Üst düzey roller ve yetkinlikler

Kurumların, istenilen amaçlar doğrultusunda yönetilmeleri, yönetsel becerilerin ne kadar doğru etkinlikte uygulamaya konulduğuyla ilgilidir. Bu nedenle, üst düzey yönetici rollerinin beklenen performans etkililiğiyle sergilenmesi kurum için hayati önem taşımaktadır. Etkili lider davranışı rolündeki yöneticiler,
üst düzey yöneticilerin sahip olmaları gereken yetkinliklerin tanımlanmasına ve bunların etkili bir şekilde uygulamaya konmasıyla ilgilenirler. Bireysel yetkinliklerin etkin alan yarattığı iş performansında yetkinliğin tanımı; bir işin gerçekleştirilmesi için olağanüstü sonuçların elde edilmesinde ihtiyaç duyulan performansın gösterilmesine yönelik sahip olunan bireysel özelliklerdir. Burada söz konusu olan yönetici rolleri ile yetkinliklerin ilişkisinin de iyice anlaşılması gereklidir. Nedeni, kurumsal performansta, üst düzey yöneticilerin bu rolleri ne kadar iyi oynadığı ve rol için gerekli yetkinliklerin neler olduğudur.

Yönetim için gerekli olan stratejik, operasyonel ve lider yönetici rolleri olarak kategorize edilen bu alanların alt bileşenleri olarak aşağıdaki açılımları yapabiliriz.

Stratejik roller

Kurumun geleceği ve sürdürülebilirliği ile ilgilidir. Bunlar,

Kurum politikalarının oluşturulması,

Uzun vadeli hedeflerin belirlenmesi,

Kuruluş için bir mükemmellik vizyonunun tanımlanması,

Kuruluşun büyümesine ve çeşitlendirilmesine katkıda bulunma,

Stratejik kaynakların ve kaynak araştırmasının sağlanması gibi uzun vadeli ve kuruluş çapında önemli konularla ilgilidir.

Operasyonlarla ilgili roller

Kurum içi ve dışı çevre faktörlerinin dikkate alınması ve uygulanması ile ilgilidir. Bunlar:

Hacimsel ve kaliteye yönelik hedeflerin belirlenmesi,
Yetenekli çalışanın işe seçilmesi ve yerleştirilmesi,
Denetleme sistemlerinin oluşturulması,
Kriz yönetimi için gerekli uygulamaların belirlenmesi ile ilgilidir.

Lider yönetici rolleri

Karar verici roller için uygun model olmayla ilgilidir. Bunlar: Büyük kurumsal hedefleri görselleştirmek,
Takipçilerini onlar hakkında heyecanlandırmak,
Üstün performans için ilham vermek, gibi konuları içermektedir.

Bu rollerin önemi kadar, gerçekleştirme sürecindeki yönetsel yetkinliklerinin de sergilenmesi büyük önem taşımaktadır. Kurumsal performansın önemli bileşenlerinden olan yetkinliklerin, yöneticileri tarafından belirgin başlıklar halinde örgüt içinde uygulanmaya konması, yönetim iklimindeki açıklığı ve güveni de beraberinde getirmiş olur.

Yetkinlik bağlamında bulunması gerekli özellikleri sıralamak ve gruplamak gerekirse, dört ana grup şeklinde değerlendirmek mümkün olabilir. Bunlar,

1- Kişinin kendisini ve birlikte çalıştıklarını değerlendirmesi ve yönetimde uzmanlık sergilemesi,

2- Kişinin liderlik özelliklerine bağlı olarak gösterdiği
analitik düşünme ve problem çözme becerilerinin yanı sıra karşısındakilerini etkileme gücü ve kişiler arası ilişki kurma başarısıyla da ilgilidir. Ayrıca, takım oluşturma ve amaç odaklı yönetme yetkinliğini de bu grup içinde değerlendirebiliriz.

3- Yönetim becerileri içinde yer alan planlama, motivasyon, zamanı yönetme ve değişime öncülük etme özellikleri,

4- Karar verici özelliği bakımından amaç ve eylemlerin uygulanması aşamasında, kendine güvenen, araştırmacı ve yenilikçi uygulamalara yer vermesi,

5- Örgüt içi gelişimi etkileyen takım çalışması ve işbirliğini etkileyen yönetim iklimini oluşturma özelliğinin sergilenmesi olarak gruplayabiliriz.