Trafik sigortasında yeni dönem: Değer kaybı artık otomatik hesaplanacak

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, (SEDDK) milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren ve 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren yeni bir tebliğ yayınladı. Tebliğe göre trafik sigortalarında değer kaybı artık otomatik olarak hesaplanacak.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar başlıklı tebliğ, SEDDK’nın resmî sitesinde ve Resmî Gazete’de yayımlanarak duyuruldu. Yeni düzenlemeyle Genel Şartlarda Maddi Zararlar Teminatı, Sağlık Giderleri Teminatı, Sakatlanma Teminatı, Destekten Yoksun Kalma Teminatı başlıkları çerçevesinde önemli değişikliklere gidildi. Ayrıca meydana gelen kazalarda hasar gören parçaların değişimi ile ilgili de yeni kurallar getirildi. Yeni dönemle birlikte zorunlu trafik sigortasındaki maddi zararlar teminatı araçta kaza sonrası meydana gelen değer kaybını da karşılayacak ve sigorta eksperi tarafından otomatik olarak hesaplanacak. Böylece sigortalıların araçlarında meydana gelen değer kaybı için ayriyeten bir başvuruda bulunmasına gerek kalmayacak. Değer kaybı, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değerinin arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilecek. Araç hasarına ilişkin eksper atanması halinde tespiti yapan sigorta eksperi, değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer verecek Bu teminat kapsamında yer verecek. Bu teminat kapsamında yapılacak başvurular, araçta meydana gelen hasar bedelini ve değer kaybını kapsayacak. Bu teminat kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilecek. Sigortacı, hesaplanan değer kaybı tutarını, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla, en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içerisinde hak sahibine bildirmekle yükümlü olacak. Bir diğer değişiklik de Sağlık Giderleri Teminatı konusunda yapıldı. Buna göre meydana gelen trafik kazasından Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu 2026 yılı Haziran ayında araç grubu ve kullanım türüne göre uygulanan azami primlerin 2026 yılı Temmuz ayı için %2 oranında artırıldığını açıkladı. 1 Temmuz tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek genelgeye göre 2026 yılı Haziran ayında araç grubu ve kullanım türüne göre uygulanan azami primler, 2026 yılı Temmuz ayı için %2 artırılarak uygulanacak. Taksi, minibüs (sürücü dâhil 10-17 koltuk), otobüs (sürücü dâhil 18-30 koltuk) ve otobüs (sürücü dâhil 31 ve üstü koltuk) araç gruplarında söz konusu orana %2 ilave edilecek. kaynaklanacak sağlık giderleri Sosyal kaynaklanacak sağlık giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanacak. Ancak kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri ile sürekli sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri sigorta şirketleri veya Güvence Hesabı’nın sorumluluğunda olacak. Mağdurun bakıcı ihtiyacı süresi ile tedavi sürecinin tamamlanması sonrasında sürekli bakıcı ihtiyacının belirlenmesinde, Kurul Raporu dikkate alınacak. sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri sigorta şirketleri veya Güvence Hesabı’nın sorumluluğunda olacak. Mağdurun bakıcı ihtiyacı süresi ile tedavi sürecinin tamamlanması sonrasında sürekli bakıcı ihtiyacının belirlenmesinde, Kurul Raporu dikkate alınacak.

DEĞİŞİM ORİJİNAL PARÇA İLE YAPILACAK

Tebliğ’de ayrıca trafik kazalarında maddi hasar yaşayan araç sahiplerinin araçlarında hasar gören parçanın değişimi sürecinde sigorta şirketleriyle yaşadığı uyuşmazlıkları giderecek bir düzenlemeye de gidildi. Yeni şarta göre hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse değişim orijinal parça ile yapılacak. Ancak, hak sahibinin onayının alınması veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmaması halinde hasar gören parça, yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça ile değiştirilecek. Bunun yanı sıra hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmadığında, durumun ispat yükü sigortacıya ait olacak. Yapılan bir diğer değişiklikle Genel Şartlara ‘kalıcı veri saklayıcısı’ ibaresi eklendi. mesine imkân olmaması halinde hasar gören parça, yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça ile değiştirilecek. Bunun yanı sıra hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmadığında, durumun ispat yükü sigortacıya ait olacak. Yapılan bir diğer değişiklikle Genel Şartlara ‘kalıcı veri sa Buna göre sigorta ettirenin, sigortalının ve sigortadan faydalanacak kişilerin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, mobil uygulama, disk, CD, DVD, hafıza kartının yanı sıra Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden veya e-Devlet üzerinden kurulacak yapı ve benzeri her türlü araç veya ortam ‘kalıcı veri saklayıcısı’ tanımı kapsamına alındı.

YENİ DÜZENLEMEYLE RÜCU KAPSAMI GENİŞLETİLDİ’

Yapılan bir diğer önemli değişiklik de sigortalıya meydana gelen trafik kazalarında belli istisnalar dışında olay yerinde bulunma zorunluluğu getiriyor.Trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma hali ile bedeni hasara neden olan trafik kazalarında tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu haller hariç olmak üzere kaza yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu ve benzeri kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketleri ödedikleri tazminatı sigortalıdan talep edebilecek. Eski düzenlemede bu rücu nedeni yalnızca bedeni hasara neden olan trafik kazaları için geçerliydi. Yeni düzenlemede ise ‘trafik kazalarında’ ibaresi ile kapsam genişletildi

“700 BİN DOSYALIK DEĞER KAYBI SORUNU ÇÖZÜLÜYOR”

Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı ve Maher Holding Sigorta Grubu Başkanı Ahmet Yaşar, düzenlemenin son yıllarda trafik sigortalarında önemli bir sorun haline gelen değer kaybı dosyalarına yönelik olduğunu belirterek yeni düzenlemeyle birlikte değer kaybı taleplerinin ayrıca başvuru konusu olmaktan çıkacağını söyledi. SEDDK’nın yaptığı yeni düzenlemeyle ilgili görüşlerini paylaşan Maher Holding Sigorta Grubu Başkanı Ahmet Yaşar, son dönemde özellikle yetkisiz hasar aracılarının etkisiyle çok sayıda dosyanın yargıya ve tahkime taşındığını hatırlatarak “Bugün tahkimde görülen 700 bine yakın dosyanın tahmini olarak %95’i değer kaybı dosyalarından oluşmaktaydı” dedi. Yeni düzenlemeyle birlikte değer kaybı taleplerinin ayrıca başvuru konusu olmaktan çıkacağını ifade eden Ahmet Yaşar, “Değer kaybı dosyalarının taleplerinin artık talep olmadan otomatik olarak maddi hasarla birlikte açılmasını sağlıyor” ifadelerini kullandı. Eksperlerin artık maddi hasarın yanı sıra değer kaybı tazminatını da hesaplayacağını kaydeden Yaşar, “Sigorta eksperi maddi zararı tespit etmek üzere görevlendirildiğinde aynı zamanda değer kaybı tazminat rakamının Ahmet Yaşar da hesaplanmasını yaparak eksper raporuna kaydedecek” şeklinde konuştu. Düzenlemenin olası etkilerine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Ahmet Yaşar, “Orta uzun vadede bizim beklentimiz dava maliyetlerinin düşmesi, vekalet ücretlerinin düşmesi, tahkim giderlerinin azalması, neticesinde sigortalılarımızın lehine sonuçlanmasıdır” dedi. Sigortalıları yetkisiz aracılara karşı da uyaran Yaşar, “Sigorta şirketleri onların hem maddi zararlarını hem değer kayıplarını ilk talepte ödeyecek duruma gelmişlerdir” dedi. Son olarak Bursa ve Ordu’da devam eden pilot uygulamayla ilgili de düşüncelerini aktaran Ahmet Yaşar 1 Nisan’da başlayan uygulamayla birlikte dosyaların %90’ı kapanmış durumda. Dosyalar artık kısa sürede açılıyor ve kapanıyor diyerek yeni düzenlemenin uygulamadaki başarasına dikkat çekti.

Doğa Sigorta Hasar ve Hukuktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ümit Gültekin: Hasar yönetimi daha veri temelli bir yapıya taşınacak

Yeni Trafik Sigortası Genel Şartları değişikliklerini değerlendiren Doğa Sigorta Hasar ve Hukuktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ümit Gültekin, düzenlemenin hasar yönetiminde risk temelli ve standartlaştırılmış bir yapıyı güçlendireceğini belirtti

Değer kaybı tazminatının hasar dosyasına entegre edilmesi ve eksper sürecinin merkezi bir yapıya taşınmasının sigorta tekniği açısından önemli bir dönüşüme işaret ettiğini vurgulayan Doğa Sigorta Hasar ve Hukuktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Levent Gültekin, “Değer kaybının ayrı bir talep olmaksızın hasar dosyası içinde otomatik değerlendirilmesi, tazminat hesaplamalarında bütünlük ve tutarlılık sağlarken aynı zamanda aktüeryal modellemelerin daha sağlıklı veri setleri üzerinden yapılmasına imkân tanıyacaktır” dedi. Düzenlemenin yalnızca operasyonel bir kolaylık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Gültekin, bunun fiyatlama, rezerv yönetimi ve hasar öngörü kabiliyetini de güçlendirecek çok kapsamlı bir gelişme olduğunu kaydetti.

‘TEK EKSPER MODELİ VERİ TUTARLILIĞINI ARTIRACAK’

Merkezi eksper atama sistemiyle birlikte maddi hasar ve değer kaybı tespitinin aynı eksper tarafından yapılmasının süreçlere önemli katkılar sağlayacağını belirten Doğa Sigorta Hasar ve Hukuktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ümit Gültekin, “Tek eksper üzerinden yapılan değerlendirme hem veri tutarlılığını artırmakta hem de modelleme açısından daha homojen veri üretmektedir” ifadelerini kullandı. Bu yapının hasar frekans analizleri, segment bazlı risk fiyatlaması ve rezerv yönetimi gibi kritik alanlarda daha sağlıklı sonuçlar üretilmesine standartlaşmasıyla birlikte hasar dosyalarının yaşam döngüsünün kısalacağını vurgulayan Gültekin, bunun hem müşteri deneyimi hem de likidite yönetimi açısından önemli iyileşmeler sağlayacağını ifade etti.

SEKTÖRÜ YENİ DENGE NOKTASINA YÖNELTECEK

Gültekin, merkezi atama sisteminin eksper dağılımında kapasite kullanımını da destekleyeceğini söyledi. Süreçlerin dijitalleşmesi ve Tebliğle birlikte hasar gören parçaların değişiminde orijinal parçanın esas alınmasına da değinen Doğa Sigorta Hasar ve Hukuktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ümit Gültekin, bu uygulamanın araç değerinin korunması ve hasar sonrası ekonomik kaybın azaltılması açısından önemli olduğunu belirtti. Bununla birlikte söz konusu yaklaşımın tedarik zinciri yönetimi ve maliyet dinamikleri açısından sektörü yeni bir denge noktasına yönelteceğini ifade eden Gültekin, düzenlemelerin sigorta sektörünü daha ölçülebilir, daha şeffaf ve daha veri temelli bir yapıya taşıyacağı değerlendirmesinde bulundu.