Aon küresel afetlerin sigorta ve ekonomi üzerindeki etkilerini ortaya koydu

Aon’un 16 Ekim 2026 tarihli Haftalık Afet Raporu, ABD, Meksika, Panama, Brezilya, Nepal ve İtalya’da meydana gelen doğal afetlerin can kayıplarını, altyapı hasarlarını ve ekonomik etkilerini ortaya koydu. ABD’yi etkileyen Isaias Kasırgası’nın sigortalı kayıplarının birkaç milyar dolara ulaşabileceği belirtilirken, Rachel Kasırgası’nın yüz milyonlarca, Simon Kasırgası ve Panama’daki depremin ise on milyonlarca dolarlık ekonomik kayba yol açabileceği değerlendirildi. Raporda, özellikle sel sigortası yaptırma oranlarının düşük olduğu bölgelerde ekonomik kayıpların sigortalı kayıpların üzerinde kalacağına dikkat çekildi.

Aon tarafından yayımlanan 16 Ekim 2026 tarihli Haftalık Afet Raporu (Weekly Cat Report), dünyanın farklı bölgelerinde meydana gelen kasırga, deprem, sel ve şiddetli fırtınaların etkilerini ele aldı. Küresel afet faaliyetlerinin değerlendirildiği raporda, ABD’deki Isaias Kasırgası, Meksika ve ABD’yi etkileyen Rachel Kasırgası, Meksika’daki Simon Kasırgası, Panama’daki 7,7 büyüklüğündeki deprem ile Brezilya, Nepal ve İtalya’daki afetlere yer verildi.

Rapora göre Isaias Kasırgası ABD’de sekiz, Rachel Kasırgası Meksika’da sekiz kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Simon Kasırgası’nın etkili olduğu daha geniş kapsamlı tropikal hava olaylarıyla bağlantılı en az beş ölüm bildirilirken Panama depremi, Brezilya ve Nepal’deki seller ile İtalya’daki şiddetli fırtına için raporun özet tablosunda can kaybı kaydedilmedi.

Ekonomik kayıplar açısından en ağır etkinin Isaias Kasırgası’ndan kaynaklandığı belirtildi. Rachel Kasırgası için yüz milyonlarca dolar, Simon Kasırgası ve Panama depremi için on milyonlarca dolar, İtalya’daki fırtına için ise milyonlarca dolarlık ekonomik kayıp öngörüldü. Brezilya ve Nepal’deki sellerin ekonomik maliyetlerine ilişkin henüz bir tahmin paylaşılmadı.

ISAIAS KASIRGASINDA SİGORTALI KAYIPLAR MİLYARLARCA DOLARA ULAŞABİLİR

2026 Atlantik kasırga sezonunun isimlendirilen dokuzuncu fırtınası olan Isaias, aynı zamanda sezonun Kuzey Atlantik havzasındaki ilk kasırgası oldu. 6 Ekim’de Meksika Körfezi’nin güneybatısında tropikal alçak basınç sistemi olarak oluşan fırtına, 7 Ekim’de tropikal fırtına, 8 Ekim’de ise kasırga seviyesine ulaştı. Bu gelişme, Atlantik havzasında sezonun ilk kasırgasının oluştuğu en geç tarihlerden biri olarak kaydedildi.

Meksika Körfezi’nin orta kesimlerindeki rekor düzeyde sıcak sular ve atmosferin üst seviyelerindeki koşulların etkisiyle güçlenen Isaias, 9 Ekim’de Kategori 3 seviyesine ulaştı. Ancak karaya yaklaşırken artan rüzgâr kesmesi ve kuru havanın etkisiyle zayıflamaya başladı. En yüksek rüzgâr hızı saatte 195 kilometreye ulaşan kasırga, 9 Ekim’de yerel saatle 20.30 sıralarında Florida’nın Destin bölgesinde, saatte 170 kilometre hızındaki rüzgârlarla Kategori 2 seviyesinde karaya ulaştı.

