BES ve OKS’de 2 kat limite kadar devlet katkısından yararlanabiliyor

BES ve OKS’de devlet katkısına esas azami katkı payı birer yıllık asgari ücret olduğundan, iki sistemde de azami katkıları ödeyen bir kişi 2 kat limite kadar devlet katkısından yararlanabiliyor.

Gönülllü Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Zorunlu Otomatik Katılım Sistemi (OKS)’nin ortak yanları ile farklılıkları incelendiğinde; isimlerinde de yer aldığı üzere BES tamamen gönüllü katılıma dayalı OKS ise zorunlu bir sistem. OKS her ne kadar zorunlu bir sistem olsa da çalışanların cayma veya sistemden çıkma hakkı var. Çalışanlar, OKS’ye dahil oldukları ilk 2 ay içerisinde sistemden cayma hakkını kullanarak ödedikleri katkı paylarından herhangi bir kesinti yapılmaksızın ayrılabilir. İki aylık sürenin dışında da yine sistemden çıkmaları mümkün olmakla birlikte bu durumda birikimlerinden stopaj kesintisi yapılabilir.

BES’TE İSTENİLEN TUTARDA KATKI PAYI ÖDENEBİLİYOR

BES’te katılımcılar BES sözleşmelerine istedikleri tutarda ve zamanda katkı payı öderken, OKS’de çalışanların prime esas kazançlarından en az %3 oranında kesinti yapılır. Ayrıca katılımcılar BES’te dilediği zaman ek katkı payı ödemesi yapabiliyorken, OKS’de böyle bir imkân yoktur.

DEVLET KATKISI ÖDENEN PAYLARIN %30’U KADAR

Her iki sistemde alınabilecek devlet katkısı yıllık brüt asgari ücret tutarı ile sınırlı olarak ödenen katkı paylarının %30’u kadar. OKS’de ayrıca, çalışanların 2 aylık cayma süresi sonunda sisteme devam etmesi durumunda, bir defaya mahsus olmak üzere bin lira başlangıç devlet katkısı verilmektedir. Yine OKS’de çalışanlar emeklilik hakkını kullanırken en az 10 yıllık gelir sigortası ürünü satın alması halinde, birikim tutarının %5’i oranında ek devlet katkısına hak kazanıyor. Dolayısıyla BES ve OKS’de devlet katkısına esas azami katkı payı birer yıllık asgari ücret olduğundan, iki sistemde de azami katkıları ödeyen bir kişi 2 kat limite kadar devlet katkısından yararlanabiliyor. Devlet katkısı, BES’te katılımcının devlet katkısı hesabına nakden ödenirken, OKS’de hak kazanıncaya kadar taahhüt bazında kişisel hesaplara kayden yansıtılıp, hak kazanılan tutarların hesaba hak kazanma oranına göre nakden ödenmesi yapılıyor. Devlet katkısı hak ediş şartları her ikisi sistemde de aynı. OKS’de giriş aidatı ve yönetim gideri kesintisi yokken BES’te emeklilik şirketi dilerse bu kesintileri yapabilir. Fon toplam gideri kesintisi, BES’te emeklilik yatırım fonları türüne göre belirlenen, fon net varlık değerinin yıllık %1,09‘u ile %2,28’i arasında değişirken, OKS’de tüm fonlar için uygulanabilecek olan azami fon toplam gider kesintisi oranı fon net varlık değerinin yıllık %1,09‘u.

OKS 3 BES’TE İSE 11 FON TÜRÜ BULUNUYOR

OKS’de başlangıç, standart ve değişken olmak üzere 3 fon türü var. Değişken fonlarında risk seviyelerine göre 4 alt türü bulunuyor. BES’te hisse senedi fonu, borçlanma araçları fonu, katılım fonu, karma fon, para piyasası fonu, kıymetli madenler fonu, endeks fon, fon sepeti fonu, değişken fon, standart fon ve yaşam döngüsü/ hedef fon olmak üzere 11 fon türü bulunuyor. Katılımcılar, her iki sistemde de katkı payı ödemelerine istediği zaman ara verebiliyor. Her iki sistemden de emekli olabilmek için sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalınması ve 56 yaşın doldurulması gerekiyor. BES’te evlilik, konut alımı ve doğal afet hallerinde birikimlerinin en fazla %50’si oranında kısmi çekim hakkı bulunurken OKS’de kısmi çekim hakkı yok. Yabancı uyruklular BES’e katılım sağlayabilirken, OKS’ye katılım imkânları yok.