‘Otomatik BES’te heyecanlı yarış

Kademeli bir yapıda ilk başta 1000 kişi üstünde çalışanı olan şirketlerde start alan  “Otomatik Katılım”da (OKS) heyecan hız kesmezken, BES şirketlerinin iştahı günden güne artıyor. Emeklilik Gözetim Merkezi’nin 10 Şubat 2017 tarihli verilerine göre 1 milyon 18 bin çalışan otomatik katılımla sisteme dahil oldu. Çalışanların fon tutarı 98 milyon 258 bin lira, katkı payı tutarı da 107 milyon 378 bin liraya ulaştı. Söz konusu dönemde en çok çalışanla sözleşme yapan ilk şirketler ise sırasıyla 150 bin 376 kişiyle Garanti Emeklilik, 142 bin 911 kişiyle AvivaSA, 141 bin 409 kişiyle Allianz Yaşam ve Emeklilik, 118 bin 412 kişiyle Vakıf Emeklilik ve 97 bin 633 kişiyle Anadolu Hayat Emeklilik oldu.
1000 üstü çalışanlarda başarılı bir şekilde uygulamaya alınan yapıda
1 Nisan 2017 tarihi itibarıyla çalışan sayısı 250- 999 arasında olan bir işverene bağlı olarak özel sektörde çalışanlar ile merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumlarında çalışanların da “Otomatik Katılım”a girecek olmasının heyecanı şimdiden yaşanmaya başladı. Sektördeki tüm şirketler toplantı, tanıtım, şirket ziyaretleri vs. çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor.  2017 yılında toplam 7.7 milyon, 2018 yılında 3.9 milyon, 2019 yılında 2.4 ve toplamda 14 milyon kişiye bu sektörün hizmet vereceğinin öngörüldüğü BES’te, yaklaşık yüzde 50 cayma oranı varsayımından hareketle 10 yıl sonra 50-60 milyar liralık fon büyüklüğüne ulaşılması hedefleniyor. İşte bu rakamlar şirketlerin iştahını kabartıyor. Sigortacı Gazetesi olarak bu amaçla Otamatik Katılım’ın ilk kademesindeki durum ve geleceğe yönelik öngörülerini şirketlere sorduk.

Sistemde %65’lik  kalış yakalanabilir

AvivaSA Emeklilik ve Hayat CEO’su Fırat Kuruca, Otomatik Katılım’ın sektörün yeni enerji kaynağı olacağını belirterek, “Uzun vadede ülke tasarrufu yükselişe geçecek” dedi.

AvivaSA Emeklilik ve Hayat CEO’su Fırat Kuruca, 1 Ocak 2017 tarihi itibarıyla kademeli bir yapıda başlayan Otomatik Katılım’da kademeli geçiş sonunda sisteme dahil olacak 14 milyon çalışandan, %65’inin sisteme devam edebileceğinin öngörüldüğünü belirterek, “Bu oranda ya da bunun biraz altında bir devam oranı yakalanabilir diye düşünüyoruz. Ama  tahminde bulunmak için henüz çok erken” diye konuştu.
Otomatik Katılım uygulamasının ilk ayında, aralarında dev holdinglerinin de yer aldığı 130 şirketin AvivaSA’yı tercih ettiğini söyleyen Kuruca, “AvivaSA olarak, Otomatik Katılım özellikle kurumlar üzerinden yürüyeceği için, kurumsal hizmet merkezimiz; özel oluşturduğumuz uzman saha ekibimiz; hızlı ve kolay İK çözümleri sunan online platformumuz ve her zaman her yerden ulaşılabilir yaygın satış kadromuzla, uzun zamandır hazırlanıyorduk yeni uygulamaya. Örneğin, 1000 ve üzeri çalışana sahip firmaların %95’i ile uygulama başlamadan görüşmüştük. Bu başarımızın altında, hem bu çalışmalarımız ve hem de BES’teki fon büyüklüğü sektör liderliğimiz yatıyor. Otomatik Katılım uygulaması firmalar üzerinden yürüyeceği ve henüz 2 aylık süre dolmadığı için; verilecek katılımcı kişi sayısı ve cayma oranı asla sağlıklı olmayacaktır” dedi.
1 Nisan 2017 tarihinde kademeli yapının ikinci safhasının start alacağının altını çizen Kuruca sözlerini şöyle sürdürdü: “Memurlar ve 250-1000 arası çalışanı olan özel işletmeler sisteme dahil olacak. Bu da 1.5-2 milyon civarı çalışan ve katılımcı demek. Emeklilik Gözetim Merkezi’nin yaptığı araştırmada, kademeli geçiş sonunda sisteme dahil olacak 14 milyon çalışandan, %65’inin sisteme devam edebileceği sonucu çıktı. Bu oranda ya da bunun biraz altında bir devam oranı yakalanabilir diye düşünüyoruz. Ama  tahminde bulunmak için henüz çok erken.”
Otomatik Katılım’da yıl sonu hedefi koymak için henüz çok erken olduğuna dikkat çeken Kuruca, “Belki sayı vermek yerine, Otomatik Katılım’ın, BES’e etkisinden bahsetmek yerinde olacaktır. Yılbaşından itibaren uygulanmaya başlanan Otomatik Katılım, BES’e getirilen ikinci reform hamlesidir. İlki, 2013 yılında getirilen %25 devlet katkısı olmuştu. Otomatik Katılım sektörün yeni enerji kaynağı olacak. Uzun vadede ülke tasarrufu yükselişe geçecek. Yeni uygulamayla, bu yıl sisteme 6,5 milyon; kademeli olarak ise toplamda 14 milyon kişinin katılması bekleniyor. Bu düzenlemeyle 10 yıllık dönemde 90 milyar liralık tasarruf oluşturulması öngörülüyor” diye konuştu.

