Aon küresel afetlerin ekonomik bilançosunu açıkladı

Aon küresel afetlerin ekonomik bilançosunu açıkladı

Aon’un 6 Kasım 2026 tarihli Haftalık Doğal Afet Raporu’na göre ABD’de meydana gelen üç ayrı sel felaketinin toplam ekonomik ve sigortalı kayıplarının yüz milyonlarca dolara ulaşması bekleniyor. Hindistan’da Murasu Siklonu’nun yol açtığı ekonomik kayıplar 36 milyon doları aşarken Avustralya’daki sellerin doğrudan ekonomik maliyetinin 30–50 milyon dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Raporda Yunanistan, İtalya, Bolivya, Meksika ve Ekvador’da yaşanan afetlere de yer verildi.

Aon, 6 Kasım 2026 tarihli Haftalık Doğal Afet Raporu’nda dünya genelinde meydana gelen sel, fırtına, siklon ve kuraklık olaylarının etkilerini ele aldı. Rapora göre ABD’deki sellerde 4, Hindistan’daki Murasu Siklonu’nda 2, Avustralya’daki şiddetli fırtına ve sellerde 1, Meksika’daki Vance Kasırgası’nın ardından yaşanan sellerde 2 ve Ekvador’daki sellerde 1 kişi hayatını kaybetti. Yunanistan ve İtalya’daki seller ile Bolivya’daki kuraklıkta ise can kaybı bildirilmedi.

Ekonomik kayıpların ABD’de yüz milyonlarca dolar, Hindistan ve Avustralya’da on milyonlarca dolar, Yunanistan ve İtalya’da ise milyonlarca dolar seviyesinde olduğu belirtildi. Bolivya, Meksika ve Ekvador’daki afetlerin ekonomik maliyetlerine ilişkin tahminler ise henüz açıklanmadı.

ABD’DEKİ SELLERDE KAYIPLAR YÜZ MİLYONLARCA DOLARI BULABİLİR

ABD’nin güneybatısı, Florida’nın doğu-orta kesimleri ve Georgia-Tennessee sınırındaki güney Appalachian Dağları, 31 Ekim–5 Kasım döneminde üç ayrı sel felaketinden etkilendi. Ani seller ve nehir taşkınları geniş çaplı hasara neden olurken en az 4 kişinin hayatını kaybettiği doğrulandı.

31 Ekim–2 Kasım tarihlerinde Pasifik Kuzeybatısı üzerinde gelişen alçak basınç sistemi, tropikal nemin ABD’nin güneybatısına taşınmasına neden oldu. Baja California ve Güney Kaliforniya kıyılarındaki deniz sıcak hava dalgası nem miktarını artırırken devam eden El Niño koşullarının da yağışları güçlendirmiş olabileceği değerlendirildi.

Arizona’nın Flagstaff kentinde 1 Kasım’da 8,6 cm yağış kaydedildi. Bu miktar, 128 yıllık ölçüm geçmişindeki en yüksek üçüncü günlük yağış toplamı oldu. Kentte iki günlük toplam yağış 13 cm’ye, Phoenix yakınlarındaki Workman Creek’te ise 18,5 cm’ye ulaştı. Arizona, Colorado ve New Mexico’daki birçok nehirde ciddi taşkın seviyeleri görülürken Colorado’daki San Juan Nehri, 2 Kasım’da 5,1 metreye yükselerek bir asrı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı.

Bölgedeki yağış miktarları Workman Creek’te 185 mm, Six Shooter Canyon’da 164 mm, Globe’da 159 mm, Upper San Juan River’da 142 mm ve Bayfield’da 123 mm olarak ölçüldü.

Arizona, Colorado, Utah ve New Mexico’daki en az 12 ilçede yüzlerce kişi tahliye edildi. Arizona’da yedi ilçenin bazı bölümlerini ve beş yerli kabile topluluğunu kapsayan acil durum ilan edildi. Sedona ve Gisela’da tahliyeler gerçekleştirilirken Tucson’da kurtarma operasyonları düzenlendi. Rimrock bölgesinde yaklaşık 150–200 evi su bastı, Flagstaff’ta ise 2 kişi hayatını kaybetti.

