Çocukların çevrim içi alışkanlıklarında oyun ve yapay zeka riski öne çıkıyor

2026’nın ilk sekiz ayına ilişkin veriler, Türkiye’de çocukların mobil cihazlarda en fazla YouTube, Instagram ve WhatsApp’ta vakit geçirdiğini ortaya koydu. Çok oyunculu oyunlar, çevrim içi iletişim kanalları ve üretken yapay zeka teknolojileri ise çocukların karşı karşıya kaldığı dijital riskler arasında öne çıktı.

2026’nın ilk sekiz ayında çocukların dijital ilgi alanları ve çevrim içi alışkanlıklarına yönelik gerçekleştirilen analiz, Türkiye’de çocukların en sık kullandığı dijital platformların yanı sıra bu ortamlarda karşılaşabilecekleri riskleri de ortaya koydu.

Verilere göre Türkiye’de çocukların mobil cihazlarda en fazla vakit geçirdiği uygulamalar arasında YouTube %38,4 ile ilk sırada yer aldı. YouTube’u %16,5 ile Instagram ve %13,2 ile WhatsApp takip etti.

Çok oyunculu oyunlar da çocukların en fazla ziyaret ettiği dijital kaynaklar arasında yer aldı. Türkiye’de bilgisayar kullanımında Steam, VALORANT ve Minecraft öne çıkarken, mobil cihazlarda Brawl Stars, Minecraft ve çok oyunculu modu bulunan Super Bear Adventure en fazla tercih edilen oyunlar oldu. Steam ve Discord da çocukların sıklıkla kullandığı dijital kanallar arasında yer aldı.

ÇOK OYUNCULU OYUNLARDA İLETİŞİM RİSKİ

Uzmanlar, oyun servisleri başta olmak üzere doğrudan iletişime imkân tanıyan çevrim içi platformlarda çocukların tanımadıkları kişilerle temas kurmasının çeşitli güvenlik risklerini beraberinde getirdiğine dikkat çekiyor.

Kötü niyetli kişiler; çocukların güvenini kazanmak, kişisel fotoğraf veya video elde etmek, onları yüz yüze görüşmeye yönlendirmek ya da elde ettikleri içerikleri şantaj amacıyla kullanmak için manipülasyon, aldatma ve psikolojik baskı yöntemlerine başvurabiliyor. Çocukların zararlı veya yasa dışı faaliyetlere yönlendirilmesi de karşılaşılabilecek riskler arasında bulunuyor.

“Online grooming” olarak adlandırılan dijital ortamda çocuk istismarı ile oltalama saldırıları, çocukların çevrim içi güvenliğini tehdit eden başlıca unsurlar arasında gösteriliyor.

YAPAY ZEKA SİBER ZORBALIĞA YENİ BİR BOYUT KAZANDIRIYOR

Üretken yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşması, çocukların dijital güvenliği açısından yeni risk alanlarını da beraberinde getiriyor. Bu risklerin başında, manipüle edilmiş veya tamamen yapay olarak oluşturulmuş görsel ve videoların siber zorbalık amacıyla kullanılması geliyor.

Deepfake olarak bilinen bu içeriklerin geleneksel siber zorbalık vakalarına kıyasla henüz daha düşük oranlarda görüldüğü belirtilirken, üretken yapay zekanın hızla gelişmesi dijital itibar ve kişisel verilerin korunmasını daha önemli hale getiriyor. İnternette paylaşılan fotoğraf, video ve diğer kişisel içerikler, kötü niyetli kişiler tarafından sahte materyaller üretmek amacıyla kullanılabiliyor.

Uzmanlar, çocukları gerçek hayatta koruyan temel güvenlik ilkelerinin dijital dünya için de geçerli olduğuna dikkat çekiyor. Kötü niyetli kişilerin çocukların güvenini kazanmak amacıyla kendilerini akranları gibi tanıtabildiği veya sosyal medyada açık olarak paylaşılan kişisel bilgilerden yararlanabildiği belirtiliyor.

Bu nedenle çocukların tanımadıkları kişilerle iletişim kurmaması, özel fotoğraf ve hassas verilerini paylaşmaması konusunda bilinçlendirilmesi önem taşıyor. Uzmanlar ayrıca çocukların kendilerini rahatsız veya güvensiz hissettikleri durumlarda çekinmeden güvenilir bir yetişkine başvurabilmelerinin ve aile içinde açık bir iletişim ortamı oluşturulmasının dijital risklere karşı önemli bir koruma sağladığını belirtiyor.

Çocukların oyun, sosyal medya, anlık mesajlaşma ve yapay zeka destekli platformlarda geçirdiği sürenin artmasıyla birlikte dijital güvenlik bilincinin hem çocuklar hem de ebeveynler açısından önemi de artıyor. Uzmanlar, çevrim içi ortamda paylaşılan kişisel içeriklerin daha sonra sahte görsel ve videolar oluşturmak amacıyla kullanılabileceğine dikkat çekerek, çocuklara erken yaşlardan itibaren doğru dijital alışkanlıkların kazandırılması gerektiğini vurguluyor.