Kefalet sigortasının vergide teminat olarak kabul edilmesi

Vergi kanunlarına göre mükelleflerden bazı durumlarda teminat istenmektedir. Örneğin; mükelleflerin KDV Genel Uygulama Tebliğinde belirlenen sınırları aşan nakit KDV iade taleplerinde aşan kısmın mükellefe iadesinde teminat aranılmaktadır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 10. maddesinde teminat olarak kabul edilebilecek kıymetler sayılmıştır. Para, teminat mektupları, devlet tahvilleri ve hazine bonoları, alacaklı kamu idaresince haczedilen menkul ve gayri menkul mallar teminat olarak kabul edilen kıymetler içindedir. Öte yandan, aynı Kanunun 11. maddesine göre; yukarıda belirtilen şekilde teminat sağlayamayanlar muteber bir şahsı müteselsil kefil ve müşterek borçlu olarak gösterebilmektedir. Ancak, vergi dairesi bunu kabul edip etmemekte serbesttir.

5 Temmuz 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7417 sayılı Kanunla, 6183 sayılı Kanunun teminatla ilgili 10. maddesinde değişiklik yapılarak sigorta şirketleri tarafından verilen süresiz ve şartsız kefalet senetlerinin de teminat olarak kabul edilmesine imkan sağlanmıştır.

Öte yandan, yine 7417 sayılı Kanunla 6183 sayılı Kanunun 85. maddesinde yapılan değişiklik sonucu; hacizli menkul malların ilgili kamu idarelerince satışında, açık artırmaya katılabilmek için banka teminat mektuplarının yanı sıra sigorta şirketlerince verilen süresiz ve şartsız kefalet senetleri de teminat olarak kabul edilecektir.

7 Temmuz 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 14 No’lu değişiklik tebliği ile; yukarıdaki Kanun değişikliklerine paralel olarak Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1’e gerekli açıklamalar ilave edilmiş olup, genel tebliğin son bölümüne “6183 Sayılı Kanunun 10. Maddesinin Birinci Fıkrasının (2) Numaralı Bendi Kapsamında Sigorta Şirketlerince Düzenlenecek Süresiz ve Şartsız Kefalet Senedi Örneği” eklenmiştir. (EK:13)

KDV Genel Uygulama Tebliğinin “IV-KDV İadesinde Ortak Hususlar” bölümünün teminat karşılığı iadeler kısmında teminat türleri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

“Teminat olarak 6183 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinde sayılan iktisadi kıymetlerden bir veya bir kaçı gösterilebilir. Şu kadar ki; banka teminat mektuplarının paraya çevrilmeleri konusunda hiç bir sınırlayıcı şart taşımayacak biçimde, Tebliğ ekinde yer alan kesin ve süresiz teminat mektubu örneğine (EK:18) uygun olarak ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar tarafından düzenlenmiş olması gerekir.”

KDV Genel Uygulama Tebliğinde teminat olarak 6183 sayılı Kanunun 10. maddesindeki kıymetlerin kabul edileceği belirtilmişse de uygulamada genellikle süresiz ve şartsız banka teminat mektupları ile nakit iadeler alınmaktadır. Genel Uygulama Tebliğinin çeşitli bölümlerindeki açıklamalar da teminat mektupları ile ilgilidir. Sigorta şirketlerince verilen süresiz ve şartsız kefalet senetlerinin, Kanun değişikliği sonrası KDV iadelerinde ve vergi kanunlarına göre teminat gereken diğer hallerde teminat olarak kabul edilmesi gerektiği düşüncesindeyiz. Ancak düzenlemenin yeni olması ve genel uygulama tebliğinde buna yönelik açıklamaların bulunmamasından hareketle (nakit KDV iadeleri için) uygulamada sıkıntılar yaşanabilmesi ihtimal dahilindedir. Bu nedenle, mükelleflerin talepten önce vergi dairesi ile görüşerek hareket etmelerinde fayda olabilir.