COP31’de sigortanın iklim risklerine karşı rolü ele alındı

Türkiye Sigorta Birliği ev sahipliğinde COP31 kapsamında düzenlenen Küresel Sigorta ve Dayanıklılık Zirvesi’nde, iklim risklerine karşı sigorta sektörünün üstleneceği rol ve afetlere yönelik finansal çözümler değerlendirildi. Zirvede, İstanbul’daki sel hasarlarının yaklaşık 14 milyar TL’ye ulaştığı açıklanırken Zorunlu Afet Sigortası’nın kapsamının genişletilmesine yönelik çalışmalar, yeşil dönüşüm yatırımları ve sigorta koruma açığının azaltılması konuları öne çıktı.

Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında Türkiye Sigorta Birliği (TSB) ev sahipliğinde oluşturulan Sigorta Evi’nde Küresel Sigorta ve Dayanıklılık Zirvesi gerçekleştirildi. Zirvede TSB Başkanı Ahmet Yaşar, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kutluhan Taşkın, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkan Yardımcısı Ali Burak Kurtulan ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) Sigortacılık Bölüm Başkanı Butch Bacani değerlendirmelerde bulundu.

Konuşmalarda iklim değişikliğinin ekonomik ve toplumsal etkileri, afetlere karşı hazırlık süreçleri, sigorta güvencesinin yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir yatırımların finansmanı ele alındı. Sigorta sektörünün hasarların karşılanmasının yanı sıra risklerin önceden belirlenmesi ve olası kayıpların azaltılmasında da sorumluluk üstlenmesi gerektiği vurgulandı.

İSTANBUL’DAKİ SEL HASARI 14 MİLYAR TL’YE YAKLAŞTI

Zirvede konuşan TSB Başkanı Ahmet Yaşar, iklim değişikliğiyle mücadelede belirlenen hedeflerin somut uygulamalara dönüştürülmesi gerektiğine dikkat çekti. Sigorta sektörünün iklim risklerinin yönetilmesindeki önemini vurgulayan Yaşar, “İklim konusunda ortaya koyduğumuz hedefleri sahada nasıl uygulayacağız sorusunu sormamız gerekiyor. İklim politikalarının başarısını açıklanan hedeflerin yanında hayata geçen yatırımlarda ve azaltılan kayıplarda aramalıyız. Sigortacılık olmadan iklim dayanıklılığı inşa edilemez” dedi.

Yaşar, iklim risklerinin ekonomik sonuçlarına örnek olarak 14-15 Ekim tarihlerinde İstanbul ve çevre illerde yaşanan şiddetli yağışları gösterdi. TSB’ye ulaşan 9 Kasım tarihli verilere göre, söz konusu yağışların ardından bildirilen sigortalı hasar tutarı yaklaşık 14 milyar TL’ye ulaştı. Hasarın 12,5 milyar TL’lik kısmı İstanbul’da gerçekleşirken sigortalılara 1,1 milyar TL tazminat ödendi. Hasar tespit çalışmalarının ise devam ettiği belirtildi.

Afetlerin ekonomik kayıpların ötesinde toplumsal sonuçlar da doğurduğunu ifade eden Yaşar, “Her hasarın arkasında bir aile, bir işletme ve bir istihdam kaybı var. Aşırı hava olaylarının sonuçlarına daha hazırlıklı olmak zorundayız” ifadelerini kullandı.

Sigortacılığın temel sorumluluklarından birinin hasarları hızlı ve doğru biçimde karşılamak olduğunu belirten Yaşar, afetler yaşanmadan önce alınacak önlemlerin önemine değindi. Aynı miktardaki yağışın farklı bölgelerde farklı büyüklükte hasarlara yol açmasının nedenlerinin incelenmesi gerektiğini ifade eden Yaşar, şehir altyapılarının bu değerlendirmeler doğrultusunda geliştirilmesine dikkat çekti. Tek bir aşırı hava olayının yalnızca iklim değişikliğiyle ilişkilendirilemeyeceğini de belirterek afetlere hazırlığın güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

