Aon: Küresel afetlerin ekonomik kaybı yüz milyonlarca dolara ulaşıyor

Aon’un 28 Ağustos 2026 tarihli Haftalık Katastrof Raporu, Avrupa’dan Asya’ya, ABD’den Bolivya’ya kadar son dönemde yaşanan doğal afetlerin bilançosunu ortaya koydu. Avrupa’da şiddetli konvektif fırtınaların ekonomik ve sigortalı kayıplarının yüz milyonlarca euroya ulaşması beklenirken, Nepal ve Çin’deki sellerde 360’tan fazla kişi hayatını kaybetti. Tropikal Fırtına Narra Vietnam ve Çin’de on milyonlarca dolarlık ekonomik kayba yol açarken, Bolivya’daki ağır kış koşullarının ekonomik kaybı 14 milyon dolar olarak kaydedildi. ABD’deki orman yangınları ve Saudel Tayfunu’nda ise kayıpların milyonlarca dolar seviyesinde olduğu belirtildi.

Aon’un küresel katastrof faaliyetlerini değerlendirdiği Haftalık Katastrof Raporu’nun 28 Ağustos tarihli sayısında Avrupa’daki şiddetli fırtınalar, Nepal ve Çin’deki seller, Vietnam ve Çin’i etkileyen Tropikal Fırtına Narra, Saudel Tayfunu, Bolivya’daki ağır kış koşulları ve ABD’deki orman yangınları ele alındı.

Rapora göre Avrupa’da son günlerde etkili olan fırtına sistemleri kuvvetli rüzgâr, büyük dolu ve şiddetli yağışları beraberinde getirdi. Batı, Orta ve Kuzey Avrupa’nın bazı kesimlerinde yerel ani seller yaşanırken Fransa ve Almanya’da hortumlar etkili oldu. Hortum, dolu, sel ve kuvvetli rüzgârların yol açtığı toplam ekonomik ve sigortalı kayıpların yüz milyonlarca euroya ulaşması bekleniyor. Kayıpların büyük bölümünün Fransa’da gerçekleştiği tahmin ediliyor.

AVRUPA’DA FIRTINANIN FATURASI BÜYÜYOR

19-21 Ağustos arasında İspanya’dan Ukrayna ve Belarus’a kadar uzanan geniş bir bölgede şiddetli hava olaylarına elverişli koşullar oluştu. En yüksek risk Balear Denizi’nden Kuzey İtalya’ya uzanan bölgede görülürken ESTOFEX en yüksek seviye olan 3. seviye uyarı yayımladı.

Almanya’nın bazı bölgelerinde hortumlar görülürken Çekya, Batı Slovakya, Avusturya ve Güney Polonya’da rüzgâr kaynaklı hasarlar bildirildi. Orta Çekya’da şiddetli yağış ve ani seller maddi kayıplara neden olurken Fransa’nın Occitanie bölgesinde dolu tanelerinin çapı 7 santimetreye ulaştı. 22-23 Ağustos’ta Baltık bölgesinde gelişen ve Priska adı verilen alçak basınç sistemi de şiddetli yağış ve kuvvetli rüzgâr getirdi.

24 Ağustos’ta Fransa’nın Aude bölgesindeki Pomas’ı güçlü bir hortum vurdu. Güney Fransa ve Kuzeydoğu İspanya’daki aynı şiddetli hava dalgasında Fransa’da 5 santimetre, Katalonya’da ise 11 santimetre büyüklüğünde dolu taneleri görüldü. Hasar görüntülerine göre Pomas’taki hortumun IF2 ile IF3 şiddetine ulaşmış olabileceği ve kısa süreli rüzgâr hızlarının 200-300 kilometre/saat seviyesine çıkmış olabileceği değerlendirildi. Radar görüntüleri bölgede en az iki hortum oluşmuş olabileceğine işaret etti.

Pomas’ta en az 330 ev hasar görürken altyapı ve tarım alanlarında önemli zarar meydana geldi. 48 kişi yaralandı, iki kişinin ise kayıp olduğu bildirildi. Fırtına kaynaklı kayıplar Fransa’nın farklı bölgelerinde de kaydedildi. 26 Ağustos’ta Batı Fransa’yı etkileyen yeni fırtınalarda Prayssas’ta dolu tanelerinin çapı 6,5 santimetreye ulaştı.

