El Niño ve La Niña tahminlerinden en iyi şekilde yararlanmanın 5 yolu

Willis Towers Watson Araştırma Ağı, meteoroloji kurumlarının artık aylar öncesinden sunduğu El Niño ve La Niña tahminlerinden nasıl en fazla fayda sağlanabileceğini paylaşıyor.
Kuzey Yarımküre’de bahar mevsimi geldiğinde, birçok iklim bilimci gözünü tropikal Pasifik Okyanusu’na çevirir. Bu dönemde, Pasifik’te yaz aylarında başlayıp kış boyunca süren ve El Niño ya da La Niña olarak bilinen ısınma ya da soğuma eğilimlerinin ilk işaretleri ortaya çıkmaya başlar. Bu okyanus sıcaklık desenleri, etkilerinin önceden tahmin edilmesine olanak tanır.
El Niño genellikle ABD’nin Batı Kıyısı’nda şiddetli sel ve kıyı erozyonlarına, Endonezya’da ise kuraklığa yol açar. La Niña ise ABD’nin güneyinde kuraklık ve orman yangınları ile ilişkilidir; Atlantik’teki kasırga sezonlarının daha sık ve güçlü geçmesine neden olabilir.
Arjantin’de bir çiftlikte büyürken, El Niño akıntısı olarak bilinen bu doğa olaylarının neden olduğu yağış ve kuraklık döngülerine ilk elden tanık oldum. Bu deneyim, beni okyanus ve atmosfer arasındaki etkileşimleri daha iyi anlamaya ve bunları öngörmenin yollarını geliştirmeye yöneltti. Bugün Colorado Üniversitesi’nde bilim insanı olarak, aşırı El Niño olaylarını ve La Niña’nın neden olduğu çok yıllık kuraklıkları daha iyi tahmin etmeye yönelik modeller üzerinde çalışıyorum.
İşte bu tahminlerden en fazla faydayı sağlamak için beş öneri şu şekilde sıralanıyor:
1. El Niño Tahminlerine Güvenmek İçin Mayıs Ayını Bekleyin
El Niño olayları genellikle yaz sonunda başlar ve kışın zirveye ulaşır. Özellikle ilkbaharda yapılan erken tahminler çoğu zaman güvenilir değildir çünkü kısa vadeli ve kaotik hava desenleri yanlış alarm verebilir.
Örneğin, 2014 yılında Şubat ayında atmosferde oluşan desenler güçlü bir El Niño ihtimalini gündeme getirmişti. Ancak Haziran ayına gelindiğinde bu sinyaller ortadan kayboldu ve El Niño gerçekleşmedi. Bu nedenle, El Niño’nun yolda olduğunu gösteren tahminlere güvenmek için en azından Mayıs ayını beklemenizi öneriyorum.
2. La Niña Tahminlerine Güvenin – Özellikle El Niño’dan Sonra
La Niña olayları, okyanus yüzeyinin altındaki yavaş hareket eden dalgalar tarafından yönlendirilir. Bu dalgalar, atmosferdeki rastlantısal dalgalanmalardan daha az etkilenir ve bu nedenle daha öngörülebilirdir.
Özellikle El Niño’nun ardından gelen tahminler genellikle daha güvenilirdir. Örneğin, 2024 yılının Şubat ayında El Niño etkisini sürdürürken yapılan resmi tahminler, 2025 yılı için “nötr” koşulları işaret ediyordu. Ancak ben ve bazı uzmanlar, geçmiş örneklere dayanarak bir La Niña’nın gelişeceğini öngördük ve öyle de oldu. 2024-25 kışında La Niña, ABD’nin güneybatısında kuraklığa ve Atlantik kasırga sezonunun geç başlamasına yol açtı.
3. El Niño’nun Şiddetine Dikkat Edin
Her El Niño olayı aynı etkiye sahip değildir. Bazı yıllarda Pasifik’teki okyanus sıcaklıkları normalin 2°C üzerine çok hızlı bir şekilde çıkabilir. Bu farklılıklar, El Niño’yu izlemek için kullanılan Niño endeksiyle ölçülür.
Dolayısıyla bir El Niño’nun oluştuğu tahmin edilse bile, ne kadar güçlü olabileceğini takip etmek önemlidir. Şiddetini öngörmek zor olsa da, özellikle aşırı yağışlar ve sel riski açısından etkilerin büyüklüğünü belirler. Bu nedenle sadece Mayıs ayına kadar takip edip bırakmayın; en etkili El Niño olayları genellikle Ağustos ve Eylül aylarında hızla güç kazanır.
4. Art Arda Gelen La Niña’lara Hazır Olun
Son yıllarda La Niña’nın iki ya da daha fazla kış üst üste devam ettiğini gördük; özellikle de güçlü bir El Niño’nun ardından. Bu durum, genellikle 6-8 ayla sınırlı olan tahmin süresini daha da uzatabilir.
2016 yılında güçlü bir El Niño’dan sonra, yıl sonuna doğru ve sonraki kış için La Niña koşullarını öngörmüştük ve bu tahmin doğru çıktı.
Ayrıca, bir La Niña’nın hemen ardından El Niño oluşması nadir görülen bir durumdur. Bu nedenle tahminler böyle bir geçişi gösteriyorsa, şüpheyle yaklaşmakta fayda var.
5. Etkiler Tropikal Bölgelerde Daha Güvenilir
Tropikal bölgeler, Pasifik Okyanusu’ndaki sıcaklık değişimlerinden doğrudan etkilenir. Bu nedenle yağış ve kuraklık desenleri bu bölgelerde daha öngörülebilirdir.
Tropik dışı bölgelerde ise atmosferdeki başka etkenler devreye girdiği için etkiler daha değişken olur. Örneğin Kaliforniya’da, 1982 ve 1997’deki güçlü El Niño’lar şiddetli yağış getirmişti. Ancak daha sonraki El Niño’lar benzer etkiyi yaratmadı.
Buna karşılık, Panama gibi tropikal bölgelerde etkiler daha tutarlıdır. La Niña döneminde şiddetli yağışlar, El Niño döneminde ise düşük yağış görülür. 2023 El Niño’su sırasında yaşanan düşük yağışlar, Panama Kanalı’nda tarihî düzeyde su kıtlığına yol açtı.
YILLIK İKLİM DEĞİŞKENLİĞİNİN EN BELİRLEYİCİ UNSURLARI
Bu doğa olayları, küresel hava koşullarını şekillendiren temel etkenlerdir. Gelişen modeller ve daha uzun iklim kayıtları sayesinde tahminler artık daha başarılı. Ancak hâlâ uzman değerlendirmesi hayati önem taşıyor.
Burada paylaştığım ipuçları, son 50 yılın gözlemlerine dayanıyor. Yine de iklim değişikliği devam ettikçe, bu kalıpların geçerliliğini yitirme ihtimalini göz ardı edemem.
İlgili Haberler

