Sağlık

Vegan beslenme hem sağlığa hem de çevreye faydalı

Vegan beslenme hem sağlığa hem de çevreye faydalı

Vegan beslenmeye ilgi son yıllarda giderek artıyor. 1 Kasım tüm dünyada Vegan Günü olarak anılıyor ve farkındalık çalışmaları yapılmaya devam ediliyor. Dünya Vegan Günü dolayısıyla bu beslenme şekline dair açıklamalarda bulunan İstinye Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Melike Şeyma Deniz, bitki temelli beslenmenin hem bireysel sağlık hem de gezegenin sürdürülebilirliği açısından önemini vurguladı.

1 Kasım Dünya Vegan Günü olarak anılıyor ve vegan beslenmeye dair farkındalık geliştirilmesi hedefleniyor. Hayvanlardan elde edilen hiçbir gıdayı yememeyi içeren bir beslenme modeli olan vegan beslenmeye ilgi ise son yıllarda giderek artıyor. Vegan ve vejetaryen beslenme modelleri, yalnızca bir yaşam tarzı tercihi değil; etik, ekolojik ve sağlık temelli bir farkındalığın da göstergesi haline geldi. Vegan beslenmeye dair açıklamalarda bulunan İstinye Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Melike Şeyma Deniz, bu beslenme modellerinin sağlığa ve çevreye katkılarını değerlendirerek önemli uyarılarda bulundu.

GEZEGENİN GELECEĞİ İÇİN DE KRİTİK ÖNEME SAHİP

Dr. Deniz, son yıllarda yapılan bilimsel çalışmaların bitki ağırlıklı beslenmenin çok yönlü faydalarına dikkat çektiğini belirterek şöyle konuştu:

“Bitki temelli beslenme yalnızca bireysel sağlık açısından değil, gezegenin sürdürülebilirliği açısından da çok değerli. Çünkü bu beslenme modeli hem hastalık risklerini azaltıyor hem de çevresel etkileri minimize ediyor.”

YETERSİZ BESİN ÖĞESİ ALIMI İÇİN TAKVİYE KULLANMAK ÖNEMLİ

Hayvansal kaynaklı besinleri sınırlayan ancak farklı düzeylerde tüketim tercihleri bulunan bireylere vejetaryen deniliyor. Süt ürünleri tüketenler lakto-vejetaryen, yumurta tüketenler ovo-vejetaryen, her ikisini de tüketenler lakto-ovo-vejetaryen, balık tüketenler ise pesko-vejetaryen olarak adlandırılıyor. Hiçbir hayvansal ürünü kullanmayan bireyler ise vegan beslenme modelini benimsiyor. Dr. Deniz, özellikle vegan beslenme biçiminin dikkatli planlanması gerektiğini vurgulayarak şunları ekledi:

“Vegan diyetler doğru planlandığında yeterli ve dengeli olabilir. Ancak B12 ve D vitamini, kalsiyum, iyot, çinko, selenyum ve protein gibi bazı besin öğelerinin yetersiz alımı riski vardır. Bu nedenle profesyonel destek almak, gerekirse takviye kullanmak önem taşır.”

VEGAN BESLENME KALP SAĞLIĞINA FAYDALI

Araştırmalar, vegan beslenme modelinin koroner kalp hastalığı, tip 2 diyabet, hipertansiyon, bazı kanser türleri ve obezite riskini azalttığını ortaya koyuyor. Dr. Deniz, bu durumun beslenmenin içeriğiyle doğrudan ilişkili olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Bitki temelli beslenme; lif, antioksidan ve fitokimyasal bileşenler açısından zengin, doymuş yağ açısından ise düşüktür. Bu da hastalık riskini azaltan önemli bir faktördür. Ayrıca, bağırsak mikrobiyotasını güçlendirir ve inflamasyonu azaltarak cilt sağlığına da katkı sağlar.”

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK AÇISINDAN DA KATKI SUNUYOR

Bilimsel veriler, vegan, vejetaryen ve Akdeniz tipi beslenme modellerinin çevresel sürdürülebilirlik açısından en avantajlı diyetler olduğunu gösteriyor. Bu beslenme biçimleri; daha az sera gazı emisyonu, daha az su tüketimi ve daha az toprak kullanımı gerektiriyor. Dr. Deniz, bu konuda verdiği örnekte şunları söyledi:

“Bir kilogram sebze üretimi için yaklaşık 332 litre su gerekirken, 1 kilogram dana eti üretimi için 15.415 litre su gerekiyor. Bu fark, bitkisel temelli beslenmenin gezegen üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyuyor.”

‘ETSİZ PAZARTESİ’ İLE BÜYÜK BİR FARK YARATILABİLİR

Dr. Deniz, “Etsiz Pazartesi (Meatless Monday)” hareketinin herkes için ulaşılabilir bir başlangıç olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti:

“Vegan veya vejetaryen olmasanız bile haftanın bir günü et yememek hem bedeniniz hem de gezegen için anlamlı bir katkı sağlar. Pazartesi günü öğünlerde sebze ve baklagil tercih ederek sağlığınızı desteklerken çevreye de olumlu bir etki yaratabilirsiniz.”

