Yazarlar

Sermaye azaltımında vergileme

9 KASIM 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7420 sayılı Kanunla, Kurumlar Vergisi Kanununa “Sermaye Azaltımında Vergileme” başlıklı 32/B maddesi eklenmiştir. Düzenlemeyle ilgili değerlendirmelerimiz aşağıdadır.

Yeniden değerleme değer artış fonları, özsermaye kalemlerine ait enflasyon düzeltmesi farkları gibi özkaynak kalemleri; işletmeden çekilmeleri veya başka bir hesaba nakledilmeleri halinde bu işlemin yapıldığı tarihte dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin kurumlar vergisine tabi tutulmaktadır. Öte yandan; gerçek kişilere veya dar mükellef kurumlara isabet eden tutarlar üzerinden ayrıca kâr dağıtımına bağlı tevkifat yapılması gerekmektedir. Özkaynaklar içinde yer alan geçmiş yıllar karlarının dağıtımında (gerçek kişilere ve dar mükelleflere isabet eden tutarlar için) kâr dağıtımı tevkifatı yapılması gerekmektedir (Geçmiş yıllar kârları ait oldukları yıllarda kurumlar vergisine tabi tutulduklarından kâr dağıtımında tekrar kurumlar vergisi hesaplanmaz).

Yukarıda belirtilen özkaynak kalemlerinin sermayeye eklenmesi işleminde ise vergi doğmamaktadır (Kurumlar vergisi hesaplanmaz ve kar dağıtımına bağlı tevkifat yapılmaz).

Vergi idaresi, 7420 sayılı Kanun değişikliği öncesinde verdiği özelgelerde; sermayeye eklenen özkaynak kalemlerinin (yeniden değerleme değer artış fonu, enflasyon düzeltmesi farkları vb. ile geçmiş yıllar kârlarının) sermaye azaltımı halinde vergileneceğini belirtmiştir. Diğer bir ifadeyle idari görüşe göre; bu kalemler sermaye artışında vergilenmemekle birlikte sonrasında sermaye azaltımı halinde işletmeden çekilmiş gibi görülerek yukarıda belirttiğimiz şekilde vergilenecektir. Aynı özelgelerde; sermaye azaltımının en çok vergi alınması gereken kalemden başlayarak en az vergi alınması ve en sonunda da hiç vergiye tabi olmayan kalemlere (nakdi ve ayni sermaye) doğru yapılmış sayılacağı şeklinde bir öncelik sırası da belirlenmiştir.

Bu defa 7420 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen 32/B maddesi ile sermaye azaltımında vergilemenin yasal dayanağı sağlanmış bulunmaktadır. 32/B maddesi; sermaye azaltımında vergilemeyle ilgili özelgelerdeki görüşlere (bazı farklılıklarla beraber) benzer hükümler içermektedir. Yasa maddesinde; sermaye azaltımında daha önce sermayeye eklenmiş özkaynak kalemlerinin vergilenmesine ilişkin hükümler idari görüşlerle paraleldir. Farklılık; sermaye azaltımında öncelik sırasına ilişkindir.

Sermayeye eklenen özsermaye kalemlerinin hepsinin, sermayeye eklendiği tarihten itibaren 5 tam yıl geçmişse, sermaye azaltımının sermaye terkibindeki kalemlerin toplam sermaye içindeki orana göre gerçekleştiği kabul edilmektedir. Azaltılan tutarın içinde hesaplanan terkibe göre vergileme yapılacaktır. Yeniden değerleme değer artış fonları ve enflasyon düzeltmesi farkları gibi kalemlerden hem kurumlar vergisi ve hem de kâr dağıtımına bağlı tevkifat, geçmiş yıllar karlarının üzerinden sadece kâr dağıtımına bağlı tevkifat söz konusudur. Nakdi ve ayni sermayede vergileme söz konusu değildir.

Sermayeye eklenen özsermaye kalemlerinin, sermayeye eklendiği tarihten itibaren 5 tam yıl geçmemişse, oranlamaya gidilmeyecek ve azaltımın en çok vergi alınması gereken kalemden başlayarak gerçekleştiği kabul edilecek ve vergileme ona göre yapılacaktır.

Öte yandan; geçmiş yıl zararlarının sermaye ile mahsup edilerek sermaye azaltımına gidilmesi halinde de vergileme açısından yukarıda anlatıldığı şekilde hareket edilecek ancak burada kâr dağıtımına bağlı tevkifat yapılmayacaktır.

Fazıl Karaman
Fazıl Karaman
SİGORTACI GAZETESİ KÖŞE YAZARI

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Yazarlar

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?

Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Yazarlar

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?

Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yaşam Kalitesi
Yazarlar

Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Cumhuriyet Bayramı
Yazarlar

Cumhuriyet Bayramı

Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yazarlar

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi

Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Yazarlar

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı

Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…

30 Ekim 2026·3 dk okuma