Yazarlar

COVID-19’un “VUCA” etkisi!…

DÜNYA Mart 2019’a hazır mıydı bilemiyorum ancak çoğu insanın ifade ettiği gibi, kimse bizi o kötü ana hazırlamamıştı. COVID-19 pandemisi dünya çapında önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiş, ekonominin yanı sıra, insanların hem sosyal yaşamlarını hem de iş yaşamlarını iki yönlü şekilde etkilemiş ve çevresel sürdürülebilirlikte yıkıcı zararlar vermiştir.

Bu nedenle COVID-19 pandemisi, ciddi sağlık sorunlarına yol açmış olmakla bitlikte, çalışanların iş yaşamlarını etkileyecek önemli sosyal problemlerinde oluşmasına neden olmuştur. Uygulanan kısıtlayıcı önlemler, uzaktan çalışma, insanlığın ihtiyaç duyduğu etkinliklerden uzaklaşma zorunluluğu ve bunların sonucunda iyilik halini etkileyen sosyal izolasyonun var oluşu, genel bir belirsizlik, kaos ve stres durumu yaratmıştır. İş dünyasını ve dolayısıyla çalışanları doğrudan etkileyen bu tanımlar, örgütsel psikoloji alanında “VUCA” tanımıyla açıklanmaktadır. COVID-19 sırasında ve sonrasında yaşanacakları tanımlaması beklenen “VUCA” nın açılımının (Volatility, Uncertainty, Complexity, and Ambiguity) Türkçe karşılığı Değişkenlik/Oynaklık, Belirsizlik, Karmaşıklık ve Muğlaklık, olarak belirtilmektedir. Bu tanımı, ABD ordusu 1987’de soğuk Savaş’ın sona ermesinin ardından istikrarsız jeopolitik koşulları tanımlamak için kullanmaya başlamış ve sonrasında, kaotik, çalkantılı, hızla değişen iş ortamı gibi durumları açıklamak üzere literatüre girmiştir. Maalesef, VUCA’nın 4 özelliğine uygun bir ortamın hali hazırda mevcut olmasını ortaya çıkan verilerle de doğrulamak mümkün görülmektedir. Özellikle günümüzde değişen demografik eğilimler, yeni müşteri ihtiyaçları ve mevcut iş modellerinin işleyişinin yetersiz kalması ve pandemi nedeniyle hızla değişen iş koşullarını tanımlamak için kullanılan bu kavramın çalışanlar dünyasının profesyonellerini çok daha yakından ilgilendirmektedir.

Liderlerin karar verebilirliğini kolaylaştıran en önemli özelliğin açıklık ve netlik olduğundan hareketle, oynaklığın ve belirsizliğin sürekli olarak deneyimlenmesi istenmeyen bir durum olacaktır. Kararsızlık ve öngörülemeyen durumların yönetimdeki maliyetlerini düşündüğümüzde, kullanılan kaynaklar üzerindeki etkinin çok daha şiddetli olacağını söylemek mümkündür. Değişken bir durumda, geçmiş deneyimlere dayalı en iyi uygulamalar, şimdi veya gelecek çözümleri belirlemek için artık sağlam göstergeler sayılamaz. Değişkenlik veya oynaklık durumu, karar vericiler açısından kasisli asfaltta hızlı araba kullanmaya benzer. Belirsizlik, belirsiz olan bir durumu veya olayı veya bir olayın anlamlı sonuçları olup olmayacağına dair bilgi eksikliğinin ortaya çıkmasını ifade eder. COVID-19’un iş dünyasında yarattığı en belirgin şoklardan birisidir, belirsizlik. Çünkü, belirsizlik, geçmişi gelecek için bir tahmin aracı olarak kullanmayı zorlaştırır, bu da doğru tahminlerin yapılmasının ve sürdürülebilir karar vermenin son derece zor olduğu anlamına gelir.

Karmaşıklık, birbiriyle bağlantılı ve birbirine bağlı birçok bileşeni olan, bunların etkileşimi ve karşılıklı bağımlılığı hakkında sınırlı bilgi bulunan bir durumu veya olayı ifade eder. Pandeminin karmaşıklığı, sağlık, iş, ekonomi ve sosyal yaşam dahil olmak üzere yaşamın tüm yönlerini etkilemesi gerçeğinde de yatmaktadır. Karmaşıklık açısından bakıldığında, muhtemeldir ki en belirgin bozulma, hizmet sektörünün geleneksel olarak dayandığı ilişki temelli becerilere önemli bir tehdit olarak görülen iletişim ve ilişkisel çalışma alanında yaşandı. COVID19’un korunma algısı, sosyal izolasyon ve sosyal mesafeyi de beraber getirmiştir. Bu nedenle yüz yüze etkileşimin sunduğu rahatlıktan uzaklaşmanın maliyeti de yerinde saymak olacaktır. Başka bir ifadeyle geleceğe dönük stratejik bilgi paylaşımı ve çevresel etkileşimden uzaklaşma ileriye yönelik kararları da etkileyecektir. Her ne kadar sosyal izolasyonu azaltacak internet kullanımı yaygınlaştırılsa da, tercih edilen etkileşim biçimlerin yerini doldurmakta yetersiz kalmaktadır. Gelecek yazım, “VUCA” etkisi için ne gibi önlemler alınmalı ve alınan önlemlerin uygulanabilirliği üzerine olacaktır.

Dr. Mehmet Muratoğlu
Dr. Mehmet Muratoğlu
SİGORTACI GAZETESİ KÖŞE YAZARI

Yorumlar (0)

Yorum yazmak için üye girişi gerekiyor.

E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Yazarlar

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?

Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Yazarlar

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?

Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yaşam Kalitesi
Yazarlar

Yaşam Kalitesi

Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Cumhuriyet Bayramı
Yazarlar

Cumhuriyet Bayramı

Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yazarlar

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi

Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

30 Ekim 2026·3 dk okuma
Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Yazarlar

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı

Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…

30 Ekim 2026·3 dk okuma