BİTKİSEL AĞIRLIKLI BİR GELECEK MÜMKÜN

Tüm bu veriler ışığında, bitki temelli beslenmenin yalnızca bir trend değil hem bireysel hem de toplumsal düzeyde daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir geleceğin anahtarı olduğu görülüyor. Dr. Deniz, “Et tüketimini azaltmak, sebze, meyve, tam tahıl ve baklagil ağırlıklı bir beslenme düzenine geçmek; sağlığımızı korumanın ve gezegenimize saygı göstermenin en etkili yollarından biridir” diyerek sözlerini tamamladı.

SG
Sigortacı Gazetesi
EDİTÖR

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Uzmanlardan zatürre uyarısı: Erken tanı ve aşılama hayat kurtarıyor
Sağlık

Uzmanlardan zatürre uyarısı: Erken tanı ve aşılama hayat kurtarıyor

12 Kasım Dünya Zatürre Günü kapsamında açıklamalarda bulunan uzmanlar, zatürrenin özellikle yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ciddi sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti. Hastalıktan korunmada aşılamanın önemini vurgulayan uzmanlar, sigara ve elektronik sigara kullanımının da zatürre riskini artırdığı konusunda uyardı. Akciğer dokusunun bakteri, virüs ve daha nadiren mantarlar nedeniyle iltihaplanması sonucu ortaya…

12 Kasım 2026·4 dk okuma
İklim krizinin sağlık boyutu
Sağlık

İklim krizinin sağlık boyutu

Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı ve Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma Merkezi (KUISCID) Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, enfeksiyon hastalıklarından göçe, gıda güvenliğinden toplumsal eşitsizliklere kadar pek çok alanı etkileyen küresel bir halk sağlığı krizine dönüştüğünü vurguladı. Prof. Dr. Ergönül, “İklim krizi artık bir öngörü değil, yaşadığımız…

11 Kasım 2026·2 dk okuma
Kalp yaşı ile takvim yaşı arasındaki fark hastalık riskini etkiliyor
Sağlık

Kalp yaşı ile takvim yaşı arasındaki fark hastalık riskini etkiliyor

Avrupa’da 677 binden fazla kişinin verileriyle geliştirilen bilimsel bir model, önümüzdeki 10 yıl içinde kalp krizi veya inme gibi kalp-damar hastalıklarına bağlı olayların görülme riskini tahmin etmeye yardımcı oluyor. Uzmanlar, aynı yaştaki kişilerin kalp-damar hastalığı risklerinin farklı olabileceğine dikkat çekerek, hastalık belirtileri ortaya çıkmadan risk faktörlerinin değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Kişinin takvim yaşı, kalp ve damar…

10 Kasım 2026·4 dk okuma
Kış aylarında çocuklarda RSV ve grip riskine dikkat
Sağlık

Kış aylarında çocuklarda RSV ve grip riskine dikkat

Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte çocuklarda RSV ve grip gibi solunum yolu enfeksiyonlarının görülme sıklığı artıyor. Özellikle prematüre bebekler, kronik hastalığı bulunan ve bağışıklık sistemi zayıf olan çocuklar için ciddi sağlık riskleri oluşturabilen bu enfeksiyonlar, bronşiolit ve zatürre gibi ağır tablolara yol açabiliyor. Uzmanlar, erken müdahalenin ve koruyucu önlemlerin önemine dikkat çekiyor. Kış aylarına yaklaşırken çocuklarda…

6 Kasım 2026·3 dk okuma
Uzun süren burun tıkanıklığı farklı hastalıkların habercisi olabilir
Sağlık

Uzun süren burun tıkanıklığı farklı hastalıkların habercisi olabilir

Burun tıkanıklığı, sinüzit, alerji ve burun bölmesindeki eğrilik gibi farklı nedenlerden kaynaklanabiliyor. Ocak 2025’te yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre, kronik rinosinüzitin küresel birleştirilmiş yaygınlığı %8,71 olarak hesaplandı. Uzmanlar, 12 haftayı aşan burun tıkanıklığının tek başına tanı koydurmadığına dikkat çekerek uzun süren şikâyetlerde altta yatan nedenlerin araştırılması gerektiğini belirtiyor. Gece ağız açık uyumak, sabah boğaz kuruluğuyla…

5 Kasım 2026·4 dk okuma
Akciğer kanserinde sigara yanılgısı tanıyı geciktirebiliyor
Sağlık

Akciğer kanserinde sigara yanılgısı tanıyı geciktirebiliyor

Dünyada kansere bağlı yaşam kayıplarının başlıca nedenleri arasında yer alan akciğer kanseri, yalnızca sigara kullanan kişilerde görülmüyor. Uzmanlar, özellikle sigara içen kişilerin uzun süren öksürüğü “sigara öksürüğü” olarak değerlendirmesinin tanıda gecikmeye yol açabileceğine dikkat çekiyor. Erken dönemde belirti vermeyebilen hastalıkta risk faktörlerinin bilinmesi, uyarıcı belirtilerin dikkate alınması ve erken tanı olanaklarından yararlanılması büyük önem taşıyor.…

4 Kasım 2026·3 dk okuma