COP31 kapsamında ortaya konulan iklim taahhütlerinin hayata geçirilmesinde finansmanla birlikte risk yönetiminin de önem taşıdığını kaydeden Yaşar, yenilenebilir enerji tesisleri, enerji depolama, temiz üretim, limanlar, ulaşım altyapısı ve tarımsal yatırımların uzun vadeli kararlar gerektirdiğini söyledi. Enerji verimliliği, elektrikli sistemlere geçiş, hidrojen teknolojileri ve döngüsel ekonomi alanlarında güvenilir veri, risk modellemesi ve uygun sigorta çözümlerine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Sigorta sektörünün bu süreçteki katkısına değinen Yaşar, hasar verilerinin, aktüeryal analizlerin ve afet modellerinin geliştirilmesinin önemini vurguladı. Tarım sigortaları, kuraklık ve verim kaybına yönelik çözümler, parametrik sigorta uygulamaları ve doğa temelli projelerin risk finansmanını iş birliği yapılabilecek alanlar arasında gösterdi. Risk esaslı fiyatlama, afet risk havuzları ve önleyici sigortacılık uygulamalarının sigorta koruma açığının azaltılması ve afet sonrası toparlanmanın hızlandırılmasında kullanılabileceğini ifade etti.

Yaşar, konuşmasını “Sigorta sektörü olarak bizler yalnızca hasar ödeyen değil; güven üreten, yatırımı mümkün kılan ve dayanıklılığı büyüten bir ortak olmaya hazırız” ve “Riskleri sigortalıyoruz. Geleceği güçlendiriyoruz” sözleriyle tamamladı.

ZORUNLU AFET SİGORTASI’NDA KAPSAM GENİŞLİYOR

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kutluhan Taşkın, zirvede yaptığı konuşmada zorunlu afet sigortasına iklim kaynaklı risklerin de dahil edilmesini öngören bir proje üzerinde çalışıldığını açıkladı. Sel ve diğer iklim kaynaklı afetlerin de kapsama alınmasının planlandığını belirten Taşkın, düzenlemeyle afetlerden kaynaklanabilecek kayıpların önemli bir bölümünün sigorta sektörü ve uluslararası piyasalara aktarılmasının hedeflendiğini ifade etti.

İklim değişikliğinin çevresel etkilerinin yanı sıra yatırımları ve finansal sürdürülebilirliği de etkilediğini belirten Taşkın, afetler yaşandıktan sonra ortaya çıkan zararların karşılanmasına odaklanmak yerine önleyici politikaların geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Sigorta sistemlerinin risk paylaşımına katkı sunduğunu, öngörülebilirliği artırdığını ve gelecekte ortaya çıkabilecek finansal kayıpların azaltılmasında önemli bir işlev üstlendiğini söyledi.

Güçlü bir sigortacılık sisteminin kamu maliyesinin hareket alanını genişletebileceğini belirten Taşkın, ülkelerin iklim riskleri karşısında edindikleri deneyimleri paylaşmasının dayanıklılığın artırılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Sigorta ve emeklilik sistemlerinin yeşil yatırımları desteklemesine yönelik çalışmaların sürdüğünü aktaran Taşkın, Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) sürdürülebilir fon yatırımlarının 13,4 milyar TL’ye ulaştığını açıkladı. Sigortacılığın finansal sistemle daha güçlü biçimde bütünleştirilmesinin de hedeflendiğini kaydetti.

SEDDK Başkan Yardımcısı Ali Burak Kurtulan ise Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) projesine ilişkin teknik ve mevzuat çalışmalarında son aşamaya gelindiğini belirtti. DASK’ın mevcut deprem güvencesinin genişletilmesini amaçlayan projeyle deprem, sel, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangınlarının tek poliçe kapsamında güvence altına alınması hedefleniyor.

Kurtulan, Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun (DASK) 6 Şubat depremlerinin ardından yaklaşık 500 bin konut sahibine finansal güvence sağladığını hatırlattı. Kurumun %60 sigortalılık oranıyla 12 milyon aktif poliçeye ulaştığını belirten Kurtulan, yaklaşık 15 trilyon TL sigorta bedelinin DASK kapsamında güvence altında bulunduğunu açıkladı.

