Vergi artışları ve sigortacılık

Vergi, kamu hizmetlerine harcanmak üzere devletin, yerel yönetimlerin yasalara göre doğrudan doğruya ya da kimi maddelerin, hizmetlerin fiyatları üstüne ekleyerek dolaylı yoldan yurttaşlardan topladığı para olarak tanımlanıyor. Sigortanın tanımı ise, önceden ödenen prim karşılığında, bir kimsenin ya da bir şeyin herhangi bir yönden ilerde karşılaşabileceği zararı gidermek için, bu işle uğraşan bir kuruluşla yapılan bağlantı sözleşmesi.

Bu tanımları neden yaptım diye düşünebilirsiniz. “Son günlerde en çok konuşulan konuların başında ne gelir?” diye sorsak herhalde Motorlu Taşıtlar Vergisi’ne 2018 yılında yüzde 40 oranında artış yapılacağı haberi ilk sıralarda yer alır. Söz konusu artış kamuoyundan büyük tepki gördü. Kamuoyundaki tepkiye sessiz kalmayan hükümet ise artışın tekrar gözden geçirileceği ve söz konusu oranın düşürüleceği yönlü, havayı yumuşatan bir açıklama yaptı. Henüz artışın ne oranda yapılacağı ise bilinmiyor. Kamuoyu önemli bir güç. Sigorta sektörünün toplam prim üretiminin yüzde 50’yc yakın kısmı motor branşı sigorta ürünlerinden geliyor. Yaptırılması zorunlu olan trafik sigortalarında son iki yılda fiyat artışlarının çok olduğu, bazı araçlara sigorta yaptırılamadığı gerekçeleriyle bilindiği gibi geçtiğimiz nisan ayında tavan fiyat uygulamasına geçildi. Söz konusu uygulama sonrasında fiyatlar bir miktar geriledi. Bu gerileme çok sınırlı oldu. Sigorta Bilgi Merkezi’nin verilerine göre mayıs ayında 400 TL seviyelerine gerileyen ortalama fiyatlar, içinde bulunduğumuz ekim ayında ise 530 TL üstüne kadar tırmandı. Tarih boyunca en önemli ekonomik gösterge nedir? En basitinden ilk akla gelen vatandaşın kazancı ve harcamaları sonrasında elinde kalan para olacaktır. “Harcama kalemleri artan bir kişi nelerden vazgeçebilirim?” diye düşünmeye başladığında ise sigorta poliçeleri varsa bunları yenilemekten kaçınmayı düşünmeye başlayabiliyor.

Öte yandan hala ülkemizde sigortayı vergi olarak gören vatandaşlarımız var. Evinin DASK poliçesini yaptırırken, aynı şekilde aracının zorunlu trafik sigortasını yaptırırken vergi ödüyorum diye düşünenler var. Bu nedenle de devletin topladığı vergilerde yapılan her artış, karşılaşabileceğimiz zararları gidermek için yaptırdığımız sigortadan vazgeçilmesine neden olabiliyor. Bu nedenle de bir sigorta şirketi yöneticisine MTV artışlarının sektörü nasıl etkileyebileceğini sordum. “Olumsuz etkileyeceği kesin” diyen yönetici şunları söyledi: “Sektörün en büyük üretim hacminin olduğu motor branşında özellikle isteğe bağlı yaptırılan kasko branşında vatandaşların yaptırmasam olur mu?’ diye kendilerine soracaklarını düşünüyorum. Zorunlu olan trafik sigortalarında ise yüzde 80’lerdeki sigortalılık belki düşmez ama bu branşta bile riskler var. Trafikte sigortasız araç sayısı artacaktır. Bu durum ise dolaylı olarak ekonomiyi olumsuz etkileyecektir.”

Vatandaş için vergi önemli bir sorumluluk. Maliye’nin uzun yıllar “Vergiler size yol su elektrik olarak geri döner” şeklindeki tanıtımlarını düşününce, ya “Sigorta olmazsa ne olurdu?” diye düşünsek. Sigortası olmayan hemen hemen her şey herhangi bir risk karşısında dolaylı olarak ülke ekonomisi üzerine yük oluyor. Sonrasında ise bu yükü kaldıramayan devlet yine vergi ile vatandaşın kapısını çalıyor…