BES’te gelinen nokta ve revizyon sinyalleri…

Ülkemizde 31 Aralık 2003 tarihi itibariyle başlayan özellikle de 2013 yılı başında devreye giren yüzde 25’lik devlet katkısıyla hızla ivmelenen bireysel emeklilik sisteminden (BES) emeklilik hakkı kazananlar da artıyor. BES’ten emekli olmak için 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını doldurmak gerekiyor.

BES’in tarihine baktığımızda sistemin start aldığı 31 Aralık 2003 tarihinde 15 bin 245 kişi sistemle tanışıyor. Sistemdeki fon büyüklüğü ise 5 milyon 866 bin TL. 22 Mart 2004 tarihine gelindiğinde sistemle tanışan kişi sayısı 65 bin 564, fon büyüklüğü de 25 milyon 933 bin TL’ye ulaşıyor. Neden 2004 tarihini aldığımı ayrıntılarda bulacaksınız.

Evet BES başladığından bu yana peşinden çok tartışma getiren bir sistem oldu ki, bu tartışmalar halen devam ediyor. Bu tartışmalar içinde en çok konuşulan konuların başında “emeklilik” geldi. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerine göre sistem ilk emeklilerini 7 Kasım 2008 tarihinde vermeye başladı. Sistemin başlangıcından yaklaşık 5 yıl sonra. Söz konusu tarihte 10 BES şirketi içinde 8’i toplamda 281 kişinin emekli olduğunu bildiriyor. Sistemde katılımcı sayısı 248 bin 226 kişi ve fon büyüklüğü de 5 milyar 781 milyon TL’nin aşıldığı bir tarihte.

Günümüze gelindiğinde ise tablo emekli sayısında Mart 2004’deki toplam katılımcı sayısına yaklaşanın mutluluğunu yaşıyor. Emeklilik Gözetim Merkezi’nin (EGM) 5 Ocak 2018 tarihli verilerine göre 68 milyar 174 milyon TL’yi aşan fon büyüklüğü ve 6 milyon 928 bin kişiyi aşan katılımcı sayısına ulaşan gönüllü BES’te emekli olanların sayısı 64 bin 142 kişiye ulaştı. Sistemden emekli olma hakkını kazananlar ya toplu para alarak sistemden çıkmayı ya da “planlı geri ödeme” ve “gelir sigortası” seçeneklerini tercih ediyor. Bazıları ise sistemden çıkmadan birikim yapmayı da sürdürüyor. Bunu tercih edenlerin pek de azımsanmayacak oranda olduğunun altı çiziliyor.

Son iki yılda sistemin ana tartışma noktasını oluşturan “Otomatik Katılım”da ise 5 Ocak 2018 tarihi itibariyle katılımcı sayısı 3 milyon 430 bini, fon büyüklüğü de 1.8 milyar TL’yi aştı. Hem gönüllü BES’te hem de Otomatik Katılım’da revizyon yapılacağı konusunda birçok haber okuyoruz. Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürü Şerif Çakırsoy bu konuda “BES ve otomatik katılımda revizyon içeren bazı çalışmalara başladık. Konuyu en kısa zamanda tüm paydaşlarla istişare edip hayata geçireceğiz” sözleriyle sinyalini verdi. Öte yandan eski İngiltere Çalışma ve Emeklilik Bakanı Barones Dr. Ros Altmann’ın geçtiğimiz günlerde Türkiye ziyaretinde yaptığı açıklamalar da çok dikkat çekiciydi. Altmann’ın “Türkiye’de büyük potansiyel var. BES’i heyecanlı hale getirmelisiniz. Çünkü BES hayatı iyileştiren bir sistem” ifadesi ülkemizdeki BES adına umut vericiydi. Bekleyip göreceğiz…