Kasırganın tropikal olmayan bir sisteme dönüşmeye başlaması sırasında merkezinin batısında oluşan ve dar bir alanda çok şiddetli rüzgârlar meydana getiren sting jet özelliği, özellikle Florida’nın Escambia ve Santa Rosa ilçelerinde ağır hasara neden oldu. Jay’de saatte 188, Oriole Beach’te 187, Whiting Field Hava Üssü’nde 183 ve Navarre’da 171 kilometreye ulaşan rüzgâr hamleleri ölçüldü. Ferry Pass’te 169, Allentown’da 163, West Florida Üniversitesi’nde 161, Pensacola Beach ve Navarre Beach’te 159, Gulf Breeze’de 154, Choctaw Beach’te 146 ve Gulf Coast State College’da 134 kilometrelik rüzgâr hamleleri kaydedildi.

Isaias, Florida ve Alabama üzerinden iç kesimlere ilerlerken hızla zayıflasa da ABD’nin güneydoğusunda geniş bir bölgede kuvvetli rüzgârlar ve şiddetli yağışlar oluşturdu. 10 Ekim’de tropikal olmayan sisteme dönüşümünü tamamlayan kasırga, 11 Ekim’de dağıldı. ABD Ulusal Meteoroloji Servisi’nin (NWS) hasar incelemelerine göre 9–11 Ekim tarihleri arasında fırtınanın yağış bantlarının oluşturduğu süper hücreli sistemler nedeniyle en az 24 hortum meydana geldi.

SEL VE FIRTINA KABARMASI HASARI ARTIRDI

Kasırga öncesinde ABD’nin güneydoğusunda etkili olan yağışlar nedeniyle toprağın suya doymuş olması, Isaias’ın getirdiği yağışlarla birlikte ani sel riskini artırdı. Florida’nın kuzeybatısından Güney Appalachian Dağları’na uzanan bölgede yüksek yağış miktarları kaydedildi. Florida ve Alabama’nın güneyindeki birçok noktada toplam yağış 305 milimetreyi aşarken Kuzey ve Güney Carolina’nın bazı kesimlerinde 150–200 milimetre yağış ölçüldü.

Georgia eyaletindeki Atlanta çevresi dahil olmak üzere iç kesimlerde ve nehir havzalarında seller meydana geldi. Kuzey Carolina’nın batısında da sel yaşanmasına rağmen etkilerin 2024 yılındaki kasırganın yol açtığı hasarlardan daha sınırlı kaldığı belirtildi.

Florida’nın Okaloosa ilçesinde karaya ulaşan kasırga, doğusundaki Walton, Bay, Gulf ve Franklin ilçelerinde hafif ve orta şiddette fırtına kabarmasına neden oldu. En yüksek su seviyeleri Panama City ve Panama City Beach çevresinde ölçülürken hiçbir gelgit istasyonunda büyük sel veya rekor sel eşiğine ulaşılmadı. Santa Rosa ve Escambia’dan Louisiana’nın güneydoğusuna uzanan bölgede de fırtına kabarmaları kaydedildi.

Raporda, Isaias’ın Ekim 2024’teki Milton Kasırgası’ndan bu yana ABD ana karasına ulaşan ilk kasırga olduğu belirtildi. Isaias’ın etkileri, Eylül 2020’de Alabama’nın Gulf Shores bölgesinde saatte 180 kilometre hızındaki rüzgârlarla karaya ulaşan Sally Kasırgası ve Ekim 2020’de Louisiana’da saatte 160 kilometre hızındaki rüzgârlarla karaya ulaşan Delta Kasırgası ile karşılaştırıldı. Isaias’ın Sally’den yaklaşık 130 kilometre daha doğuda, benzer şiddette karaya ulaştığı kaydedildi.

900 BİNDEN FAZLA ABONE ELEKTRİKSİZ KALDI

Yetkililerin açıklamalarına göre Isaias nedeniyle Florida’da altı, Alabama’da iki kişi hayatını kaybetti. PowerOutage.us verileri, bölge genelinde 900 binden fazla abonenin elektrik kesintisinden etkilendiğini gösterdi. Kasırganın karaya ulaşmasından üç gün sonra yaklaşık 170 bin aboneye hâlâ elektrik verilemiyordu.

