Aforizmalar 2

GEÇEN sayımızda Oscar Wilde ve diğer filozofların aforizmalarıyla başladığımız yazımıza İbn-I Rüşd ve diğer filozofların özlü sözleriyle devam ediyoruz.

Batılıların “Averroes” veya “Doktor” diye adlandırdıkları İbn-i Rüşd 1126 – 1198 yılları arasında Endülüs’de yaşamış hekim, hukukçu, matematikçi bir islam düşünürü.

Rönesansa giden yolda ve Aydınlanma Çağı’nın başlamasınında kilometre taşlarından biri olarak kabul edilen İslam alimi İbn-i Rüşd, hem antik düşünce mirasını, hem de Batı’da başlayan Rönesans düşüncesinin temellerini hazırlamış ancak o da diğer doğulu bilgeler gibi, hiçbir zaman hak ettiği değere ulaşamadan bu dünyadan ayrılmış, kala kala bize özlü sözleri kalmış.

İşte o özlü sözlerden bazıları;

Nerede olursak olalım ilim ana yurdumuzdur, bilgisizlik yabancı bir yer.
Fikirlerin kanatları vardır, kimse insanlara ulaşmasını engelleyemez.
Bilgi, nesne ile kavrayışın uyumudur.
Sanattan anlamayan, sanat eserini bilmeyen, sanatkârı bilemez.
Akla uygun olmayan şey dine de uygun olmaz.
Gerçek gerçeğe zıt olamaz, aksine onunla uyumludur.
Kimseden daha iyi olmadığınızı anlayacak kadar mütevazı,
herkesten farklı olduğunuzu kavrayacak kadar bilge olun.

Keşke o kadar bilge olabilseydik. Nerdeee? Etrafımız her bir şeyi bildiğini zanneden insanlarla dolu.

Devam edelim, Yunan stoacı filozof Epiktetos diyor ki;

Bir insanın bildiğini zannetiği bir şeyi, öğrenmesi imkansızdır.
Gerçek anlamda aydınlanmış kişiler, hiçbir zaman başkalarına öykünmez. Bunun yerine onlar kendilerinin önceki halini aşmaya çalışırlar. Başkalarıyla yarışma, kendinle yarış.
Kendinin efendisi olmayan hiç kimse özgür değildir.
Kimseyi övmeyen, kimseyi kötülemeyen, kimseden yakınmayan, kimseyi suçlamayan insan, olgun insandır.

Epiktotes’in bu son tanımına giren kaç olgun insan var acaba bu koca dünyada?

Felsefe derin bir konu, özel ilgi gerektirir ama günümüzün koşulları hepimizi filozof yaptı. Hepimiz bir varoluş savaşı içindeyiz. Benim yaşımdakiler için söz konusu olmasa bile gençlerimiz başarılı olabilmek için gözü karartıyorlar.

Oysa Çinli bilge Huanchu Daoren konuyu 5 asır önce şu özdeyişi ile özetlemiş.

Kişinin dünyada başarı peşinde koşması zorunlu değildir; yanlışlardan kaçınmak da bir başarıdır.

Hepinize sağlık, mutluluk, huzur ve yanlışlıklardan uzak başarılı bir yeni yıl diliyorum.

İstanbul, 24 Aralık 2023

İlginizi Çekebilir