Colorado’nun Pagosa Springs bölgesinde bir ev temelinden koparak San Juan Nehri boyunca sürüklendi ve yakındaki bir köprünün bir bölümü çöktü. Durango ile South Fork arasındaki yaklaşık 160 kilometrelik yol kesiminde hasar oluştu. New Mexico’da Chama köyü tahliye edilirken eyalet yönetimleri büyük afet ilanı talebinde bulundu.

Florida’da 1–3 Kasım tarihlerinde meydana gelen yoğun yağışlar da ciddi hasara yol açtı. Brevard County’nin güneyinde yaklaşık 24 saat içinde 61 cm’den fazla yağış kaydedildi. East Malabar’da 62 cm, Palm Bay’de 56 cm yağış ölçüldü. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS), yaşanan olayı 1.000 yılda bir görülme olasılığına sahip sel olarak tanımladı. Port St. Lucie ve Fort Pierce yakınlarında da 20 cm’ye kadar yağış görüldü.

Palm Bay’de Turkey Creek’in taşması ve bir kanal setinin yarılması sonucunda 60 evde yaşayanlar mahsur kaldı. Bazı evlerde su seviyesi 1,5 metreye ulaştı. Bölgede yaklaşık 160 kurtarma operasyonu gerçekleştirilirken 2 kişi hayatını kaybetti. Sel nedeniyle yollar çöktü, su hizmetlerinde kesintiler yaşandı, toplu taşıma seferleri durduruldu ve okullar kapatıldı. Florida’da yedi ilçede olağanüstü hâl ilan edildi.

4 Kasım’da güney Appalachian Dağları’nı etkileyen fırtınalar ise Georgia ve Tennessee’de şiddetli sellere neden oldu. Fannin ve Gilmer ilçelerinde 13–28 cm yağış kaydedildi. Bazı bölgelerde altı saatte 15 cm’ye ulaşan yağışlar, en az 200 yılda bir görülme olasılığına sahip seviyelere karşılık geldi.

Tennessee’deki Ocoee Nehri, 5 Kasım’da yaklaşık 5,5 metreye yükselerek tüm zamanların rekorunu kırdı. Nehir seviyesi yalnızca 12 saatte 4,9 metre arttı. McCaysville ve Copperhill başta olmak üzere bölgede 100’den fazla kişi kurtarıldı. Evler, işyerleri, kamu binaları ve yollar hasar gördü. Bazı propan tanklarının sürüklenerek alev aldığı ve patladığı bildirildi. Su hizmetleri kesintiye uğrarken okullar kapatıldı ve bazı bölgelerde gece sokağa çıkma yasağı uygulandı. Bölgenin Ağustos 2026’da da önemli bir sel yaşadığı ve bazı yerleşimlerin önceki afetin etkilerinden henüz kurtulamadığı belirtildi.

Aon, üç ayrı sel olayının toplam ekonomik ve sigortalı kayıplarının yüz milyonlarca dolara, hatta daha yüksek seviyelere ulaşabileceğini tahmin ediyor. Raporda, belirlenmiş sel bölgelerinin dışında yaşayan birçok kişinin sel sigortasının bulunmaması nedeniyle sigortalı kayıpların toplam ekonomik kayıpların yalnızca bir bölümünü oluşturacağı ifade edildi. Güneybatı ABD ve Appalachian bölgesindeki hasarın önemli bir kısmının kamu altyapısında meydana geldiği, hasar tespit çalışmaları sürdükçe kayıp tahminlerinin değişebileceği belirtildi.

HİNDİSTAN’DA MURASU SİKLONU’NUN EKONOMİK KAYBI 36 MİLYON DOLARI AŞTI

Hindistan’ın doğu kıyılarını etkileyen Murasu Siklonu, Arnab Siklonu’nun ardından bir hafta içinde bölgede karaya ulaşan ikinci siklon oldu. 31 Ekim’de Bengal Körfezi’nin batı-orta kesiminde oluşan sistem, 3 Kasım’ın ilk saatlerinde Andhra Pradesh eyaletinin güney kıyısındaki Ongole yakınlarında karaya çıktı.

