Finansın ustası: İsrail

İsrail, günümüzde Orta Doğu’daki en güçlü ve refah seviyesi en yüksek ülkelerden biri konumunda bulunuyor. Ülkenin nüfusu, gelir ve refah seviyesinin artması ve ülkenin dışarıya daha da açılması ile hızlıca artıyor. Bu da sigorta ürünlerine olan iştahın artmasına neden oluyor. Bunun yanında GSYİH (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla) ve kişi başı gelirin artmasıyla beraber, finansal kaynaklar ve varlıklar da paralel olarak artış gösteriyor. 2000 yılından itibaren çok sayıda reforma sahne olan İsrail sigorta sektöründe, bu reformlarla beraber yabancı oyuncuların piyasaya girmesi öncesine göre kolaylaştırılmış durumda. Bunun yanında düzenlemeler ile derinleştirilen İsrail sermaye piyasaları, küresel piyasalara daha kolay entegre olabiliyor. Liberalleşme yönünde yapılan düzenlemeler, hükümetin sektöre olan müdahalesini de azaltıyor.

HAYAT DIŞI ÜRETİM OTODA
Ülkede yıllık 6.6 milyar dolar prim üretilen hayat dışı sigortaları özellikle oto, yangın ve sorumluluk branşlarında yoğunlaşıyor. 2014 rakamlarına göre, hayat dışındaki toplam prim üretiminin %59.2’si oto sigortalarından geliyor.
İsrail hayat dışı sigorta sektörünü diğerlerinden ayıran en önemli nokta ise, küresel arenada gözlemlenen yüksek rekabet ortamının aksine, yoğun pazar yapısı nedeniyle ülkede düşük rekabetin yaşanması. Oldukça yoğunlaşmış olan hayat dışı tarafında, 10 şirket, prim üretiminin %90.2’sini gerçekleştiriyor. Ülkede sermaye yeterlilik şartlarının yükseltilmesi ve yaşanan finansal krizler nedeniyle özsermaye kârlılığı düşmüş olsa da,  hayat dışı piyasaları halen gelecek vaatediyor.  Uzun süredir olduğu gibi, gelecek 5 yıl içinde de, İsrail hayat dışı sigorta pazarında, özellikle oto ve yangın sigortalarında pozitif bir büyüme yaşanması bekleniyor. Ancak, gelecekte yangın sigortalarının büyüme hızında oto sigortalarını geçeceği tahmin ediliyor. İsrail’de de, oto sigortalarının hayat dışındaki aslan payı zorunlu sorumluluk sigortalarından geliyor. Toplam oto sigortalarının %42’sini trafik sigortaları oluşturuyor. İsrail hükümetinin yakın zamanda aldığı kararlara bakıldığında, sektöre daha fazla şirketin gireceği ve rekabet seviyesinin yükseleceği söylenilebilir.

ANA TASARRUF KANALI HAYAT
İsrail’in hızla büyüyen ekonomisi ve düşük işsizlik seviyesi, hayat sigortalarındaki büyümeyi de besliyor. Stabil olan bankacılık sektörü ve aktif sermaye pazarı sigortacıları destekler bir yatırım ortamı sunuyor. Yıllık 7.7 milyar dolar prim üretilen ve oldukça yoğunlaşmış olan İsrail sigorta sektörünün büyük bir kısmını 5 yerel sigorta şirketi elinde bulunduruyor. Ülke nüfusunun büyük bir kısmının gerçekleştirdiği tasarruflar, sigorta şirketlerine daimi sermaye akışı sağlıyor. Buna karşın, sermaye piyasalarına ve faiz hareketlerine bel bağlayan sektörde kârlılık alanında ciddi bir istikrarsızlık görülüyor. Ülkede, sigorta sektöründe yapılan düzenlemeler de kârı negatif etkiliyor.
İsrail, hayat tarafında, Avrupa ülkeleriyle benzerlik gösteriyor. İsrail’de, Avrupa ülkelerinde olduğu gibi, kârlılık vasat seviyelerde seyrederken yeni oyuncuların aşması gereken bariyerler de çok yüksek.

ORTA DOĞU’NUN SİGORTA MERKEZİ
İsrail, 2008 yılındaki krizden en çok etkilenen ülkelerden biri olmuştu. Ancak, ülkenin geleceği oldukça parlak gözüküyor. Ekonomisini, son dönemde gerçekleştirilen yerinde düzenlemeler ile toparlamayı başaran İsrail’in en büyük sorunu politik riskler. 2014 yılında ekonomisi Gazze’de yaşanan politik sorunlara karşın %2.8 büyüyen İsrail’in, 2018’e kadar özel tüketim ürünlerindeki arz artışı, devam eden şirket yatırımları ve sağlıklı ihracat hareketlerinin yardımıyla ortalama %3 seviyesinde büyümesi bekleniyor. Bu durum, düşük işsizlik oranıyla da bir araya gelince, özellikle hayat sigortası tarafında prim üretiminin yükseleceğine işaret ediyor.
Ülkedeki sigorta şirketleri, yatırım yapabilecekleri pek çok varlığın bulunduğu çeşitlendirilmiş ve aktif bir finans piyasasına sahip olmanın avantajını yaşıyorlar. Sigortacılar yerel pazarlara yatırım yapmayı tercih etse de, son dönemde denizaşırı pazarlarda da gerek gayrimenkul gerek yatırım fonlarında paralarını değerlendirdikleri gözlemlenebiliyor.
Sonuç olarak; güçlü finansal sektör, stabil büyüme ve düşük işsizlik tarafından desteklenen İsrail sigorta sektörünün, önümüzdeki dönemde Orta Doğu’da en çok adından bahsettiren sigorta merkezlerinden biri olacağını söyleyebiliriz.

İsrail’in en büyük 5 sigorta şirketi
Migdal Insurance Company Limited
Clal Insurance Company Limited
Egert and Cohen Insurance Limited
Phoenix Insurance Limited
Harel Insurance Company

SADECE İSRAİL’DE
İsrail’e kıyısı bulunan Lut Gölü (diğer adıyla Ölü Deniz), dünyanın en alçak gölü konumunda. Okyanuslardan 8.6 kat fazla tuz seviyesiyle aynı zamanda dünyanın en tuzlu 3. gölü olan Lut Gölü’nde batmak neredeyse imkansız.

SAYILARLA İSRAİL
Nüfus: 7.8 milyon
GSYİH: 304 milyar dolar
Kişi Başı Prim: 1834 dolar
Hayat: 984 dolar
Hayat Dışı: 850 dolar
Dünya Sigorta Pazarındaki Payı: %0.30
Prim Üretimi: 14.3 milyar dolar
Hayat: 7.7 milyar dolar
Hayat Dışı: 6.6 milyar dolar
Sigortacılığın GSYİH’daki Payı: %4.7
Hayat: %2.5
Hayat Dışı: %2.2

Umut Deniz Elçi
umut@sigortacigazetesi.com.tr

 

Yorum yazın