Florida, Alabama ve Georgia için federal acil durum ilanları onaylandı. Sektör raporlarına göre kasırga öncesinde Meksika Körfezi’ndeki petrol üretiminin yaklaşık %63’ü, doğal gaz üretiminin ise %56’sı durduruldu. ABD’nin toplam rafinaj kapasitesinin yaklaşık %2,5’ini temsil eden iki rafineri de faaliyetlerine ara verdi.

En ağır rüzgâr hasarı Florida’nın kuzeybatısındaki Santa Rosa ve Escambia ilçelerinde görüldü. Pensacola ve Milton’da apartman kompleksleri, bir otel ve çeşitli ticari binaların çatıları yerinden söküldü. Devrilen ağaçlar çok sayıda eve ve mobil konut yerleşkesine zarar verdi. Pensacola Beach’teki yüksek katlı bir konut kompleksinin pencereleri kırılırken Panama City Beach’te yüksek katlı bir binanın dış cephesinin bir bölümü koptu.

Destin’de bir tekne barınağı çöktü, Pensacola Uluslararası Havalimanı hasar gördü. Pensacola ve Escambia’da içme suyunun kaynatılarak tüketilmesi yönünde ihtiyati uyarı yayımlandı. Fort Walton Beach ve Destin’de ani seller meydana gelirken St. Augustine ve St. Augustine Beach’te tarihi bölgenin bazı kesimleri dahil sokaklar sular altında kaldı.

Alabama’da 267 binden fazla abonenin elektriği kesildi. Monroe ve Conecuh dahil beş ilçede yaşayanların büyük bölümü kesintilerden etkilendi. NWS’nin Mobile ofisi, iç kesimlerdeki birçok ilçede elektrik kesintilerinin %100’e ulaştığını ve enerji altyapısında ağır hasar oluştuğunu bildirdi. Mobile’dan Montgomery’ye kadar devrilen ağaçlar ve elektrik hatları yerleşimleri etkilerken Houston ilçesi dahil güney bölgelerde yollar sel ve enkaz nedeniyle kapandı.

Georgia’da 120 binden fazla abone elektriksiz kaldı. Atlanta’daki Hartsfield-Jackson Uluslararası Havalimanı’nda yaklaşık 40 uçuş iptal edildi, 140 uçuş gecikti. Georgia’nın güneydoğusu ve Carolina eyaletlerinde hortumlar binalara zarar verdi. Güney Carolina’nın Allendale bölgesi yakınlarında çok sayıda ev ağır hasar görürken Kuzey Carolina’nın Candor bölgesinde bir bina yıkıldı. Kuzey Carolina İklim Ofisi, eyaletin orta ve güneydoğusunda hasara yol açan en az yedi hortum kaydetti. McDowell ilçesinde beş heyelan meydana geldi; gönüllü tahliyeler ve su kurtarma çalışmaları gerçekleştirildi.

SEL SİGORTASININ SINIRLI YAYGINLIĞI EKONOMİK KAYIPLARI BÜYÜTÜYOR

Aon’un değerlendirmesine göre Isaias kaynaklı sigortalı kayıpların en önemli bölümünü rüzgâr hasarı oluşturuyor. Özellikle yapıların üzerine devrilen ağaçların neden olduğu hasarlar öne çıkarken fırtına kabarması, yağış kaynaklı seller ve hortumlar da kayıplara katkıda bulunuyor.

Toplam sigortalı kayıpların birkaç milyar ABD doları seviyesine ulaşması bekleniyor. En ağır etkilenen bölgelerde sel sigortası yaptırma oranlarının düşük olması nedeniyle toplam ekonomik kayıpların sigortalı kayıpların üzerinde gerçekleşeceği değerlendiriliyor. Hasar ihbarları ve hasar tespit çalışmaları devam ettiği için tahminlerin ilerleyen dönemde değişebileceği belirtiliyor.

RACHEL KASIRGASININ EKONOMİK MALİYETİ YÜZ MİLYONLARCA DOLARI BULABİLİR

Meksika’nın güneyinde Eylül 2026’nın sonlarında oluşan Rachel Tropikal Siklonu, 30 Eylül’de kasırga seviyesine ulaştı. Doğu Kuzey Pasifik’te gelişen sistem, yaşam döngüsünün büyük bölümünde Meksika ana karasının batısında, deniz üzerinde kaldı. Ancak kıyılara yaklaşması nedeniyle birçok eyalette kuvvetli rüzgârlar, yüksek dalgalar ve şiddetli yağışlar görüldü.

