Yurt içi asgari kurumlar vergisi

2 Ağustos 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7524 sayılı Kanunla, Kurumlar Vergisi Kanununa (KVK) “Yurt içi Asgari Kurumlar Vergisi” başlıklı 32/C Maddesi eklenmiştir. Madde hükümleri; 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. 28 Eylül 2024 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde (Seri No:1) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’de (Seri No: 23) ise yurt içi asgari kurumlar vergisi ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir.

Asgari kurumlar vergisi özetle şu şekilde hesaplanacaktır ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderler eklenecek, bu tutardan tüm indirim ve istisnalar değil, sadece 32/C maddesinde özel olarak sayılan indirimler ve istisnalar düşülecek ve kalan kazanç üzerinden %10 oranıyla hesaplanacaktır. Geçmiş yıllardan devreden mali zararlar asgari kurumlar vergisine esas kazanç tespitinde indirim olarak dikkate alınamayacaktır. Diğer bir ifadeyle, kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilecek geçmiş yıllar mali zararları, asgari kurumlar vergisi hesabında kurum kazancından indirilemeyecektir.

Asgari kurumlar vergisi hesabında kurum kazancından indirimi kabul edilen istisnalara örnek olarak kurumların tam mükellef başka bir kurumdan elde ettikleri iştirak kazançlarını (kâr paylarını) gösterebiliriz. Buna karşılık; örneğin, kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilen bağışlar ve sponsorluk harcamaları, taşınmaz ve iştirak hissesi satış kazancı istisnası (KVK Madde:5/1-e) ise asgari kurumlar vergisi hesabında indirim ve istisna olarak dikkate alınmayacaktır. Beyannamede “diğer indirimler” veya “diğer indirimler ve istisnalar” satırında gösterilmekle birlikte mahiyet itibarıyla indirim veya istisna kapsamında olmayıp, daha çok vergi matrahının doğru hesaplanması amacıyla beyannamenin bu satırlarına yazılan bazı tutarlar asgari kurumlar vergisi hesaplamasında kurum kazancından düşülecektir. (TMS/TFRS ile Vergi Usul Kanunu hükümleri arasındaki değerleme farkları, kıdem tazminatı karşılığı iptali gibi),

Asgari kurumlar vergisine esas kazanç yukarıdaki şekilde tespit edildikten sonra bunun üzerinden %10 oranıyla hesaplanan asgari kurumlar vergisi ile, genel hükümlere göre hesaplanan kurumlar vergisi karşılaştırılacak ve daha yüksek olan tutar üzerinden kurumlar vergisi tahakkuk ettirilecektir. Geçici vergi dönemlerinde de asgari kurumlar vergisi uygulanacaktır.

İlk defa işe başlayan kurumlar, 3 yıl boyunca asgari kurumlar vergisi dışında tutulmuştur. Ancak birleşme, devir, tür değişikliği ile kısmi ve tam bölünme suretiyle kurulan şirketler ilk defa faaliyete başlayan şirket olarak kabul edilmememektedir.

KVK’ya göre; imalatçı ve ihracatçı kurumlara uygulanan oran indirimleri, payları Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumlara sağlanan oran indirimi, 2 Ağustos 2024’ten önce alınmış yatırım teşvik belgeleri kapsamında yapılan yatırım harcamaları üzerinden yararlanılan katkı tutarları nedeniyle alınmayan vergiler, hesaplanan asgari kurumlar vergisinden düşülmek suretiyle ödenmesi gereken asgari kurumlar vergisi tespit edilecektir.