Hindistan Meteoroloji Departmanı, sistemi şiddetli tropikal siklon kategorisine yükseltti. Karaya ulaşmadan önce sürekli rüzgâr hızı yaklaşık 110 km/saate, ani rüzgâr hızı ise 125 km/saate ulaştı. Kıyının bazı kesimlerinde fırtına kabarması 2 metreye kadar yükseldi. Siklon karaya girdikten sonra zayıflasa da Hindistan’ın doğu-orta kesimlerinde yoğun yağışlar devam etti.

Andhra Pradesh’in Bapatla, Prakasam, Nellore ve Konaseema ilçelerinde rüzgâr ve sel kaynaklı hasarlar meydana geldi. Kuvvetli rüzgârlar çatıları hasara uğrattı, ağaçları ve elektrik direklerini devirdi. Yüzlerce köy ve kentsel mahallede elektrik kesintileri yaşanırken yollar, pirinç tarlaları ve diğer tarım alanları sular altında kaldı.

Yetkililer, risk altındaki kıyı ve nehir kenarı yerleşimlerinde önleyici tahliyeler gerçekleştirdi. 12 binden fazla kişi geçici barınma alanlarına taşınırken afet müdahale ekipleri bölgeye konuşlandırıldı. 4 Kasım itibarıyla 2 kişinin hayatını kaybettiği, 12 kişinin ise kayıp olduğu bildirildi.

Murasu’dan önce 28 Ekim’de Andhra Pradesh kıyılarını etkileyen Arnab Siklonu’nun yol açtığı ekonomik kayıpların yaklaşık 47 milyar Hindistan rupisi, yani 500 milyon dolar olduğu tahmin edildi.

Murasu Siklonu’nun konutlarda, altyapıda ve tarım alanlarında meydana getirdiği ek ekonomik kayıpların ise 3,4 milyar Hindistan rupisini, yaklaşık 36 milyon doları aştığı belirtildi. Aon, söz konusu rakamların ön tahmin niteliğinde olduğunu ve ayrıntılı değerlendirmelerle değişebileceğini bildirdi. Murasu’ya ilişkin sigortalı kayıpların, iki siklonun toplam kayıplarının yalnızca bir bölümünü oluşturması bekleniyor.

AVUSTRALYA’DA DOĞRUDAN EKONOMİK KAYIP 30–50 MİLYON DOLAR

Avustralya’nın Güneydoğu Queensland ve Yeni Güney Galler eyaletinin kuzeydoğusunda 22 Ekim’den kasım ayının ilk günlerine kadar etkili olan şiddetli yağışlar ve dolu fırtınaları, özellikle Brisbane çevresinde ani sellere ve altyapı hizmetlerinde aksamalara neden oldu.

Birçok noktada normal ekim ayı yağış miktarının 2–5 katından fazla yağış kaydedildi. Beerburrum’da ekim ayı toplam yağışı 420,8 mm’ye ulaşırken bunun yaklaşık 171 mm’si yalnızca 22 Ekim’de gerçekleşti. Bölgedeki normal ekim ayı yağışı 80–95 mm seviyesinde bulunurken gerçekleşen yağış, aylık ortalamanın yaklaşık %450–525’ine karşılık geldi.

Brisbane’de yağış miktarı yaklaşık 180 mm’ye ulaşarak 87 mm seviyesindeki normal değerin iki katını aştı. Sunshine Coast’un iç kesimlerinde 22–29 Ekim döneminde yaklaşık 350 mm yağış kaydedildi. Bölgenin normal ekim ayı yağış toplamı ise 125 mm civarında bulunuyor. Queensland’de Ekim 2026, 1949’dan bu yana en yüksek ikinci yağış toplamının görüldüğü ekim ayı oldu.

Sellerin en yoğun etkileri Moreton Bay kentinin Caboolture bölgesinde yaşandı. North Pine Barajı’ndan 22 Ekim’de taşkın nedeniyle su bırakılmaya başlandı. Eyalet Acil Durum Servisi, aynı gün 152’si Moreton Bay’de olmak üzere toplam 277 yardım çağrısı aldı. Bölgede en az 16 kurtarma operasyonu gerçekleştirildi.