Afetlerden kaynaklanan zararların azaltılmasında veriye dayalı uygulamaların önemine de değinen Kurtulan, İstanbul’da yaşanan sel felaketinden hareketle meteorolojik veriler ile sigorta veri tabanlarının birlikte kullanılabileceğini ifade etti. Riskli bölgelerdeki sigortalılara önceden yapılacak uyarıların olası hasarların azaltılmasına katkı sağlayabileceğini belirten Kurtulan, bu yaklaşımı “hasar ödemekten hasarı önlemeye geçiş” olarak tanımladı.

İklim kaynaklı afetlerin sıklığı ve şiddetindeki artışın sigortacılığın önleyici rolünü daha önemli hale getirdiğini vurgulayan Kurtulan, erken uyarı sistemleri, risk modellemesi ve kamu-özel sektör iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

Yeşil dönüşümün sigorta sektörüne etkilerini de değerlendiren Kurtulan, sigorta ve emeklilik fonlarının sürdürülebilir yatırımlara yönlendirilmesi, iklim risklerine uygun yeni sigorta ürünlerinin geliştirilmesi ve afet yönetiminde kamu ile özel sektör arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesini üç temel öncelik olarak sıraladı.

Yenilenebilir enerji, döngüsel ekonomi ve karbon piyasalarının sigortacılıkta yeni ihtiyaçlar oluşturduğunu ifade eden Kurtulan, elektrikli araçların zorunlu trafik sigortası primlerinde uygulanan %10 indirimin çevre dostu ulaşımı destekleyen uygulamalar arasında bulunduğunu belirtti. İklim ve afet verilerinin standartlaştırılmasının, erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılmasının ve risk paylaşımının güçlendirilmesinin sigorta koruma açığının azaltılmasına katkı sağlayacağını kaydetti.

KIRILGAN EKONOMİLERDE SİGORTA KORUMASININ ÖNEMİ VURGULANDI

Zirvenin ana tema konuşmacısı UNEP Sigortacılık Bölüm Başkanı Butch Bacani, iklim değişikliğinin ekonomik açıdan kırılgan ülkeler üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Bu ülkelerin son 20 yılda iklim değişikliği nedeniyle gayrisafi yurt içi hasılalarının %20’sine ulaşan kayıplarla karşılaştığını belirten Bacani, özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) sigorta güvencesine erişiminin artırılması gerektiğini ifade etti.

UNEP’in Asya-Pasifik ve Afrika bölgelerinde KOBİ’lere yönelik 50 milyar dolarlık destek sağladığını aktaran Bacani, doğa temelli çözümlerin sigorta uygulamalarıyla desteklenmesinin iklim risklerine karşı dayanıklılığı artırabileceğini söyledi.

Sigorta güvencesine erişimin finansal sistem açısından da önemli olduğunu belirten Bacani, sigortasızlığın bireyler ve işletmeler için diğer finansal hizmetlerden yararlanmayı zorlaştırabileceğini ifade etti. Sigorta sektörünün risklerin önlenmesine ve olası zararların azaltılmasına odaklanmasının ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesine katkı sağlayacağını vurguladı.

Küresel sıcaklık artışına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bacani, ilk tahminlerde sıcaklık artışının 4 dereceye ulaşmasının öngörüldüğünü, mevcut beklentilerin ise 2,8 derece seviyesinde olduğunu belirtti. Bu düzeyin de ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Net sıfır emisyonlu ekonomiye geçişin desteklenmesinde sigorta sektörüne önemli görevler düştüğünü ifade eden Bacani, sigorta şirketlerinin bu süreçte hem riskleri güvence altına alan hem de yatırım yapan kurumlar olarak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

İklim dayanıklılığına yönelik çalışmaların yalnızca bugünün ihtiyaçlarıyla sınırlandırılmaması gerektiğini vurgulayan Bacani, alınacak kararların gelecek nesiller üzerindeki etkilerinin de dikkate alınmasını istedi. Uzun vadeli bir yaklaşımın benimsenmesinin ülkelerin, toplumların ve ekonomik sistemlerin iklim riskleri karşısındaki dayanıklılığını güçlendireceğini ifade etti.