Yazarlar

“Levrek Marin”

SABAH 10.00’daki Zoom toplantısına katılım sağlamak için gerekli hazırlıkları yaptım, kameranın görüş alanındaki yerlere çeki düzen verdim.

Toplantı verimli geçti. Konuşmalar bitince katılımcılardan biri “ekrandan fotoğraf çekinelim mi?” dedi ama kimseden olumlu dönüş alamadı.

Tabii ki de bazı anları kalıcı kılmak için fotoğraflar önemli ama her şeyin de fotoğrafı olmaz ki, her yer fotoğraf olunca telefonlar, bilgisayarlar şişiyor, sonra seçip silmek için epey zaman ayırmak gerekiyor. Gibi gibi gibi…

Geçenlerde kullanmadığım ama içinde eski fotoğraflarım olan bir telefonumu ödünç verdiğim arkadaşımı aradım, “telefonu ne zaman geri iade edeceksin?” diye sordum. O da bana “gelecek hafta ilk fırsatta sana getiriyor olacağım” dedi.

Günlük koşuşturmalar noktasında insan bazen önemli şeyleri unutuyor gerçekten. Aslında olabilitesi olmayan hedeflerin peşinde koşmak da zaman kaybı. Tabiki insanın hedefleri olmalı, kolayda olmamalı bu hedefler, ama gündelik öncelikleri unutup sadece hedeflerin peşinde koşmak da yalnış, sonunda yanlız kalabilir insan…

Trafik gibi bir konu dil ve dildeki bozulma. Sıkılmasam her gün yazabilirim bu iki konuda. Yıllar içinde zaman zaman değindim her ikisine de ve ne yazık ki her geçen yıl daha da kötü oluyor durum.

İster trafik, ister konuşma veya yazışmada bir düzen olmalı kesinlikle. Üstelik bunun içten gelen bir refleks ya da önsezi olmasına da gerek yok, fazlaca düşünmeden kurallar ile belirlenmiş davranış ve kalıpları benimsemek yeterli.

Kabul ediyorum reklamların, görsel unsurların ya da sosyal medyanın büyük etkisi altındayız. Buralarda güldüğümüz, hoşumuza giden çok şeyi gündelik konuşmaların içine yerleştiriyoruz. Bir süre hoş bir espri yapma, o deneyimi anımsatma amaçlı gibi gitse de sonrasında dile yerleşiyor bu bozuk, hatalı kelime ya da ifade kalıpları.

İtiraz etmiyorum, dil de toplumun ve uygarlığın gelişimine paralel değişimler geçirmeli.

Kesinlikle hemfikirim, okul veya kitap dili ile sokak dili, sohbet dili farklı.

Öte yandan “levrek marin” de olmamalı. Eti marine ediyor ama levreği marin yapıyor. Çocukluğundan beri bakkaldan rafine şeker alıyor, bir kez bile rafin şeker demiyor ama sipariş verirken levrek marin istiyor.

Bu vatandaşın, tüketicinin hatası değil büyük ölçüde. Dekorasyon, demirbaş bir tarafa sadece proje çizimine bile servet ödediği lokantasının üç kuruşluk menüsünü bilen birine sormadan bastırıyor o girişimci. Ya da daha kötüsü bilen biri diye gittiği kişi de levrek marin diye biliyor o mezeyi.

Bir şeyin fiyatını soruyorsun, “yaklaşık 28,50 Lira” diyor adam. Merak ediyorum yaklaşığı 28,50 Lira ise gerçek fiyatı ne o şeyin.

“Nasılsınız inşallah?”ı konuşma diline yerleştiren metin yazarı işi özelinde çok başarılı. Ama bu ifade şeklinin espri olduğunu bilmeden kullanan milyonlar var ve karşısındakine soru mu soruyor, iyi bir dilek ya da temenni mi aktarıyor farkında değil bu kişiler.

Sabah ekonomik göstergelerden hızlıca bahseden sunucu kurdaki orandan bahsediyor, oranın tek boyutlu değil iki boyutlu bir işlemin sonucu olduğundan haberi olmayan haberci.

Sayı ile rakam arasındaki farkı bilmeyen, bilmediği gibi birini diğerinin yerine kullanan milyonlar var ülkede.

Keyfim kaçıyor bozuk dil ortamında. Karşımdaki samimi olduğum biriyse düzeltiyorum her şeye rağmen, değilse geri çekiyorum kendimi o ortamdan.

Bozuk dil sadece kulak tırmalamakla kalmıyor, iletişimi bozuyor, ortak kültürün oluşmasına zarar veriyor, geçmiş, bugün ve gelecek arasındaki devamlılığı ve aktarımı zedeliyor.

Dilin önemli olduğu ve özenle kullanıldığı aile ortamlarında yetiştim, okuduğum okullar ve çalıştığım kurumlar da çoğunlukla benzer yerlerdi. Konuya şahsi ilgim nedeniyle bu konuda fazla hassas ve tepkili de olabilirim ama bu konuda en duyarsız insanın bile itiraz edemeyeceği bir kötüye gidiş, bir bozulma var ne yazık ki.

Görüşmek üzere,

Ali Erül
Ali Erül
KÖŞE YAZARI

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Yazarlar

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?

Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Yazarlar

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?

Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yaşam Kalitesi
Yazarlar

Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Cumhuriyet Bayramı
Yazarlar

Cumhuriyet Bayramı

Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yazarlar

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi

Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Yazarlar

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı

Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…

30 Ekim 2026·3 dk okuma