Sel nedeniyle onlarca yol ve alt geçit ulaşıma kapandı, 14 okulda eğitime ara verildi. Caboolture–Morayfield ve Brisbane’in kuzey kesimlerinde evler, dükkânlar ve araçlar sular altında kaldı. Bazı mülklerde suyun zemin kat seviyesine ulaşması, ev eşyalarında ve motorlu araçlarda önemli hasara neden oldu. 5 Kasım itibarıyla 1 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Raporda, Queensland Hükûmeti, Queensland Yeniden Yapılanma Kurumu ve Avustralya Sigorta Konseyi tarafından henüz resmî bir kayıp tahmini açıklanmadığı belirtildi.

Aon’un aşırı yağış miktarları, selin etkileri ve altyapı hasarlarını temel alan karşılaştırmalı değerlendirmesine göre doğrudan ekonomik kayıpların 30–50 milyon dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Kasım ayının başındaki dolu fırtınalarının da birkaç milyon dolarlık ek kayba neden olması bekleniyor.

AVRUPA VE LATİN AMERİKA’DA SELLER VE KURAKLIK ETKİLİ OLDU

Aon’un raporunda Yunanistan, İtalya, Bolivya, Meksika ve Ekvador’da meydana gelen afetlere de yer verildi.

1–3 Kasım tarihlerinde Yunanistan ve İtalya’yı etkileyen Agneta Fırtınası, her iki ülkede şiddetli hava koşullarına neden oldu. Merkez Akdeniz Grubu’nun sezonun ilk fırtınası olarak 2 Kasım’da resmen adlandırılan Agneta, İtalya’nın Abruzzo, Molise, Apulia, Calabria ve Campania bölgelerinde kısa süreli yoğun yağışlara, kuvvetli rüzgârlara ve küçük çaplı su baskınlarına yol açtı.

Yunanistan’da ise daha önceki yağışlar nedeniyle suya doymuş toprak üzerinde devam eden şiddetli yağışlar, ana karada ve Ege adalarında yaygın sellere neden oldu. Rodos’un Archangelos bölgesinde nehirler yaklaşık 60 aracı sürüklerken çok sayıda ev ve işyeri sular altında kaldı. Kalimnos, Sisam, Limni, Taşoz ve Kimolos adalarında da yol hasarları ve altyapı hizmetlerinde kesintiler yaşandı. İki ülkedeki ekonomik kayıpların milyonlarca dolar seviyesinde olduğu belirtildi.

Bolivya’da ise hükûmet, kuraklık ve El Niño ile bağlantılı riskler nedeniyle 1 Kasım’da ülke genelinde olağanüstü hâl ilan etti. Medya haberlerine göre 63 belediyede 114.048 aile etkilendi ve tarım ile hayvancılıkta önemli kayıplar meydana geldi. Raporda, bu verilerin 1 Haziran–29 Ekim dönemine ait birikimli rakamlar olduğu ve mevcut raporlama dönemindeki yeni etkileri temsil etmediği vurgulandı.

Meksika’da Vance Kasırgası’nın kalıntılarından kaynaklanan yoğun yağışlar, 30–31 Ekim tarihlerinde Sonora ve Baja California Sur bölgelerinde sellere yol açtı. Sonora’nın Empalme kentinde 106 mm yağış kaydedildi. Guaymas ve Empalme’de 2 kişi hayatını kaybederken 249 evi su bastı. Toplam 16 yolda şiddetli su baskınları meydana geldi, dereler taştı ve elektrik ile kent altyapısında hasar oluştu. Los Cabos’ta da seller ve acil tahliyeler bildirildi.

Ekvador’da 30–31 Ekim tarihlerinde meydana gelen şiddetli yağışlar, Galápagos Adaları’ndaki Santa Cruz Adası’nda sellere neden oldu. Olağanüstü hâl ilan edilen bölgede yaklaşık 2 bin kişi etkilendi. İlk değerlendirmelere göre 1 kişi hayatını kaybetti, 2 kişi kayboldu ve yaklaşık 80 kişi tahliye edildi.

