Gam çekme

“GAM çekme güzel n’olsa baharın sonu yazdır
Sevdaların en coştuğu yer şimdi Boğaz’dır.”
Türk müziğinden hoşlananlar, güftesi Faruk Nafiz Çamlıbel’e, bestesi Arif Sami Toker’e ait olan acem-i aşiran makamındaki bu şarkıyı hatırlayacaklardır.
Bu yazıyı 21 Mart günü, yani ilkbaharın başladığı gün yazıyorum. Şarkı, yaşadığımız gamlı günlerin başlayan baharla birlikte sona ereceği ümidini uyandırdı bende. Onun için yazımın başlığını, başlayan bahardan medet umarak “Gam Çekme” diye koydum.
Pandeminin başladığı tarihten bu yana tepe taklak olan hayatımız, yaşanan son depremle tam bir kâbusa dönüştü. Gırtlağımıza kadar gama, kedere büründük. Depremin sadece fiziksel sonuçlarını değil; demografik, sosyolojik, psikolojik, ekonomik, politik, bürokratik, yönetsel ve ahlaki sonuçlarını acı bir şekilde yaşıyoruz. Hayatımız tam bir curcunaya dönüştü.
Umarım bu gün başlayan bahar, gelecek aydınlık günlerin müjdecisi olur. Yüce Allah’a sığınıp, geleceğe umutla bakmaktan başka çare yok.
Evet bu gün 21 Mart, “İlkbahar Ekinoksu”, gece ile gündüzün eşitlendiği gün. Ekinoks, dünya genelinde gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu gün olarak biliniyor.
Kelimenin kökeni Latince, ‘aequi-eşit’ ve ‘noct-gece’ kelimelerinden türeyen ‘aequinoctium’.
Gündüz ile gecenin eşit olması durumunu ifade eden Ekinoks, yılda iki kez 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde gerçekleşiyor. Bu günler, bu hem kuzey hem de güney yarıkürelerde ilkbahar ve sonbaharın başladığı günler. Dünyanın kuzey yarım küresinde yaşayanlar için bu gün ilkbahar ekinoksu. Biz bu gün ilkbahara girerken, güney yarımkürede yaşayanlar için sonbahar başlıyor.
21 Mart aynı zamanda Nevruz –Bahar Bayramı olarak da kutlanıyor.
Gece ile gündüzün eşitlendiği bu günden itibaren, kuzey yarımkürede gündüzler gecelerden uzun olmaya başlayacak, güney yarımkürede ise tam tersi…
Mevsimlerin değişme tarihleri ise ‘dönence’ olarak adlandırılıyor. Gece ve gündüz eşitliği yaşadığımız bu günden itibaren 21 Hazira’na kadar günler uzayacak, 21 Haziran’da en uzun gün yaşandıktan sonra günler tekrar kısalmaya başlayarak, geceler uzayacak.
Dünya yaşadıkça bu böyle devam edip gidecek. Bazı dönemlerde daha fazla karanlık; bazı daha fazla aydınlık… Yeter artık bu karanlık, bundan sonra her gün aydınlıklara uyanmak ve daha uzun aydınlıklar yaşamak istiyoruz.
Baharın pembe beyaz yaşandığı, neşe dolu aydınlık günlerin hepimizin içimizi ısıttığı günlerin bir an önce gelmesini arzu ediyoruz.
Ümidimizi kaybetmeyelim. İstiklal Marşımız’da vurgulandığı gibi “Doğacaktır bize vadettiği günler Hakk’ın, kim bilir belki yarın belki yarından da yakın.”
Evet, “Gam çekme güzel, n’olsa baharın sonu yazdır.”
Baharla birlikte başlayan umutlarımızın gerçekleşmesi, doğada yaşanan ekinoksun sosyal hayatımıza da yansıyabilmesi dileği ve umuduyla bahar bayramınızı kutluyor, mübarek Ramazan ayının tüm acılarımızı gidermesini; birlik, beraberlik duygularımızın artmasına vesile olmasını temenni ediyorum.
İstanbul, 21 Mart 2023