İtalya’da Liguria, Lombardy ve Kuzey Toskana’yı etkileyen fırtınalar şehir içi ani sellere, demiryolu ulaşımında aksamalara, elektrik kesintilerine, ulaşım gecikmelerine ve devrilen ağaçlardan kaynaklanan hasarlara yol açtı. Baltık ülkelerinde ise kasırga şiddetindeki rüzgârlar elektrik hatları, çatılar ve ağaçlarda hasara neden olurken Letonya, Litvanya ve Polonya’da yüz binlerce kişi elektriksiz kaldı. Letonya ve Litvanya’da iki kişi hayatını kaybetti. Çekya’da itfaiye ekipleri ani seller nedeniyle 700’den fazla olaya müdahale etti. Almanya’da da bir önceki hafta meydana gelen hortumlarda onlarca ev zarar görürken rüzgâr kaynaklı olaylarda iki kişi yaşamını yitirdi.

NEPAL VE ÇİN’DE 360’TAN FAZLA CAN KAYBI

26 Ağustos’ta Lhende Khola-Bhotekoshi Nehri sistemi boyunca meydana gelen ani seller, Nepal’in Rasuwa ve Nuwakot bölgelerindeki onlarca yerleşim yerinin yanı sıra Çin-Nepal sınırındaki Gyirong Limanı’nı etkiledi. 27 Ağustos itibarıyla Nepal’de en az 359, Çin’de ise üç kişinin hayatını kaybettiği doğrulanırken 1.400’den fazla kişi kayıp durumdaydı.

Afetin nedenine ilişkin ilk değerlendirmeler farklılık gösteriyor. Bazı Nepalli yetkililer aynı sabah meydana gelen güçlü bir yerel depremin heyelanı ve ardından gelen seli tetiklemiş olabileceğini belirtirken, diğer yetkililer ve uluslararası uzmanlar yüksek Himalayalar’daki dengesiz yamaçlara ve olası buzul süreçlerine işaret ediyor.

Seller nehir boyunca mülklerde ve yerel altyapıda büyük hasara neden olurken Nepal ile Çin arasındaki sınır ötesi ticaret ve turizm açısından önemli bir geçiş noktası olan Gyirong Limanı da yıkıldı. Yerel yetkililerin ilk tahminlerine göre yalnızca yol ve köprülerdeki hasar yaklaşık 15 milyar Nepal rupisine, yaklaşık 157 milyon dolara ulaştı. Toplam maddi kayıplara ilişkin değerlendirmeler ise sürüyor.

NARRA BİNLERCE EVİ ETKİLEDİ

23-25 Ağustos arasında Tropikal Fırtına Narra, Vietnam’ın kuzeydoğusu ile Çin’in güneyindeki yakın bölgelere şiddetli yağış, sel ve heyelan getirdi. Vietnam’ın Lang Son eyaletinde bir konuta isabet eden heyelanda iki kişi hayatını kaybetti.

Vietnam Afet ve Set Yönetimi Kurumu’nun verilerine göre 1.000’den fazla ev hasar gördü veya çatısı uçtu, farklı eyaletlerde 3.700’den fazla ev sular altında kaldı. Yaklaşık 24 bin 200 hektarlık tarım alanı da selden zarar gördü. Çin’in Guangxi, Guangdong, Hainan ve Fujian eyaletlerinde evler sular altında kalırken geniş çaplı tahliyeler gerçekleştirildi. Aon, Narra’nın ekonomik kaybını on milyonlarca dolar seviyesinde gösterdi.

SAUDEL KATEGORİ 4 SEVİYESİNE KADAR GÜÇLENDİ

18-19 Ağustos civarında Mikronezya’nın doğusunda gelişmeye başlayan Saudel, Filipin Denizi üzerinde hızla güçlendi. 22 Ağustos’ta Kategori 3 seviyesine ulaşan tayfun, 22-23 Ağustos arasında kısa süreliğine Kategori 4 şiddetine çıktı. Maksimum sürekli rüzgâr hızı yaklaşık 210 kilometre/saate ulaştı.