MOTİVASYONUMUZ ARTACAK
Ülkemizin, hem genel olarak sigorta sektörü ve hem de Bireysel Emeklilik ve Hayat Sigortası alanı için, sigorta penetrasyon oranının, Avrupa pazarlarına oranla düşük olduğunu hatırlatan Fırat Kuruca sözlerini şöyle tamamladı: “Ama bu durum aynı zamanda bir fırsattır… Avrupa pazarları doymuş pazarlar. Türkiye’de ise hala çok ciddi bir büyüme potansiyeli var. O açıdan çok değerli yabancı yatırımcılar için. BES, şu anda 18 firmanın bulunduğu bir pazar ve bunun yarısını, yabancı ya da yabancı ortaklı firmalar oluşturuyor ama büyük ve bakir bir pazarın çekiciliğinin devam etmesi mümkün. Otomatik Katılım için öngörülerde bulunmak için henüz çok erken. Ama genel olarak Otomatik Katılımın, sektörün motivasyonuna katkıda bulunacağı bir gerçek.”

Çıkışlar artarsa sistem yeniden anlatılmalı

AXA Sigorta Başkan (Hayat & Emeklilik) ve İcra Kurulu Üyesi Olgun Küntay,  “Otomatik Katılım ile çok sayıda sigorta acentesi, BES lisanslı aracılar istihdam etmek suretiyle OKS alanında faaliyete başladı” diye konuştu.

AXA Sigorta Başkan (Hayat & Emeklilik) ve İcra Kurulu Üyesi Olgun Küntay, Otomatik Katılım’da hazırlık dönemi araştırmaları çerçevesinde öngörülen %40 mertebesinde bir çıkış oranı ile karşılaşılabileceği konusunda işaretler olduğunu ifade ederek, “Eğer çıkışlar bu düzeye yükselirse 250-1000 çalışanı bulunan işyerleri sisteme girmeden önce sektörel olarak yeni bir tanıtım kampanyası düzenlenmesinde ve sistemin yeniden anlatılmasında fayda görüyoruz” diye konuştu.
Ocak 2017 döneminde 1000 ve üzeri çalışanı bulunan şirketlerden 50 bin çalışanın Otomatik Katılım Sistemi’ne AXA emeklilik planları aracılığı ile dahil olduğu bilgisini paylaşan Olgun Küntay, “Çıkış oranları konusunda ilk sinyaller, hazırlık dönemi araştırmaları çerçevesinde öngörülen %40 mertebesinde bir çıkış oranı ile karşılaşacağımıza işaret ediyor. Eğer çıkışlar bu düzeye yükselirse 250-1000 çalışanı bulunan işyerleri sisteme girmeden önce sektörel olarak yeni bir tanıtım kampanyası düzenlenmesinde ve sistemin yeniden anlatılmasında fayda görüyoruz. Bireysel Emeklilik Sistemi bugüne kamu ve emeklilik şirketlerinin işbirliği ve sürekli çabaları ile geldi. Bundan sonrası için de gelişmelerin işaret ettiği revizyonları yapıp aynı enerjiyle yolumuza devam etmemiz gerekir” dedi.

8 MİLYON KİŞİYİ SİSTEMDE TUTMALIYIZ
Nisan ayında otomatik katılım sistemi kapsamına girecek şirket sayısı yaklaşık olarak 4250, çalışan sayısının ise 1.8 milyon kişi olacağına dikkat çeken Küntay sözlerini şöyle sürdürdü: “2019 yılında 5 çalışan ve üzerindeki tüm kurumlar kapsama dahil olacak. Bu da 45 yaş altında yaklaşık 12 milyon çalışana karşılık geliyor. Orta vadede söz konusu çalışan popülasyonundan 8 milyon kişiyi sistemde tutabilmemiz gerekir diye düşünüyoruz. Beklentiyi aşağıya düşürmeden bu amaca yönelik olarak yapılabilecek faaliyetleri planlamak gerekiyor.”
Yıl sonuna kadar Otomatik Katılım kapsamına girecek çalışan sayısının 4 milyon kişi mertebesinde olacağı öngörüsünde bulunan Küntay, “Oluşacak büyüklükler açısından en önemli parametre olan cayma oranı henüz netleşmiş durumda değil, Bununla beraber yıl sonuna kadar Katkı Fonları da dahil 80 milyar TL düzeyini görebileceğimizi düşünüyoruz” diye konuştu.

ACENTELER OKS’DE FAALİYETE BAŞLADI
Otomatik Katılım’ın gelmesiyle beraber yabancıların BES’te yatırım iştahlarının artması yönünde bir beklenti veya işaretin olmadığını söyleyen Küntay sözlerini şöyle tamamladı: “Sektördeki marjların düşüklüğü nedeni ile yeni şirketlerin katılımı ya da yabancı yatırım olasılığını orta vadede düşük görüyoruz. Bireysel emeklilik sistemi Türkiye’de banka dağıtım kanalı üzerinden gelişen bir sistem oldu. Otomatik katılım sistemi ise mevcut yapıya, bir anlamda acente ve kurumsal direkt satış faaliyetlerini yeniden ekledi. Çok sayıda sigorta acentesi, BES lisanslı aracılar istihdam etmek suretiyle OKS alanında faaliyete başladı.  Bu çerçevede bir bölüm emeklilik şirketi için daha önce bireysel yapıda söz konusu olmayan bir ilave motivasyon doğduğundan söz edilebilir.”

Yakup Sayar
yakup@sigortacigazetesi.com.tr