Yazarlar

Kalıplar

ERKEN kalkan çok yol alır ama günün en hareketli saatlerinde, hele bir de cayır cayır güneş gözünü kamaştırdığında, bir yorgunluk da gelmez mi güne çok erken başlayana? Samanı saklayıp zamanının gelmesini beklersen aradaki gelişmeleri kaçırır, birçok şey için de çok geç kalmış olmaz mısın? Ayağını yorganına göre uzatanların bir kısmı sıkıntılarla boğuşurken kış günü zemheri zürefası gibi sokağa çıkanların arasında bir sürü dertsiz ve mutlu insan da yok mu? Bir deli bir kuyuya bir taş atarsa belki bin akıllı o taşı çıkaramaz ama başka bir deli pekâlâ çıkarabilir o taşı kuyudan. Genç girişimci kadın çevrimiçi bir satış şirketi kuruyor. Kısa sürede inanılmaz büyütüyor şirketini, yüzlerce çalışan, yüzbinlerce sipariş. Ama yetişememeye başlıyor işlere, aile yaşamı aksıyor, hiçbir şeye yetişemiyor ve sonunda sorumluluklarının bir kısmını bir profesyonele devretme kararı alıyor. O esnada kadını sürekli gözlemleyen çok yakınındaki bilge adam kadına diyor ki “Belki haklısın, üstündeki yükün bir kısmını devretmen iyi olabilir, ama kimse senin kadar sahiplenmeyecek bu şirketi, kimse senin işe kattığın değeri katamayacak, sonunda da şirketinin ruhu gidecek sen geri çekilirsen, bence vazgeç bu atamadan!” Yukarıdaki paragraf bir filmden alıntı ama gerçek yaşamda da yok mu “Aile şirketleri bir süre sonra kesinlikli profesyonel yöneticiler tarafından yönetilmeli” kalıbı. Oysa konu kimin yönettiği değil nasıl yönettiği. Aile üyeleri arasından mükemmel yöneticiler, liderler çıkabileceği gibi çok apoletli namlı bazı profesyonellerin de aslında hiçbir işe yaramadığı sınanmadı mı defalarca. Kalıp neden yapılır? Üretilmesine karar verilen ve tüm kontrolleri yapılmış bir üründen çok adette üretebilmek için, standart, hatasız ve hızlı bir şekilde. Peki şirket yönetimi, strateji belirleme, vizyon oluşturma gibi hassas ve tekil konularda önceden belirlenmiş, genel kabul görmüş yollara ve yazgılara bel bağlamak ne kadar doğru? Ya da nereye kadar bel bağlanmalı? Kalıplarla şirket yönetilse kimse batmazdı, aileler kalıplara göre kurulmuş olsa kimse boşanmazdı, her takım şampiyon, her marka pazar lideri olurdu. Ama durum böyle değil… Bu bir vida ile bir bilgisayardan aynı sadakati ve verimi beklemek gibi geliyor bana. Bir tanesi seni hedefine götüren bir nesne, diğeri hedefine ulaşmanda kullanacağın araçlardan sadece bir tanesi, onun performansı kadar senin performansın da önemli. Biri tek boyutlu, diğeri çok, hatta sonsuz boyutlu. Biri çok kısa vadeli sonuç alıyor, diğeri çok daha uzun vadeli, belki yaşam boyunun da ötesi… Uzun yıllar denenmiş, benzer sonuçlar vermiş, uzmanlarca da onaylanan yolların seçilmesi tabii riski azaltıyor, başarı olasılığını bir ölçüde artırıyor, hatta karar alan kişinin üzerindeki baskıyı da hafifletiyor belki ama peki o uzun yıllardan sonra seçilen yolları kesen diğer yollarda her şey aynı mı kaldı, gereksinimler, öncelikler ve beklentiler de hiç değişmeden aynı yerdeler mi hala? Bütün denenmiş, kanıksanmış yolları reddederek her karar alma aşamasında yaratıcı bir çözüm bulmak, bir şeyler keşfetmek kolay değil, çok yorucu, zaman alan ve yıpratıcı bir süreç öte yandan. Sanıyorum en doğrusu her kararda tarihin süzgeci ile zamanın ve ortamın uygun bir bileşimini oluşturabilmek. Yani hiçbir şeyi olduğu gibi kabullenmemek, ne kadar bariz gözükse de her söyleme kuşku ile yaklaşmak, şaşmaz gibi görünen doğrular ile sana ait bilgi, deneyim, bilgiyi, mantığı, hatta bazen duyguları da harmanlamak. Benzetme yapmak gerekirse bir yerden başka bir yere kilometre olarak en kısa yol aynı olsa bile o yolu haftanın hangi gününde, günün hangi saatinde, nasıl bir hava durumunda yaptığına bağlı olarak bazen en kısa olan yol bile alternatifinden daha uzun sürüyor ya, kastettiğim böyle bir şey. Tabii günün birinde birileri daha kısa bir yol da inşa edebilir bunun üstüne.

Görüşmek üzere,

Ali Erül
Ali Erül
KÖŞE YAZARI

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Yazarlar

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?

Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Yazarlar

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?

Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yaşam Kalitesi
Yazarlar

Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Cumhuriyet Bayramı
Yazarlar

Cumhuriyet Bayramı

Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yazarlar

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi

Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Yazarlar

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı

Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…

30 Ekim 2026·3 dk okuma