Erkeği doğum yapan tek canlı
AT kafasına benzeyen bir başı, uzayarak hortum biçimini almış burnu, küçük ağzı, birbirinden bağımsız hareket eden gözleri, kemik plakalarla kapalı vücudu, öne kıvrılan kavrayıcı kuyruğu ve yüzgeçlerinin varlığı ile bilim adamları bu canlıyı hangi sınıfa sokacakları konusunda şaşkınlık içindeler. Daha önemlisi, embriyolarını dişilerin yerine erkeklerin kuluçka keselerinde taşıması, suda yaşayan bu hayvanın hangi sınıfa girebileceği konusunda zihinleri epey uğraştırmışa benziyor.
Yüzme konusunda pek becerikli olmayan denizatları, daha çok kıyılarda yaşıyor ve çoğunlukla yosunlara, mercanlara tutunarak hareketsiz olarak duruyorlar. Denizatları, son derece korunmasız canlılar. En iyi korunma silahları, renk değiştirmek. Denizatlarının ‘‘bukalemundan bile daha güçlü’’ bir renk değiştirme özelliğinin olduğu düşünülüyor.
Denizatları, etobur canlılar. Küçük karidesler ve diğer kabuklularla besleniyorlar. Tuzlu sularda olduğu kadar tatlı sularda yaşayan türleri de bulunan denizatları, pek çok akvaryum balıkçılığı meraklısının ilgi duyduğu bir canlı; ancak bilim adamları akvaryumculara bu işe pek heveslenmemelerini tavsiye ediyorlar. Bunun nedeni, denizatlarına uygun ortam koşullarının sağlanmasının oldukça zor olması. Ayrıca, bu narin hayvanların bakteri, mantar ve parazitlerin neden olduğu hastalıklara kolayca yakalanmaları da onların akvaryumda kısa sürede ölmelerine yol açıyor.
Bir bilim adamı beni en çok etkileyen özelliklerini şu şekilde ifade ediyor: “Aralık 1991’di. İki denizatının çok yakınına yaklaşmış, onları izliyordum. Hamile olan erkek denizatı, bilinmeyen bir hayvan, belki bir yumuşakça tarafından saldırıya uğramış durumdaydı. Saldırgan, kuluçka kesesini parçalamış ve içindeki embriyoları yağma etmişti. Yaranın iyileşmesi birkaç hafta sürdü. Eşinin başka bir eş arayacağını bekliyordum. Ancak dişi denizatı, şaşırtıcı bir biçimde tüm taliplerini azimle reddederek erkeğine sadık kaldı. Erkek iyileştikten sonra yeniden çiftleştiler ve erkek, tekrar hamile kaldı.“
Denizatları, balıklar arasında tek eşli olarak bilinen tek örnek. Boşanma yok, aldatma yok, eşleri yalnızca ölüm ya da kaybolma ayırıyor. Ölüm nedeni, bazı balıklar ya da yengeçler tarafından avlanma olabilir. Kaybolmaya ise güçlü bir fırtına neden olabiliyor. Fırtınayla açıklara sürüklenen denizatları çoğunlukla bitkinlikten ölüyor. Denizatlarının neden tek eşliliği sürdürdüğüne gelince; Amanda Vincent, bu konuda şu yorumu yapıyor: Yavaş hareket eden canlılar olduklarından, yeni bir eş bulmak onlar için hem zaman hem de enerji kaybı demek oluyor.
Dünyada başka hiçbir canlıda görülmemiş bir durumun tek örneğini denizatları oluşturuyor ve embriyolar gelişimlerini erkeğin vücudunda tamamlıyorlar. Pek çok balık türünde erkek, bakım işini üstleniyor, su akımı yaparak yumurtalara oksijen sağlıyor ya da onları koruyor. Ancak erkek denizatlarının bu türlerden önemli bir farkı var. Denizatlarının erkeği, dişiden aldığı yumurtaları saklayabileceği bir kuluçka kesesine sahip. Erkek, bu yumurtaları gelişip minik birer denizatı olana kadar kesesinde bekliyor. Bu durum, memelilerde görülen embriyo gelişiminin anne karnında gerçekleşme olayıyla benzerlikler gösteriyor.
Erkek denizatı, kuluçka kesesinin iç dokusunda bulunan kılcal damarlar aracılığıyla memelilerde olduğu gibi, yumurtalara oksijen sağlıyor. Kesenin içindeki plasenta benzeri sıvı yumurtalarla temas ediyor ve besin sağlıyor. Böylece embriyolar tamamen erkeğin kesesine bağımlı olarak gelişimlerini sürdürüyorlar. Döllenmeden sonra, kesenin ağzı adeta mühürlenmiş gibi kapanıyor.
Denizatlarını korumada insanlara bazı görevler düşüyor:
Kurutulmuş denizatlarını satın almayın.
Deneyimli olsanız bile denizatlarını akvaryumda yetiştirmeye kalkışmayın.
Denizde gördüğünüz denizatlarını yaşadığı alanından ayırmayın, su yüzeyine çıkarmayın.
Denizatlarının yaşadıkları alanların bozulmasına izin vermeyin.
Ve yavaş hareket eden bir kocanız var ise lütfen hızlansın diye onu zorlamayın.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

Yaşam Kalitesi
Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

Cumhuriyet Bayramı
Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…











Yorumlar (0)
E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.