Süt deyip geçmeyin laktoz intoleransı artıyor

İnsanların her yaşta sıklıkla tükettiği süt ve süt ürünleri, alerji ve laktoz intoleransına sebep olabiliyor.
Süt, dünya çapında en çok tüketilen besinler arasında yer alıyor, aynı zamanda çeşitli süt ürünlerinin hazırlanmasında da önemli bir bileşen. Süt ve süt bazlı ürünlerin yüksek tüketiminin yanında, dünya nüfusunun %65’i süt ürünlerine karşı alerji ve laktoz intoleransı gösteriyor. Yapılan araştırmalarda Türkiye nüfusunun ise, en az %70’inde laktoz intoleransı olduğu belirtiliyor.
LAKTOZ İNTOLERANSI NEDİR?
Acıbadem LifeClub Diyetisyeni ve Beslenme Uzmanı Belinda İrem Ardal, laktoz intoleransı hakkında bilinmesi gerekenlerle ilgili şunları söyledi: “Laktoz intoleransı, süt ve süt ürünlerinin tüketiminden kaynaklanan bağırsak sesleri, gaz sıkışması, karın ağrısı, şişkinlik, bulantı, kusma ve ara sıra gevşek dışkılama ile karakterize bir durumdur. Semptomlar spesifik olarak görülmeyebilir ve yoğunluk, alınan laktoz miktarına ve bireysel duyarlılığa bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Genellikle süt ürünü alımından sonraki 30 dakika ile 2 saat içinde ortaya çıkar. İntolerans çok daha az sıklıkla baş ağrısı, baş dönmesi, konsantrasyon kaybı, kısa süreli hafıza güçlüğü, yoğun yorgunluk, kas ağrısı ve eklem ağrıları gibi bağırsak dışı semptomlara neden olabilmektedir. Kişilerin çoğunluğu, yetersiz laktoz sindirimine sahip olmalarına rağmen, geniş 240 ml’ye kadar süt veya süt ürününü sorunsuz bir şekilde tolere edebilirken, hastaların üçte biri küçük miktarlara karşı intolerans şikayetinde bulunmaktadır.
Laktoz intoleransı dünya çapında %57 ile %65 arasında değişen yüksek bir yaygınlığa sahiptir. Etkilenen nüfus için en uygun önleme yöntemi süt ve süt bazlı ürünlerden kaçınmaktır. Ancak bu, yetersiz besin tüketiminden kaynaklanan diğer sağlık sorunlarının gelişmesine neden olabilir.”
LAKTOZ İNTOLERANSININ ÇEŞİTLERİ
Dyt. Ardal, laktoz intoleransının çeşitlerini ise şöyle sıraladı:
Primer Laktaz Eksikliği: Laktaz eksikliğinin en yaygın nedenidir, laktaz kalıcılığı olarak da bilinir. Yaş ilerledikçe laktaz enzim aktivitesinde kademeli bir düşüş olur. Enzim aktivitesi, bebeklikte azalmaya başlar ve semptomlar ergenlik veya erken yetişkinlikte ortaya çıkar. Çünkü primer laktoz intoleransında, laktaz üretimi yetişkinliğe gelindiğinde keskin bir şekilde düşer ve süt ürünlerinin sindirimi zorlaşır. Yakın bir zamanda da primer laktaz eksikliğinin genetik olduğu bildirilmiştir.
Sekonder Laktaz Eksikliği: Gastroenterit, çölyak hastalığı, Crohn hastalığı, ülseratif kolit, kemoterapi, antibiyotikler gibi çeşitli enfeksiyöz, inflamatuar veya diğer hastalıklar nedeniyle bağırsak mukozasında oluşan hasar ise sekonder laktaz eksikliğine neden olabilir. Altta yatan hastalığın tedavisi laktaz seviyelerini eski haline getirebilir ve semptomları iyileştirebilir, ancak bu biraz zaman alabilir.
Doğuştan Laktaz Eksikliği: Otozomal çekinik kalıtım nedeniyle doğumdan itibaren laktaz enzim aktivitesinde azalma veya yokluk durumudur. Yenidoğanda süt içtikten sonra ortaya çıkar. Eksikliğin nadir bir nedenidir.
Gelişimsel Laktaz Eksikliği: 28 ila 37. gebelik haftalarında doğan prematüre bebeklerde görülmektedir. Bebeğin bağırsağı yeterince gelişmemiştir ve bu da laktozu hidrolize edememesine neden olmaktadır. Bu durum, bağırsağın olgunlaşması ve bunun sonucunda yeterli laktaz aktivitesinin oluşması nedeniyle yaş ilerledikçe düzelebilmektedir
DİYET DEĞİŞİKLİKLERİ ÇÖZÜM OLABİLİR

