Uzlaşma hükümlerinde değişiklik yapıldı

MÜKELLEFLER cezalı vergi tarhiyatı ile karşılaştıklarında, dava yoluna gidebilecekleri gibi bunun yerine uzlaşma talep edebilirler yada doğrudan ceza indirimi hükümlerinden yararlanarak ödeme yapabilirler. Uzlaşma; tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma olmak üzere iki şekilde yapılabilmektedir. Kesilmiş olan cezada indirim ile ilgili hükümler ise Vergi Usul Kanununun (VUK) 376. maddesinde mevcuttur.

2 Ağustos 2024 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7524 sayılı Kanunla VUK’nun uzlaşma ile ilgili hükümlerinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Yazımızda, bu değişiklikleri ele aldık.

Gerek tarhiyat öncesi uzlaşma ve gerekse tarhiyat sonrası uzlaşma, 7524 sayılı Kanun değişikliği öncesinde hem vergi aslı hem de vergi cezaları için yapılabiliyordu. 7524 sayılı Kanun değişikliği ile, 2 Ağustos 2024 tarihinden geçerli olmak üzere, vergi aslı uzlaşma kapsamından çıkarılmıştır. Buna göre; bu tarihten itibaren sadece vergi cezaları (vergi ziyaı cezası, belli haddi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları) için uzlaşma talep edilebilecektir. Cezalı vergi tarhiyatı yapıldığında, mükellef sadece vergi cezası için uzlaşma talep edebilecek, vergi aslı için ise dava yoluna gidecek yada (vergi aslını) ödeyecektir Kanuna eklenen geçici madde uyarınca; 2 Ağustos 2024 tarihinden önce uzlaşma talep edilmiş ancak henüz uzlaşma görüşmesi yapılmamış yada uzlaşma talep süresi geçmemiş olan vergi ve cezalarda 7524 sayılı Kanun öncesi hükümler geçerli olacaktır. Uzlaşma uygulamalarında esasen vergi tutarının yanlış hesaplanmış olması gibi özellikli durumlar haricinde zaten vergi aslında indirim yapılmamakta, cezalarda indirim söz konusu olmaktaydı. Bu açıdan bakıldığında, değişiklik önemli değil gibi görülebilir. Ancak yeni hükümlere göre, mükellefe cezalı vergi tarhiyatı yapıldığında, mükellefin cezada uzlaşma talep etmiş olması, vergi aslı için geçerli olmadığından, bu gibi durumlarda ihbarnamenin tebliğinden itibaren vergi aslı için dava açma süresi çalışmaya başlayacaktır. Ya da; cezanın uzlaşma sonucu beklenmeksizin vergi aslının vadesinde ödenmesi gerekecektir (Gecikme zammı ile karşılaşmamak için). Uzlaşma talep etmenin dava açma hakkını ortadan kaldırmadığı malumdur. Cezada uzlaşma vaki olmazsa kalan dava açma süresi içinde ceza için de dava yoluna gidilebilecektir.

VUK’nun 376. maddesine göre mükellefler; cezalı tarhiyatta verginin tamamı ve kesilen cezaların yarısını süresi içinde vergi dairesine başvurarak vadesinde ödeyeceğini bildirirse kesilen cezanın kalan yarısı indirilmektedir (Ya da; 6183 sayılı Kanuna göre teminat gösterilerek vade sonundan itibaren 3 ay içinde ödeneceğinin bildirilmesi durumunda). Bununla birlikte; vergi ve indirim sonrası ceza, süresi içinde ödenmezse bu indirim hakkı ortadan kalmaktadır. Bu hükümler yürürlüktedir. Ancak aynı maddede yer alan uzlaşma sonrası ek ceza indirimine ilişkin fıkra ise 7524 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.

Kaldırılan bu fıkraya göre; uzlaşmanın vaki olması halinde, uzlaşılan verginin tamamı ile uzlaşılan ceza tutarının %75’inin yasal süresi içinde ödenmesi hainde uzlaşılan cezanın %25’i daha indirilmekteydi. Dolayısıyla, artık uzlaşılan cezalarda 376. maddeye göre ilave bir indirim uygulanmayacaktır.

Uzlaşmalarda gecikme faizi, uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadar hesaplanmaktaydı. (VUK madde:112) Vergi aslı uzlaşma kapsamından çıkarıldığından bu hüküm de kaldırılmıştır.