Yapay zekâ iş dünyasında yetkinlikleri yeniden şekillendiriyor
WTW’nin Yetenek İstihbaratı Raporu, yapay zekânın iş gücü ihtiyaçlarını ve çalışanlardan beklenen yetkinlikleri değiştirdiğini ortaya koydu. Rapora göre, kurumların teknolojik gelişmelere uyum sağlayabilmesi için çalışanların teknik becerilerinin yanı sıra karar verme, eleştirel düşünme ve sorumlu yapay zekâ kullanımı gibi yetkinliklerini de geliştirmesi gerekiyor. Yapay zekânın iş süreçlerinde giderek daha fazla kullanılması, çalışanların sahip olması gereken…

İklim kaynaklı afetlerin ekonomik yükü artıyor
Munich Re’nin 20 ülkeyi kapsayan analizine göre, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 13 ülkede hava olaylarından kaynaklanan afet kayıplarının millî gelire oranı son 10 yılda yükseldi. Araştırma, incelenen ülkelerde afetlerin yol açtığı ekonomik kayıpların yaklaşık yarısının sigortasız kaldığını ortaya koydu. Munich Re, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında, hava olaylarından kaynaklanan doğal afetlerin ekonomiler üzerindeki…

Aon: Küresel afetlerde ekonomik kayıplar artıyor
Aon’un 13 Kasım 2026 tarihli Haftalık Afet Raporu, dünyanın farklı bölgelerinde meydana gelen doğal afetlerin yol açtığı can kayıplarını ve ekonomik hasarları ortaya koydu. Hindistan’da Murasu Siklonu’nun neden olduğu kayıplar 205 milyon dolara yükselirken, Portekiz ve İspanya’yı etkileyen Charles Fırtınası’nın on milyonlarca avroluk hasara yol açabileceği belirtildi. Raporda, Orta Doğu’daki sellerin yanı sıra Japonya, Avustralya…

Evcil hayvan hastalandıktan sonra sigorta yaptırılabilir mi?
Evcil hayvanların hastalık geçirmesinin ardından sigorta yaptırılması çoğu durumda mümkün olsa da mevcut sağlık sorunları yeni poliçenin kapsamını etkileyebiliyor. Sigorta şirketleri, poliçe öncesinde ortaya çıkan hastalıkları genellikle teminat dışında tutarken sonradan gelişen farklı sağlık sorunları ve kazalar için koruma sağlayabiliyor. Yüksek enflasyon ve artan fiyatlar, evcil hayvan sahiplerinin bütçelerini de etkilerken sigorta primleri ek bir…

Aon küresel afetlerin ekonomik bilançosunu açıkladı
Aon’un 6 Kasım 2026 tarihli Haftalık Doğal Afet Raporu’na göre ABD’de meydana gelen üç ayrı sel felaketinin toplam ekonomik ve sigortalı kayıplarının yüz milyonlarca dolara ulaşması bekleniyor. Hindistan’da Murasu Siklonu’nun yol açtığı ekonomik kayıplar 36 milyon doları aşarken Avustralya’daki sellerin doğrudan ekonomik maliyetinin 30–50 milyon dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Raporda Yunanistan, İtalya, Bolivya, Meksika…

Dikkat dağınıklığı kazaların üçte birinde rol oynuyor
Allianz Teknoloji Merkezi’nin gerçekleştirdiği kapsamlı araştırma, sürücü dikkat dağınıklığının trafik kazalarının üçte birinde rol oynadığını ortaya koyuyor. Araştırma, araç içi dijital ekran tasarımının sürücülerin dikkatini doğrudan etkilediğini de gösteriyor. Araçlarda giderek daha fazla işlevin dokunmatik ekranlar üzerinden yönetilmesi, sürücülerin dikkatinin dağılması riskini yeniden gündeme taşıyor. Daha önce sürücünün gözünü yoldan ayırmadan kullanabildiği bazı kontrollerin dijital…











Yorumlar (0)
E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.