Diyetisyen ve Beslenme Uzmanı Belinda İrem Ardal, risk faktörleri ile ilgili ise, “Laktoz intoleransı, özellikle yaş ilerledikçe ve Afrika, Asya, Hispanik ve Amerika yerlisi kökenli kişilerde daha yaygın görülür. Ayrıca, ince bağırsak hastalıkları, erken doğum nedeniyle gelişim problemleri, kanser tedavileri gibi faktörler de bu durumu tetikleyebilir” dedi ve diyet değişikliklerinin laktoz intoleransına çözüm olabileceğine dikkat çekti:
“Laktoz intoleransının yönetilmesinde en önemli adım, diyet değişikliğidir. Laktoz içeren gıdalardan kaçınarak, laktoz intoleransının semptomlarını hafifletmek mümkündür. Laktoz içeren ürünler; yumuşak ve işlenmiş peynir, ayran, krema, süt, dondurma, ekşi krema, peynir altı suyu, krep, waffle, tereyağı, margarin, muhallebi ve pudingtir.”
LAKTOZ İNTOLERANSI İÇİN ALTERNATİF GIDALAR
Acıbadem LifeClub diyetisyenlerinden Belinda İrem Ardal, son olarak laktoz intoleransı yaşayan bireyler için günlük yaşamda rahatlıkla uygulanabilen ve semptomların hafiflemesine yardımcı olan alternatif çözümler olduğunu da belirtti: “Laktozsuz inek sütü, piyasada kolaylıkla bulunabilir ve laktoz intoleransı olanlar için laktozun sindirimine yardımcı olmak amacıyla laktaz içeren sütler iyi bir alternatiftir.
Sert peynirler, daha az laktoz içerir, daha kolay tolere edilebilir. Yumuşak peynirlerden kaçınılmalıdır.
Süt içermeyen ürünler esas olarak pirinç, soya, yulaf, Hindistan cevizi, fındık, badem, kaju, kenevir vb. gibi besinlerden elde edilir. Soya sütü, badem sütü gibi bitkisel içecekler, süt yerine rahatlıkla tercih edilebilir.
Laktoz intoleransı, vücudun süt şekerini sindirememesiyle oluşur. Bu durum, yetersiz laktaz enzimi nedeniyle meydana gelir. Laktoz intoleransını yönetmek için probiyotikler ve doğru beslenme alışkanlıkları da önemli rol oynar.”
İlgili Haberler

Uzmanlardan zatürre uyarısı: Erken tanı ve aşılama hayat kurtarıyor
12 Kasım Dünya Zatürre Günü kapsamında açıklamalarda bulunan uzmanlar, zatürrenin özellikle yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ciddi sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti. Hastalıktan korunmada aşılamanın önemini vurgulayan uzmanlar, sigara ve elektronik sigara kullanımının da zatürre riskini artırdığı konusunda uyardı. Akciğer dokusunun bakteri, virüs ve daha nadiren mantarlar nedeniyle iltihaplanması sonucu ortaya…

İklim krizinin sağlık boyutu
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı ve Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma Merkezi (KUISCID) Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, enfeksiyon hastalıklarından göçe, gıda güvenliğinden toplumsal eşitsizliklere kadar pek çok alanı etkileyen küresel bir halk sağlığı krizine dönüştüğünü vurguladı. Prof. Dr. Ergönül, “İklim krizi artık bir öngörü değil, yaşadığımız…

Kalp yaşı ile takvim yaşı arasındaki fark hastalık riskini etkiliyor
Avrupa’da 677 binden fazla kişinin verileriyle geliştirilen bilimsel bir model, önümüzdeki 10 yıl içinde kalp krizi veya inme gibi kalp-damar hastalıklarına bağlı olayların görülme riskini tahmin etmeye yardımcı oluyor. Uzmanlar, aynı yaştaki kişilerin kalp-damar hastalığı risklerinin farklı olabileceğine dikkat çekerek, hastalık belirtileri ortaya çıkmadan risk faktörlerinin değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Kişinin takvim yaşı, kalp ve damar…

Kış aylarında çocuklarda RSV ve grip riskine dikkat
Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte çocuklarda RSV ve grip gibi solunum yolu enfeksiyonlarının görülme sıklığı artıyor. Özellikle prematüre bebekler, kronik hastalığı bulunan ve bağışıklık sistemi zayıf olan çocuklar için ciddi sağlık riskleri oluşturabilen bu enfeksiyonlar, bronşiolit ve zatürre gibi ağır tablolara yol açabiliyor. Uzmanlar, erken müdahalenin ve koruyucu önlemlerin önemine dikkat çekiyor. Kış aylarına yaklaşırken çocuklarda…

Uzun süren burun tıkanıklığı farklı hastalıkların habercisi olabilir
Burun tıkanıklığı, sinüzit, alerji ve burun bölmesindeki eğrilik gibi farklı nedenlerden kaynaklanabiliyor. Ocak 2025’te yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre, kronik rinosinüzitin küresel birleştirilmiş yaygınlığı %8,71 olarak hesaplandı. Uzmanlar, 12 haftayı aşan burun tıkanıklığının tek başına tanı koydurmadığına dikkat çekerek uzun süren şikâyetlerde altta yatan nedenlerin araştırılması gerektiğini belirtiyor. Gece ağız açık uyumak, sabah boğaz kuruluğuyla…

Akciğer kanserinde sigara yanılgısı tanıyı geciktirebiliyor
Dünyada kansere bağlı yaşam kayıplarının başlıca nedenleri arasında yer alan akciğer kanseri, yalnızca sigara kullanan kişilerde görülmüyor. Uzmanlar, özellikle sigara içen kişilerin uzun süren öksürüğü “sigara öksürüğü” olarak değerlendirmesinin tanıda gecikmeye yol açabileceğine dikkat çekiyor. Erken dönemde belirti vermeyebilen hastalıkta risk faktörlerinin bilinmesi, uyarıcı belirtilerin dikkate alınması ve erken tanı olanaklarından yararlanılması büyük önem taşıyor.…











Yorumlar (0)
E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.