Saudel daha sonra Doğu Çin Denizi üzerinde zayıflasa da Okinawa ve Japonya’nın güneybatısındaki adaların yakınından geçerken kasırga şiddetindeki rüzgârlarını korudu. Elektrik kesintileri, ulaşımda aksamalar, kıyı selleri ve yerel yapısal hasarlar meydana geldi. Japonya Yangın ve Afet Yönetimi Ajansı, Kagoshima ve Okinawa’da beş kişinin yaralandığını bildirdi. Tayfunun ekonomik kaybının milyonlarca dolar seviyesinde olduğu kaydedildi.

BOLİVYA’DA AĞIR KIŞ KOŞULLARI

Ağustos ayının ortasından itibaren Bolivya’nın batısı ve yüksek And bölgelerini etkileyen aşırı kış koşulları, yoğun kar yağışı ve dondurucu sıcaklıklara yol açtı. Ülkede ulusal acil durum ilan edilirken bazı bölgelerde kar kalınlığı 50-60 santimetreye ulaştı.

Resmî verilere göre üç kişi hayatını kaybetti; 46 belediye, 907 yerleşim ve 50 bin ile 82 bin arasında aile hava koşullarından etkilendi. 10 bin 500 ile 28 bin 800 hektar arasında tarım alanı zarar görürken yaklaşık 994 hayvan kaybedildi. Tarım, hayvancılık ve turizmdeki toplam kayıp değerlendirmeleri sürerken Aon’un yönetici özetinde ekonomik kayıp 14 milyon dolar olarak yer aldı.

ABD’DE BİNLERCE KİŞİ TAHLİYE EDİLDİ

ABD’nin güneyi ve batısındaki sıcak hava dalgası sırasında Nevada’nın kuzeybatısında birden fazla orman yangını çıktı. Bunların en yıkıcısı olan Hawk Yangını, Reno’nun kuzeybatısında 47 evi yıktı ve yedi kişinin yaralanmasına neden oldu. Yaklaşık 10 bin kişi tahliye edilirken yangının yüzde 93 oranında kontrol altına alınmasının ardından birçok kişinin evine dönmesine izin verildi.

Kuzey Teksas’ta 24 Ağustos’ta başlayan Ross Yangını ise 85 bin dönümlük, yaklaşık 34 bin hektarlık alana yayıldı. Palo Pinto ve Jack ilçelerinde çeşitli yapılar zarar gördü. Aon, ABD’deki orman yangınlarından kaynaklanan ekonomik kaybı milyonlarca dolar seviyesinde gösterdi.

KÜRESEL RİSK GÖRÜNÜMÜ DE RAPORDA YER ALDI

Aon raporunda güncel tropikal siklon ve deprem faaliyetlerinin yanı sıra küresel sıcaklık ve deniz yüzeyi sıcaklığı anomalileri ile önümüzdeki döneme ilişkin tropikal tehlike görünümüne de yer verdi. 27-29 Ağustos dönemine ilişkin üç günlük küresel sıcaklık anomalisi tahmini ile 26 Ağustos itibarıyla deniz yüzeyi sıcaklığı anomalileri Climate Reanalyzer verileriyle gösterildi.

Küresel tropikal tehlike görünümünde 2-8 Eylül ve 9-15 Eylül dönemleri ele alınırken ABD için hazırlanan tehlike görünümü 30 Ağustos-3 Eylül dönemini kapsadı.

Aon, raporda yer alan finansal kayıp tahminlerinin ön değerlendirme niteliğinde olduğunu ve değişebileceğini vurguladı. Tahminlerin, yakın zamanda sona eren veya devam eden olaylara ilişkin ilk mevcut değerlendirmelere dayandığı belirtilirken aksi ifade edilmedikçe finansal kayıp tutarlarının ABD doları cinsinden verildiği kaydedildi. Ekonomik kayıp toplamlarının sigortalı kayıp tahminlerinden ayrı tutulduğu, sigortalı kaybın ise ekonomik kaybın kamu veya özel sigorta kuruluşları tarafından karşılanan bölümünü ifade ettiği belirtildi.