Şirketlerin taşınmazlarının vergilendirilmesi

15 Temmuz 2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7456 sayılı Kanunla; Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) ve KDV Kanununda (KDVK) yer alan taşınmazlara ilişkin hükümlerde bazı değişiklikler yapılmıştır. Yazımızda, bu değişikliklere kısaca yer verilmiştir.

KVK nun 5/1-e maddesine göre; kurumların en az 2 tam yıl aktiflerinde bulundurdukları taşınmazların satışından elde edilen kazançların %50’si, maddede sayılan şartların varlığı (taşınmaz ticaretine konu olmaması ve maddede sayılan diğer şartlar) halinde kurumlar vergisinden istisna edilmektedir. Söz konusu istisna, 7456 sayılı Kanunla 15 Temmuz 2023 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır. Bununla birlikte; KVK na eklenen geçici madde uyarınca; kurumların 15 Temmuz 2023 tarihinden önce aktiflerinde yer alan taşınmazların 15 Temmuz 2023 tarihinden sonra yapılacak satışlarından doğan kazanca (istisna şartlarının sağlanması kaydıyla) %25 istisna uygulanabilecektir.

Kurumların en az 2 tam yıl süreyle aktiflerinde bulundurdukları taşınmazlarının satışı, KDVK nun 17/4-r maddesine göre KDV’den istisnadır (Taşınmaz ticareti yapanların bu amaçla ellerinde bulundurdukları taşınmazlar için istisna uygulanmıyor). Sözkonusu istisna, 15 Temmuz 2023 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, KDV Kanununa eklenen geçici Madde uyarınca; kurumların, 15 Temmuz 2023 tarihinden önce aktiflerine aldıkların taşınmazların bu tarihten sonraki satışlarında da (Kanun maddesindeki şartların sağlanması kaydıyla) KDV istisnası uygulanmasına devam olunacaktır.

KVK nun 19. maddesinin 3/b bendindeki şartlar dahilinde taşınmazların kısmi bölünmesi kurumlar vergisine tabi tutulmamaktadır. Söz konusu istisna, 1 Ocak 2024 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmaktadır. Adı geçen bentte yer verilmiş olan üretim ve hizmet işletmeleri ile iştirak hisselerinin kısmi bölünmesi ise yürürlüktedir. Taşınmazların 2024 yılı ve sonrasında da Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkündür ancak 2024 yılından itibaren bu işlemler vergiye tabi olacaktır.

KDVK 17/4-c maddesine göre; KVK’na göre yapılan bölünme işlemleri KDV’den istisnadır. KVK’daki taşınmazlarla ilgili bölünmeye ait hükümler kaldırılınca, bu işlemle ilgili KDV istisnası da yürürlükten kalkmış olacaktır.

6802 sayılı Kanunun 29. maddesi nin “v” Bendine göre; kurumların KVK 5/1-e maddesine göre kurumlar vergisi istisnası uyguladıkları satışlar nedeniyle lehe aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden (BSMV) istisnadır. Taşınmaz satış kazançlarında kurumlar vergisi istisnasının kalkmasına paralel olarak sözkonusu BSMV istisnası da geçerliliğini kaybetmektedir. 29. Maddenin “s” bendine göre; KVK’na göre yapılan birleşme, devir, bölünme ve hisse değişimi işlemlerinden dolayı lehe alınan paralar BSMV den istisnadır. 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren taşınmazların kısmi bölünmesine ilişkin KVK hükümleri yürürlükten kalkacağından, bu tarihten sonra yapılacak taşınmaz kısmi bölünmelerinde BSMV istisnası da uygulanmayacaktır.

Damga Vergisi Kanunu ekinde yer alan 2 sayılı tabloda damga vergisinden istisna kağıtlar sayılmıştır. Tablonun IV/35. bölümü uyarınca; kurumların Kurumlar Vergisi Kanununun 5/1-e maddesine göre kurumlar vergisinden istisna uyguladıkları satışlara ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisnadır. Taşınmaz satışlarında kurumlar vergisi istisnasının kalkmasına paralel olarak söz konusu damga vergisi istisnası da geçerliliğini kaybetmektedir.

Tablonun IV/17. sırasındaki hükümlere göre; KVK’na göre yapılan birleşme, devir ve bölünmeler nedeniyle düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisnadır. Taşınmazların kısmi bölünmesine ait KVK hükümleri 1 Ocak 2024 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kalkacağından, bu kapsamda düzenlenen kağıtlara ait damga vergisi istisnası da aynı tarihten itibaren geçerliliğini yitirecektir.