Yazarlar

Unutmak, hatırlamak ve affetmek

GEREK nöroloji gerek psikoloji bilimi alanında, hatırlamak ve unutmak kavramlarıyla ilgili yüzlerce makale yayımlanmıştır bugüne kadar. Bilinçaltı boyutu, çocukluk travmaları, aşk acısı ile bağlantısı, duygusal ve zihinsel altyapısı gibi konular uzun uzadıya irdelenmiştir eminim. Ben, tamamen öznel bakış açımdan, kendi yaşam tecrübemden damıtarak burada bu kavramlar hakkında birkaç kelam etme niyetindeyim.

Bilim insanları, acı verici deneyimlerin hafızadaki etkisini sıfırlayacak bir teknoloji geliştirme peşindeymiş bugünlerde. Bu deneyimlerin hafızadan tamamen silinmesi değil fakat acı veren yani duygusal etkisinin tamamen yok edilmesi hedefleniyormuş. Şimdi sen tut koskoca bilgelik, marifet, tecrübe, duygusal disiplin kazanma gibi erdemleri çöpe at, insanları bunları uygulayamayacak kadar bağımlı ve tüketim düşkünü, aciz mekanik bireyler haline getir sonra da “Benim şu acılarımı bir siliver doktor bey” diye onları hastanelerde sefil et.

Tıp bilimi ve tıp insanları sonuna kadar övgüyü ve takdiri hak ediyor, buna bir sözüm yok. Hele bugün yaşadığımız koronavirüs sürecinde onların önemi çok daha fazla anlaşıldı. Fakat bilimin bazen haddini aşma gayretleri içinde olduğunu düşünmüyor değilim.

İnsanoğlunun manevi, zihinsel ve duygusal gücü elbette doğuştan getirdiği bazı üstünlüklerle dolu. Fakat günümüz dünyası çabayı, disiplini, irade kontrolünü hiçe sayıp insanların bu güçlerini elinden alıyor. Yani demek istediğim insan unutmak istediği şeyleri unutma gücüne zaten sahip. Bu elbette bir süreç. Hiçbir şey bir sihirli değnek ile olmuyor ve olmasın zaten. Önemli olan almaya ihtiyaç duyduğumuz dersleri alabilmek bu süreçten. İnsan olmak, bedeli olan bir süreç. Öyle “Doktor bey şu acımı siliver, şu hayal kırıklığımı, şu alınganlığımı silin de geçsin” türünden bir kolaycılığa kaçmak gibi bir kısa yolu olamaz ve olmamalı. Fakat böyle giderse bilim kendinde her türlü hakkı gördüğü için bu teknoloji de hayata geçer ve uygulamak isteyen binlerce insan da çıkar.

Bu noktada ilim ve marifet tarihimize baktığımızda kendisine yapılan türlü haksızlıkları ve kötülükleri unutup, affeden örnek insanlar görebiliyoruz. Demek istediğim haksızlıkları unutalım gitsin değil. Fakat anlayış, şefkat, hoşgörü gibi bazı kavramların insan olmaya ve manevi olgunlaşmaya giden yolda ne kadar önemli olduğunu kavrayabilmek bence almamız gereken en önemli ders. Açgözlülük, kin ve nefret ile yaşanmıyor. Tabii ki haksızlığa uğramış bir bünye ile de insan hayatına kolay kolay devam edemiyor. Hele ki günümüzde hak ve adalet kavramları bu kadar zedelenmişken. Ama bu da bir öğrenme süreci sonuçta. Kime, nasıl, ne oranda sınır koyması gerektiğini de böyle öğreniyor insan. Ve aynı hatayı ikinci kez yapmaması gerektiğini de.

Hayvanlar, çok gelişmiş bir beyne sahip olsalar bile, geçmiş tecrübelerine dayanarak mevcut andaki durumu değerlendirme yeteneğinden yoksunlar. Sadece basit ödül-ceza sistemine göre hareket ediyorlar. Bilgelik, sadece insana özgü ve zamanla gelişen bir zihinsel durum. Dolayısıyla bu zihinsel durumla birlikte gelen ve türlü açılımlar yaşamamıza vesile olan bu özellik insanı insan yapan özelliklerin en önemlilerinden.

Sık sık insanları gözlemlerim. Onların türlü zihinsel çıkmazlar içinde debelendiğini görünce mutlaka unutması, hatırlaması veya affetmesi gereken bir tecrübeleri olduğunu düşünürüm. Özellikle ilerleyen yaşlara doğru daha kendiyle barışık, daha sevecen, daha dingin, daha ışıl ışıl bir şekilde ilerlemek istiyorsak bunu kendi içimizde halletmekten başka bir çıkış yolu olmadığını daha iyi kavrıyoruz.

Carl Gustav Jung, her birimizin içinde tanımadığımız bir yabancı vardır, demiş. Çok doğru ve hatta bence çoğu zaman bir ömür bile yeterli olmuyor bu yabancıyı tanıyıp, anlayabilmek için. Tabii çok da kafayı bu işle meşgul etmek ruh sağlığına zarar verebilir diye uyarmadan geçemeyeceğim.

Her öğrendiğimizde değişiriz. Değişmeden yaşamak mümkün değil. Bu yolda çabamız, azmimiz, motivasyonumuz daim olsun. Sevgiyle.

Sema Tüfekçiler
Sema Tüfekçiler
SİGORTACI GAZETESİ KÖŞE YAZARI

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Yazarlar

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?

Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Yazarlar

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?

Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yaşam Kalitesi
Yazarlar

Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Cumhuriyet Bayramı
Yazarlar

Cumhuriyet Bayramı

Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yazarlar

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi

Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Yazarlar

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı

Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…

30 Ekim 2026·3 dk okuma