Yazarlar

Döviz satışlarında BSMV

6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 31. Maddesine göre, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinin (BSMV) matrahı; bu verginin mükelleflerinin yaptıkları muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları para tutarıdır. Bununla birlikte, kambiyo (döviz) satışlarında Kanun koyucu farklı bir matrah belirlemiştir. Buna göre; döviz satışlarında lehe alınan para tutarı değil, döviz satışlarının tutarı vergiye matrah olarak dikkate alınacaktır.
Döviz satışlarında uzun süre BSMV oranı sıfır olarak uygulanmış iken, 15 Mayıs 2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 1106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile aynı günden geçerli olmak üzere BSMV oranı satış tutarı üzerinden Binde 1 olarak belirlenmiştir. Sonrasında, 7 Aralık 2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7194 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonucu bu oran aynı günden itibaren Binde 2 olarak uygulanmaya başlanmıştır. Bu defa, 24 Mayıs 2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2568 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile döviz satışlarında BSMV oranı 24 Mayıs 2020 tarihinden geçerli olmak üzere %1 (yüzde 1) çıkarılmıştır.
Aşağıda sayılan döviz satış işlemlerinde BSMV binde sıfır olarak uygulanmaktadır:
Bankalar ile yetkili müesseselerin kendi aralarında veya birbirlerine yaptıkları kambiyo satışları, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na yapılan kambiyo satışları, döviz kredisinin ödenmesine yönelik olarak, döviz kredisi kullanılan ya da kullanımına aracılık eden banka tarafından kredi borçlusuna yapılan kambiyo satışları, ihracatçı birliklerine üye ihracatçılara yapılan kambiyo satışları, sanayi sicil belgeli işletmelere yapılan kambiyo satışları.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nca Türkiye Bankalar Birliği Başkanlığı’na gönderilen 21 Mayıs 2020 tarihli ve E.53703 sayılı yazıda, fiziki teslimata dayanmayan altın satışlarıyla ilgili olarak aşağıdaki görüş belirtilmiştir;
“Bankalar nezdinde yatırım hesapları ve diğer (vadesiz, vb) hesaplar üzerinden fiziki teslimat olmaksızın yapılan altın satış işlemlerinin kambiyo işlemi kapsamında değerlendirilerek bu işlemler üzerinden yürürlükteki oranlara göre kambiyo muamele vergisi (BSMV) hesaplanması gerekmektedir.”
32 sayılı Kararda döviz tanımı içinde değil kıymetler madenler kapsamında sayılan altının, kendisi (bize göre) döviz değilken, altına dayalı olup altının fiziki teslimine dayanmayan hesapların döviz işlemi olarak görülmesinin tartışmaya açık olduğunu düşünüyoruz. Kaldı ki;
Çeşitli türev araçlardan elde edilen gelirlerin BSMV karşısındaki durumunun ele alındığı 89 Seri No’lu Gider Vergileri Genel Tebliğindeki temel yaklaşıma göre; dövizin fiziki teslimatıyla sonuçlanan dövize dayalı türev işlemler kambiyo muamelesi olarak BSMV kapsamında iken dövizin fiziki teslimi gerçekleşmiyorsa lehe alınan para BSMV nin matrahı olacaktır.
Aynı genel tebliğde kaldıraçlı alım satım işlemlerinin (foreks) fiziki teslimle sonuçlanmaması nedeniyle lehe alınan para üzerinden BSMV ye tabi tutulacağı belirtilmiştir. Ancak; foreksin BSMV karşısındaki durumunu farklı yönde değerlendiren görüşlerin ve yargı kararlarının mevcut olduğu da bilinmektedir. Bu bakış açısına göre de; dövize dayalı bir işlemin fiziki teslimatla sonuçlanmamasının kambiyo işlemi olarak kabul edilmesini engelleyici yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.

Fazıl Karaman
Fazıl Karaman
SİGORTACI GAZETESİ KÖŞE YAZARI

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Yazarlar

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?

Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Yazarlar

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?

Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yaşam Kalitesi
Yazarlar

Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Cumhuriyet Bayramı
Yazarlar

Cumhuriyet Bayramı

Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yazarlar

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi

Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Yazarlar

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı

Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…

30 Ekim 2026·3 dk okuma