Adli yargının kanayan yarası… Bilirkişilik
ADLİ yargıya yansıyan uyuşmazlıklarda hakkaniyetli ve hukuka uygun karar verilebilmesi için bazen o uyuşmazlığı çözümleyecek teknik bilgiye ve uzmana ihtiyaç duyulur. Bu konuda Hukuk Muhakemeleri Kanunda yapılan düzenlemeler ile hakim/hakeme konusunda uzman bilirkişi atama yetkisi verilmiştir.
HMK Madde 266: Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez.
Her ne kadar burada sürekli “konusunda uzman teknik” kişilerden söz ediliyor ise sigortacılık gibi bir alanda atanan bilirkişilerin salt teknik olarak görüş bildirmeleri mümkün değildir. Çünkü sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda çözüm için hem teknik hem de hukuksal bilgiye ve uzmanlığa gereksinme vardır. Örneğin; bir tazminat davasında parasal ya da teknik uzmanlığın yanında gerçekleşen hasar/zararın poliçe kapsamında olup olmadığı Medeni Kanun, Türk Ticaret Kanunu, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Poliçe Özel ve genel şartları kapsamında görüş bildirmeniz gerekecektir. Nitekim Yargıtay’da 2018/6414 E. Ve 2020/4591 Sayılı Kararında bu yönde görüş belirtmiştir.
Bilirkişiler tarafından sunulan raporların mahkemeler tarafından verilen kararlarda büyük öneme haiz olması nedeniyle bilirkişilik görevi yapanların tarafsız, objektif olması, bilim ve fenin gerektirdiği kurallar çerçevesinde raporunu tanzim edip görevlendirmeyi yapan merciye sunması adalet terazisinin doğru tartması açısından hayati öneme sahiptir.
Ne yazık ki konu bu kadar önemli iken ve yasal düzenlemeler yapılmışken kendi sektörüm adına ifade etmeliyim ki, gerek sigortacılık teknik bilgisi gerek ise hukuk bilgisi olan ve sigortacılığın tüm branşlarında görüş beyan edecek bilirkişi sayısı tüm Türkiye’de toplasanız 5 kişiyi geçmez. İşte bu yüzdendir ki sigortacılık adına bilirkişilik kurumu kanayan bir yaradır. Çünkü bu niteliklerdeki uzmanlar adli yargı sistemine girmek istemiyor. Neden mi? Anlatayım o zaman;
İstanbul Üniversitesi’ndeki görevim nedeni ile 20 yıl İstanbul’un nerede ise tüm Asliye Ticaret Mahkemeleri’nde taşıma ve konvansiyonlar alanında bilirkişilik yaptım. O kadar ilginç şeyler yaşadım ki bir noktada pes ettim ve her iki görevi birlikte bıraktım… Listeden çıkalı yaklaşık 10 yıl oldu hala mahkeme kalemlerinden arayıp “Hocam görev kabul ediyor musunuz?” diye soranlar var
25 Mayıs 2006 tarihli Atatürk Hava Limanı atrepolarının yangını ile ilgili olarak görev yaptığım İstanbul Üniversitesi’ne ilgili mahkemece yazı yazılarak ve isim verilerek Sigorta Tekniği ve Sigorta Hukuku alanında uzman bilirkişi olarak seçildim.
İnceleme günü bana bir kamyonet dolusu belge verilmişti. Evet yanlış okumadınız tepeleme bir kamyonet dolusu belge. Her inceleme günü ise en az 100 taraf avukatı gelirdi salona…(aynı olayda uzman seçilen Sevgili Levent Gür ve Nuray Dinçment üstatlarımız çok iyi anımsar)
Geçen gün internette bir mahkeme ara kararı /duruşma zaptı paylaşıldı… Bilirkişi 11 AY olmuş hala raporunu vermemiş mahkemeye… Ara kararda davacı vekili “Bir yıl dolduğunda pasta keselim sayın hakimim” demiş ve bu söz aynen duruşma tutanağına geçmiş. Bana verilen dosya gibi ise bir yorum yapamam (daha çok pasta kesilir) ama ben havaalanı yangın dosyaları külliyatına 8 ayda bakıp rapor vermiştim…
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 283’üncü maddesi uyarınca “bilirkişiye, sarf etmiş olduğu emek ve mesaiyle orantılı bir ücret ile inceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderleri ödenir.” diyor. Peki aylarca uğraştıktan sonra kaç lira ücret almıştım? Tabii ki 400 lira
Mahkeme Başkanı ile konuştum dedim ki 1.000 lira nakliye parası verdim dosyaların ekleri burada kaldı 12 kez adliyeye incelemeye geldim. Yaptığım masrafların makbuzu burada 5.000 lira EK ücret rica ediyorum. Hakim uzun uzun düşündü “Bakarız Hocam” dedi ve 2 ay sonra emekli oldu.
Başkana, taraflara ve adli yargı sistemine hakkımı helal ettim mi? Zinhar hayır. Konusunda gerçekten uzmanlar Adli Yargı Sistemi’ne dahil olur mu? Zinhar hayır.
İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

Yaşam Kalitesi
Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

Cumhuriyet Bayramı
Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…











Yorumlar (0)
E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.