Eldeki Kuş
Bu salgın başladığından beri süre giden tartışmalar var. Aşı olmalı mı? Aşılar paralı mı olmalı? Aşıyı geliştirenler kâr etmeli mi? Neden fakir ülkeler yeterince aşılan(a)mıyor?
Aşılar parasız olmalı ve herkese eşit dağıtılmalı diyenler son derece haklı. Ama öte yandan “Bu aşıların geliştirilmesi yılların araştırma ve emeğinin sonucu, bu gelişmeleri sağlayanların uğraşlarının karşılığını almaları da tuhaf karşılanmamalı” diyenler de haksız değil sanki.
Benim durduğum nokta ise hep aynı: Devlet(ler) tüm vatandaşlarının tüm temel gereksinimlerini mümkünse ücretsiz, değilse de zararına, cüzi bir bedel karşılığında sağlamalı, nokta.
Peki aşı temel bir gereksinim mi? Evet, hem de nasıl. Az önce ABD’de yapılan bir araştırma sonuçlarını (CDC) gördüm. Araştırma tarihi 21.07.2021. Aşısız 102,000 kişide ölüm sayısı 417, hastanelik olanlar da 1,603 kişi. Buna karşın aşılı 102,000 kişide ölüm sayısı 1 ve hastanelik olan değil ama semptomatik hasta sayısı 100 kişi. Riski (ölüm) % 99,76 seviyesinde azaltan bir önlem en temel gereksinim değildir de nedir?
Gönül isterdi ki böyle bir pandemi ortaya çıktığında tüm dünya devletleri, ya da onları temsil eden yetkili bir kurum desin ki “Eyy ilaç şirketleri, laboratuvarlar! Bu salgına yönelik ne geliştirdiyseniz, ya da geliştireceksiniz, hepsini tüm dünya vatandaşlarına en hızlı ve ücretsiz şekilde dağıtmaya başlayın hemen!”
Ama göründüğü kadarıyla diyemiyorlar ve diyemeyecekler de. O zaman ücreti devletler tarafından karşılanmak üzere aynı hızlı dağıtımın adil ve eş zamanlı olarak tüm insanlara gerçekleştirilmesi gerek.
İtiraf etmeliyim ki genel anlamda aşı fikri bana hiçbir zaman sıcak gelmedi. Bu yüzden mesela yıllardır çevremdeki birçok kişi yaptırıyor olmasına rağmen grip ya da zatürre aşısı olmadım. Ama COVID-19 ne zaman çok yakınlarıma erişti o zaman artık aşı yaptırmama diye bir seçeneğim kalmadı.
Bu konuda bireysel kararları harekete geçiren iki şey var. İlki rakamlar ve istatistik. İkincisi ise algılar ve korkular, ve her ikisi de aşı yaptır veya aşı yaptırma olarak sonuçlanabiliyor.
Rakamlar ve istatistikler algıya ve korkuya gerek kalmayacak seviyelere ulaştığında aşı konusu en öncelikli temel gereksinim olmuştur demek bence.
Bugün dünyanın birçok ülkesi tüm vatandaşlarının tüm aşı dozlarının maliyetini karşılayacak ekonomik güce sahip. Ödeyemeyecek olanlar için ise ya aşı şirketleri hibe yapar bu ülkelere, ya da G-20, G-50 filan bir araya gelip ortaklaşa karşılarlar bu ek maliyeti.
Çünkü öncelikli hedef bu salgını durdurmak, virüsün yeni varyantlara dönüşmesini önlemek ve yok edilemese bile sıradan bir grip virüsü seviyesine getirmek. Ölümcüllüğü ve yayılma hızı azalmış bir virüsün aşısı sonraki yıllarda gerekir mi, gerekirse de paralı olsa bile sıkıntı yaratır mı çok önemli değil bence.
Bir de şu aşı yaptırmama konusu var. Ön yargılı, kuruntulu ya da inanç gereği yaptırmayanlara yapacak bir şey yok da çok daha nesnel, bilime inanan ve çağdaş çekinceliler var, özellikle de yeni nesil aşılar konusunda.
Yeni kuşak aşıların ileride başka sıkıntılara yol açmayacağının garantisi yok henüz ama şu an için enfekte olan birisini hastanelik olmaktan kurtardığı rakamlarla kesin. Eldeki bir kuş daldaki iki kuştan iyidir diyorum.
Yani aşılanma döneminin en başındaki söylem ile ne aşı yaptırırsanız yaptırın ama aşılanın, aşılarınızı tamamlayın bir an önce. Yerli – yabancı tüm bilim insanları, tüm araştırma ve sağlık kuruluşları hiçbir şüphe ve kaygıya yol açmayacak verileri her gün üst üste açıklıyorlar.
Evet belki aşı şirketlerinin kobayı olduk hepimiz bir süre için ama öte yandan bu milyarlarca kobaylık aşılanan grubu bu ve diğer salgınların bundan sonraki korunması ve tedavisi konusunda eşsiz veri sağladılar aşı geliştiricilerine ve sadece bunun için, yani çocuklarımızın ve torunlarımızın sağlıklı gelecekleri için değer bu deneyime.
Görüşmek üzere,

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

Yaşam Kalitesi
Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

Cumhuriyet Bayramı
Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…











Yorumlar (0)
E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.