Kira gelirlerinin beyanı

GERÇEK kişilerin taşınmazlarını kiraya vermelerinden dolayı elde ettikleri kira gelirlerinin (gayrimenkul sermaye iratları) belli durumlarda yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.
İşyeri kiraları genel olarak tevkifat suretiyle vergilendirilmektedir. Bu şekilde tevkifat suretiyle vergilendirilmiş kira gelirleri toplamının 2016 için 30.000 TL’yi aşması halinde bu kira gelirleri ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecek, beyanname üzerinde hesaplanan gelir vergisinden tevkifat suretiyle ödenmiş vergi mahsup edilecektir. Bununla birlikte; bu haddin aşılıp aşılmadığının tespitinde beyana tabi gelir unsurları topluca dikkate alınacaktır. (Gerçek usulde vergilendirilmeyen zirai kazançlar, beyana tabi olmayan ücretler, kazanç ve iratların istisna kısımları, hayat sigortası ve bireysel emeklilik kapsamında elde edilen tevkifata tabi tutulmuş olan iratlar bu haddin hesabına dahil edilmez)
Konut kiralarında, belli şartların varlığı halinde 2016 yılı için 3.800 TL istisna söz konusudur. Bu istisna haddinin üstünde kira geliri elde edilmişse kira geliri yıllık beyanname ile beyan edilecektir. Ancak; ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile beyan edenler bu istisnadan yararlanamamaktadır. Ayrıca, bu haddin üstünde gelir elde ettiği halde bunu beyan etmeyenler ile eksik beyan edenler de istisnadan faydalanamayacaktır. İstisnadan yararlanma şartı olarak 2013 yılında yeni bir hüküm daha ihdas edilmiştir. Buna göre; istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 2016 için 110.000 TL’yi aşanlar da bu istisnadan faydalanamayacaktır. Bu tür gelirlerin beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın toplamada dikkat alınacaktır. ( Örneğin; mevduat faizleri, tek işverenden alınmış tevkifata tabi tutulmuş ücretler de dahil edilecektir)
İstisnadan yararlanmayan konut kira gelirleri ile istisna haddini aşan kira gelirleri yıllık beyanname ile beyan edilecektir.
Son olarak şu hususu da belirtmekte fayda bulunmaktadır. Yıllık olarak elde edilen ve 2016 için toplamı 1.580 TL’yi aşmayan tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarının yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi söz konusu değildir.
Türkiye’de yerleşmiş olmayanlar Gelir Vergisi Kanunu uygulamasında dar mükellef gerçek kişi kabul edilmektedir. Bu kişilerin Türkiye’de elde ettikleri ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş kira gelirleri tutarı ne olursa olsun beyana tabi değildir.
Kira gelirleri, ertesi yıl 1 Mart – 25 Mart tarihleri arasında beyan edilmektedir. (Ölüm, ülkeyi terk gibi özel haller hariç) Son gün, resmi tatile rastlarsa süre, tatili takip eden ilk iş gününün tatil saatine kadar uzamaktadır.
Gelir İdaresi Başkanlığı, mükelleflere kolaylık sağlamak açısından resmi internet sitesi üzerinden de Hazır Beyan Sistemi ile bu beyanların yapılmasına imkan sağlamaktadır. Mükellefler, burada kendilerine ait olarak önceden girilmiş bilgilerden de faydalanmakta ve hatta kira tutarlarının kontrolünü sağlayabilmektedir. Tabiatıyla, nihai tutar mükellefçe yazılacak olup, onun sorumluluğundadır.
Götürü gider uygulaması yerine Gelir Vergisi Kanunu’nun 74. Maddesi’nde sayılan gerçek giderlerin yıllık beyanname ile beyan edilen kira gelirlerinden indirimi mümkündür. (Götürü gider tercih edilmişse 2 sene değiştirilemiyor) 7 Eylül 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6745 Sayılı Kanunla kiraya veren tarafından yapılan ve gayrimenkulün iktisadi değerini artırıcı niteliği olan ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik harcamaların amortisman yoluyla değil tamamının doğrudan gider olarak indirimine imkan sağlanmıştır. (Değişiklik aynı tarihte yürürlüğe girdi.)