Deprem nedeniyle yapılan bağışların mükellef açısından durumu

GELİR Vergisi Kanununun 89. maddesinde ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinde; mükelleflerce yapılan bağış ve yardımların vergiye tabi gelirin/kazancın tespitinde indirimi hususları düzenlenmiştir.

Cumhurbaşkanı’nca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdi bağışların tamamı kurum kazancının tespitinde beyanname üzerinde indirim konusu yapılabilmektedir. 3483 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, ülkemizde meydana gelebilecek depremler sonrasında zarar gören afetzedeler için, gerek görülmesi halinde, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın (AFAD) koordinasyonunda insani yardım kampanyası başlatılması imkânı sağlanmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın web sitesinde yayımlanan 9 Şubat 2023 tarihli duyuruda; Kahramanmaraş ili merkezli olan depremler için AFAD Başkanlığı koordinasyonunda yardım kampanyası başlatıldığı belirtilerek, AFAD Başkanlığı’nca ilan edilen hesaplara yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamının gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince indirim konusu yapılabileceği ifade edilmiş olup, Türk Kızılay’ınca ilan edilen hesaplara yapılan nakdi bağışların tamamı da indirime konu edilebilecektir. Bağışların indirilebilmesi için ödemeye ilişkin banka dekontları yeterli olmaktadır.

Ayni bağışlara gelince; ayni bağışlar AFAD Başkanlığının kendisine yapılabileceği gibi AFAD’ın yönlendirdiği kamu kurum ve kuruluşlarına da yapılabilecektir. Bu kapsamda yapılan ayni bağışların tamamı, bağışa konu malların içeriğine ve ilgili kurumlarca teslim alındığına ilişkin belge düzenlenmesi kaydıyla, indirim konusu yapılabilecektir. Söz konusu kapsamda yapılan bağış ve yardımlarda KDV hesaplanmayacak ve bağışa konu mallara ilişkin yüklenilen KDV’ler de işletmeler tarafından indirim konusu yapılabilecektir. Türk Kızılay’ına yapılan nakdi bağışların tamamı indirilebilmekle birlikte bu kuruma yapılan ayni bağışlarda beyan edilen gelirin/kazancın %5’i kadar indirim sınırlaması mevcuttur.

Bu kurumlar dışındaki diğer kurum ve kuruluşlara yapılan bağışlarda ise gelirden/kazançtan indirim açısından durum şu şekildedir:

Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamu yararına çalışan derneklere makbuz karşılığında yapılan nakdi ve ayni bağış ve yardımların toplamının o yıla ait beyan edilen gelirin/kurum kazancının %5’ine kadar olan kısmı beyanname üzerinde indirim konusu yapılabilecektir (Gelir Vergisi mükelleflerinde kalkınmada öncelikli yöreler için %10’luk sınır mevcuttur).

Bu kurumlara yapılan ayni bağışlarda da KDV hesaplanmadığı gibi, bağışa konu kıymetin alımında yüklenilen KDV indirim konusu yapılabilecektir.

Kurumlar Vergisi Genel Tebliğindeki, ayni bağışların işletme stoğundan veya aktifinden bağışlanması ya da dışarıdan satın alınarak ilgili kamu kurum ve kuruluşuna bağışlanması halinde fatura ile belgelenmesi ile ilgili bölüm aşağıdaki şekildedir:

“Ayni bağış ve yardımın, işletmenin aktifinden veya stokundan çekilerek bağışlanmış olması durumunda, mükelleflerin işletmeden çekip bağışladıkları değerler için fatura düzenlemesi; düzenlenen faturanın arka yüzüne faturada belirtilen değerlerin ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından bağış veya yardım olarak alındığına ilişkin şerh konularak yetkili kimseler tarafından imzalanmış olması yeterlidir.

Ayni değerlerin, mükelleflerce dışarıdan alınarak kamu kurum ve kuruluşuna bağışlanmış olması durumunda ise bu kurum ve kuruluş tarafından teslim alınacak değerler için teslime ilişkin bir belge düzenlenmiş olması yeterli olup, düzenlenen belgede bağışlanan kıymetin değerinin, cinsinin ve miktarının tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirtilmiş olması gerekmektedir.”