülen bu mini karaciğerleri bağışıklığı baskılanmak üzere yetiştirilen beş fareye nakletti.
Nakilden dört gün sonra, implante edilen organların iyi çalışıp çalışmadığını görmek için hayvanların içini açıp inceleyen araştırmacılar, minyatür karaciğerlerin normal bir karaciğer gibi safra asitleri ve üre salgıladığını gördüler.
Dr. Ayşegül Çoruhlu: Gılgamış’tan beri yaşlanmayı durduran mucizevi iksiri arıyoruz. Eskiden bir fantezi olan bu talebi gerçekleştirmek artık hayalden öte gerçeğe çok yakın. Bilim insanları ve fütüristik öngörüler yaşlanmanın durdurulacağı zamanı 2030 olarak öngörüyor. Bu öngörünün arkasında tamamen bilim var. Hatta bu öngörünün bir adı var: Longevity escape velocity, anlamı yaşlanma hızının takvim yaşımızdan daha yavaş ilerleyeceği tarih.”
Evet haydi bakalım 2030’ a kadar kendimize iyi bakalım, sonrası tufan değil, ölümsüzlük imiş.

Sema Tüfekçiler
Sema Tüfekçiler
SİGORTACI GAZETESİ KÖŞE YAZARI

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Yazarlar

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?

Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Yazarlar

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?

Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yaşam Kalitesi
Yazarlar

Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Cumhuriyet Bayramı
Yazarlar

Cumhuriyet Bayramı

Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yazarlar

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi

Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Yazarlar

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı

Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…

30 Ekim 2026·3 dk okuma