Kaliforniya’da sigortada kapsamlı reform hamlesi

Newsweek haber sitesinin haberine göre, Kaliforniya Sigorta Komiseri Ricardo Lara, eyaletin son çare sigortacısı olan FAIR Planı’nı istikrara kavuşturmak amacıyla geniş kapsamlı reformlar için harekete geçti. Kaliforniya Sigorta Departmanı tarafından yayımlanan basın açıklamasında, FAIR Planı’nın son 10 yıldaki hızlı büyümesinin “asla bu kadar büyük bir yükü taşımak üzere tasarlanmamış bir sistemdeki kusurları” gün yüzüne çıkardığı belirtildi.

Mevcut yasa olan Proposition 103 uyarınca sigorta şirketleri, orman yangınları gibi yüksek risk taşıyan bölgelerden çekilme hakkına sahip. Bu da birçok ev sahibi ve işletmeyi FAIR Plan’a yönelmeye zorladı.

Komiser Lara açıklamasında, “FAIR Plan geçici bir seçenek olmalı, tek seçenek değil” ifadelerini kullandı. “Benim önceliğim, insanların rekabetçi bir piyasada daha fazla seçeneğe sahip olması. Şu anda sigorta bulamayanlar için de FAIR Plan’ın hızlı ve tam kapsamlı hizmet ve tazminat sağlaması gerekiyor.”

NEDEN ÖNEMLİ?

Kaliforniya’daki sigorta piyasası, artan orman yangını riski nedeniyle büyük bir krizle karşı karşıya. Pek çok sigorta sağlayıcısı, bu riskler nedeniyle sigorta kapsamını azaltıyor veya tamamen sonlandırıyor.

FAIR Plan’a olan talep bu süreçte büyük bir artış gösterdi. Mart 2025 itibarıyla FAIR Plan kapsamında yürürlükteki poliçe sayısı 573.739’a ulaştı. Bu sayı, Eylül 2024’e göre %23, Eylül 2021’e göre ise %139’luk bir artış anlamına geliyor.

NELER DEĞİŞECEK?

Komiser Lara’nın “Sürdürülebilir Sigorta Stratejisi” kapsamında hedef, FAIR Plan’ı yeniden geçici bir çözüm haline getirmek ve Kaliforniyalılara daha fazla seçenek ve güçlü korumalar sunmak. Reform paketinde öne çıkan başlıklar şöyle:

• Genişletilmiş teminatlar: 26 Temmuz 2025’ten itibaren FAIR Plan, 2028’e kadar geçici olarak yüksek değerli ticari teminatlar sunacak. Bu kapsamda, bina başına 20 milyon dolara, lokasyon başına ise 100 milyon dolara kadar sigorta sağlanacak. Konut siteleri (HOA) ve sosyal konut projeleri de bu kapsama dahil olacak.
• Artan şeffaflık: 1 Temmuz 2025 itibarıyla FAIR Plan, poliçe sayısı, maruz kalınan riskler ve finansal verilere ilişkin kamuya açık raporlama yapmakla yükümlü olacak.
• Pazarın istikrara kavuşması: Sigorta şirketlerinin piyasadan çekilmesine karşılık olarak, Lara 23 Haziran 2025’te Tüketici İzleme Kuruluşu’nun açtığı bir davanın düşürülmesi çağrısında bulundu. Lara, bu davanın reformları baltaladığını savunuyor.
• Yangın hasarı denetimi: Departman, Los Angeles’taki orman yangınlarından kaynaklanan duman hasarlarına dair FAIR Plan’ın taleplere nasıl yanıt verdiğini araştırıyor. Personel sayısı ve hasar işlemlerinde iyileştirmeler yapılması talimatı verildi.
• Operasyonel denetim: 2022’de sunulan öneriler doğrultusunda FAIR Plan’ın hizmet ve yönetim yapısındaki ilerlemeler değerlendirilecek. Bu kapsamda bir mali denetim raporu yakında açıklanacak.
• Yeni finansal araçlar: Lara’nın ortak sponsorluğunu üstlendiği 226 No’lu Meclis Yasası ile FAIR Plan, sigorta komiserinin onayıyla tahvil, kredi ve finansman olanaklarına başvurma hakkı elde edecek. Böylece yangın sigortasına erişimin genişletilmesi amaçlanıyor.

Lara, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“On yıllardır süren ihmal, sigorta erişiminde bir kriz doğurdu. Ev sahipleri ve işletme sahiplerinin tek seçeneği son çare sigortası olmamalı. FAIR Plan’ın büyümesini kaçınılmaz bir sonuç olarak kabul etmiyoruz. Reformlarım sayesinde, sigorta şirketlerine ileriye dönük risk modelleri veya reasürans maliyetlerini kullanabilmeleri için orman yangınından etkilenen bölgelerde poliçe yazma zorunluluğu getiriyoruz. Bu, Proposition 103’ün sınırlarını yeniden şekillendirmek ve her Kaliforniyalıya sigorta erişimi sağlamakla ilgilidir.”

SIRADA NE VAR?

Sigorta karşılaştırma platformu Insurify’e göre, 2025 yılı boyunca Kaliforniya’daki konut sigortası primleri %21’e varan oranda artmaya devam edecek. Ortalama yıllık sigorta priminin 2024’teki 2.424 dolardan, 2025’te 2.930 dolara çıkması bekleniyor.