IAIS Uyarıyor: Afetlerde sigortasızlık finansal risk oluşturuyor

Uluslararası Sigorta Denetçileri Birliği’nin (IAIS) Kasım 2025 tarihli GIMAR özel raporu, doğal afetlerden kaynaklanan ekonomik kayıpların önemli bir bölümünün sigortasız kaldığını, bu koruma açığının özellikle gelişmekte olan ülkelerde finansal istikrar için risk oluşturabileceğini ortaya koyuyor.

SİGORTA KORUMA AÇIĞININ NEDENLERİ

IAIS, doğal afet sigorta koruma açığını ‘Afet sonrası oluşan toplam ekonomik kayıpların sigortasız kalan kısmı’ olarak tanımlıyor. Rapora göre koruma açığının temel nedenleri arasında bazı risklerin sigortalanmasının teknik olarak zor olması, ürün sunumunda karşılaşılan düzenleyici ve piyasa engelleri, primlerin bazı kesimler için hâlâ yüksek kalması, sigorta farkındalığının yetersizliği ve bilinçli olarak sigortalanmama tercihleri yer alıyor.

Raporda, hava olaylarının sıklığı ve şiddetindeki artış ile yüksek riskli bölgelerdeki varlık birikiminin koruma açığını daha da büyütebileceği uyarısı yapılıyor. IAIS, hazırladığı vaka çalışmaları üzerinden, sigorta penetrasyonunun düşük olduğu ülkelerde büyük ölçekli afetlerin kamu maliyesi, bankacılık sistemi ve reel sektör üzerinde zincirleme etki yaratabildiğini; riskin sigorta sektörü yerine bütçe, kalkınma bankaları veya hane halkları üzerinden taşınmasının uzun vadeli büyüme üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.

YILLIK KAYIPLAR 100 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE

Doğal afet kayıplarına ilişkin güncel veriler de raporun arka planını güçlendiriyor. Önde gelen reasürans ve brokerlik şirketlerinin çalışmaları, son yıllarda küresel ölçekte doğal afet kaynaklı sigortalı kayıpların her yıl 100 milyar dolar seviyesinin üzerinde gerçekleştiğine işaret ediyor. 2025’in ilk yarısına ilişkin değerlendirmelerde ise düşük kayıplı bir dönem yaşanmadığı; yüksek kayıp seviyelerinin artık kalıcı bir trend haline geldiği belirtiliyor. Buna karşın toplam ekonomik kayıpların önemli bir kısmının hâlâ sigortasız olduğu ifade ediliyor.

IAIS’TEN POLİTİKA YAPICILARA ÖNERİLER

IAIS, koruma açığının daraltılmasına yönelik olarak sigorta otoriteleri ve politika yapıcılara, veri toplama ve şeffaflığın artırılması, sigorta okuryazarlığının güçlendirilmesi, kamu-özel iş birlikleriyle afet havuzları ve parametre bazlı ürünlerin geliştirilmesi gibi başlıklarda önerilerde bulunuyor. Kurum ayrıca, G20 ve Dünya Bankası ile yürütülen çalışmaların, özellikle yükselen piyasalarda afet riskine karşı finansal dayanıklılığın artırılmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.

Raporda, sigorta sektörünün rolü yalnızca hasar ödeyen bir mekanizma olarak değil, risk değerlendirmesi, fiyatlama, risk azaltıcı yatırım ve bilinçlendirme faaliyetleri yoluyla afet risk yönetiminin merkezinde konumlanıyor. IAIS, koruma açığının daraltılması için sigorta, bankacılık ve kamu otoriteleri arasında koordineli bir yaklaşımın önemine dikkat çekerek, bu alandaki adımların hem toplumsal hem de finansal istikrar açısından kritik olduğunu vurguluyor.