Bellavista, Santa Rosa, Aguacatal, Miramar, Divino Niño ve La Cascada yerleşimlerinde evler, yollar ve elektrik altyapısı zarar gördü. Miramar’da bir evin çöktüğü bildirilirken adanın bazı bölgelerinde elektrik ve su hizmetleri kesintiye uğradı. Baltra Havalimanı’ndaki operasyonlar 31 Ekim’de geçici olarak durduruldu. Hükûmet, bölgeye 10 tondan fazla insani yardım ulaştırılması için harekete geçti.

KÜRESEL DEPREM VE İKLİM RİSKLERİ DE RAPORDA YER ALDI

Aon, raporun eklerinde küresel tropikal siklon faaliyetleri, deprem hareketliliği, sıcaklık anomalileri ve meteorolojik tehlike tahminlerine de yer verdi.

Güncel tropikal siklon faaliyetleri kapsamında 18,0° kuzey ve 149,0° doğu koordinatlarında bulunan TD Thirtyone adlı tropikal depresyonun, ABD’nin Capitol Hill bölgesinin 465 kilometre kuzeydoğusunda konumlandığı belirtildi. Sistemin rüzgâr hızı 30 olarak raporlandı. Tropikal siklon verileri Ulusal Kasırga Merkezi, Ortak Tayfun Uyarı Merkezi ve Orta Pasifik Kasırga Merkezi’nden derlendi.

30 Ekim–5 Kasım döneminde meydana gelen 4,0 ve üzeri büyüklükteki depremlere ilişkin haritada, 31 Ekim’de Japonya’nın Shima kentinin 58 kilometre güney-güneydoğusunda 6,0, 1 Kasım’da Vanuatu’nun Port-Olry bölgesinin 16 kilometre kuzeybatısında 6,0 ve 5 Kasım’da Fiji bölgesinde 6,1 büyüklüğünde depremler kaydedildi. Veriler ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu’ndan (USGS) alındı.

Raporda ayrıca Maine Üniversitesi İklim Değişikliği Enstitüsü’nün Climate Reanalyzer verileriyle hazırlanan üç günlük küresel sıcaklık anomalisi tahmini ve güncel deniz yüzeyi sıcaklığı anomalisi haritaları paylaşıldı. Haritalarda normalden sıcak ve soğuk bölgeler gösterildi.

İklim Tahmin Merkezi’nin 11–17 Kasım ve 18–24 Kasım dönemlerini kapsayan küresel tropikal tehlike görünümünde tropikal siklon oluşumu ile ortalamanın üzerinde veya altında yağış ve sıcaklık görülmesi olasılıkları ele alındı.

ABD Hava Tahmin Merkezi’nin 8–12 Kasım dönemine ilişkin görünümünde ise şiddetli yağış, kuvvetli rüzgâr, olası don koşulları ve diğer meteorolojik tehlikelere ilişkin risk bölgeleri gösterildi.

KAYIP TAHMİNLERİ DEĞİŞEBİLİR

Aon, raporda yer alan finansal kayıp tahminlerinin ön değerlendirme niteliğinde olduğuna dikkat çekti. Yakın zamanda sona eren veya devam eden afetlere ilişkin ilk verilerle oluşturulan tahminlerin, hasar tespit çalışmalarının ilerlemesiyle önemli ölçüde değişebileceği belirtildi.

Raporda ekonomik kayıp ile sigortalı kayıp arasındaki ayrıma da yer verildi. Ekonomik kayıp, afetin yol açtığı toplam mali zararı ifade ederken sigortalı kayıp, bu zararın kamu veya özel sigorta kuruluşları tarafından karşılanan bölümünü kapsıyor.

Hasar tahminlerinin haber kaynakları, sigorta şirketleri, finans kuruluşları ve resmî kurumlardan elde edilen verilerle hazırlandığı, bazı olaylarda ise Impact Forecasting’in afet modelleme ürünlerinden yararlanıldığı ifade edildi. Can kaybı verileri kamuya açık haber kaynakları ve resmî kurumların bildirimlerine dayanıyor.

Aon, rapordaki bilgilerin genel nitelikte olduğunu, verilerin doğruluğunun ve gelecekte geçerliliğini koruyacağının garanti edilemeyeceğini belirterek değerlendirmelerin uygun profesyonel danışmanlık çerçevesinde yapılması gerektiğini vurguladı.

Yorum yazın