Meksika’nın Pasifik kıyılarının güneyinde yüksek deniz yüzeyi sıcaklıklarının etkisiyle gelişen Rachel, 30 Eylül’de saatte yaklaşık 135 kilometre sürekli rüzgâr hızına ulaştı. Bu sırada Michoacán eyaletindeki Lázaro Cárdenas’ın birkaç yüz mil batısında bulunuyordu. Açık denizde güçlenmeye devam eden kasırga, Michoacán, Colima ve Jalisco kıyılarına paralel ilerlerken Kategori 2 seviyesine yükseldi.

Daha sonra kuzeybatıya ilerleyen Rachel, Polo gibi önceki fırtınaların soğuttuğu sular ve orta enlem atmosferik sistemleriyle etkileşime girdi. Artan rüzgâr kesmesiyle birlikte zayıflayan sistem, 9–10 Ekim tarihlerinde tropikal fırtına seviyesine geriledi. Meteorolojik uyarılar Baja California Sur ve çevresindeki deniz alanlarına yoğunlaşırken tahmin modelleri fırtınanın kuzeye yönelerek Baja California’nın kuzeyine yaklaşacağını gösterdi.

10–11 Ekim tarihlerinde tropikal olmayan bir siklona dönüşen Rachel’ın kalıntıları, Meksika’nın kuzeybatısından ABD’nin güneybatısındaki çöl bölgelerine kadar uzanan geniş bir alanda yağışları artırdı.

MEKSİKA’DA SEKİZ KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Rachel, özellikle Baja California’da şiddetli yağışlara ve ani sellere neden oldu. Ensenada ve çevresinde normalde kuru olan dere yataklarının taşmasıyla araçlar sürüklendi, mahalleler sular altında kaldı, evler ve yollar zarar gördü.

Resmî açıklamalara göre yalnızca Ensenada’da, aralarında çocukların da bulunduğu en az sekiz kişi hayatını kaybetti. Baja California’nın diğer bölgelerinde kayıp kişiler olduğu bildirilirken arama kurtarma çalışmaları devam etti.

ABD’de ise Rachel’ın taşıdığı tropikal nem, güneybatı eyaletlerinde kent sellerine yol açtı. Nevada’nın Las Vegas kentinde bir günde yaklaşık 27,4 milimetre yağış kaydedildi ve 11 Ekim tarihine ait günlük yağış rekoru kırıldı. Yollar ve otoparklar sular altında kalırken araçlar mahsur kaldı. Bölgede fırtınayla bağlantılı can kaybı bildirilmedi.

Güney California kıyılarında alçak basınç, uzun periyotlu dalgalar ve yüksek gelgitin birleşmesi, Long Beach’ten Newport Beach’e kadar uzanan bölgede kıyı sellerine ve erozyona neden oldu. Deniz suyu kıyı koruma yapılarını aştı, bazı evlerin temelleri zarar gördü, yollar ve iskeleler kapandı. Kıyı selleriyle doğrudan bağlantılı doğrulanmış can kaybı kaydedilmedi.

Aon, Rachel Kasırgası’nın Meksika ve ABD’deki toplam ön ekonomik kayıplarının yüz milyonlarca ABD dolarına ulaşabileceğini, kayıpların daha yüksek seviyelere çıkma ihtimali bulunduğunu belirtti. Sel, heyelan, kıyı hasarı, mülk ve altyapı zararları ile ulaşım ve ticari faaliyetlerdeki kesintiler ekonomik kaybın başlıca unsurları arasında gösterildi.

Raporda, hükümetler veya sigorta sektörü tarafından henüz konsolide bir kayıp tahmini açıklanmadığı, Rachel’ın etkilerinin Simon Kasırgası ile aynı döneme denk gelmesi nedeniyle hasarların hangi fırtınadan kaynaklandığının belirlenmesinde belirsizlik bulunduğu vurgulandı.

SIMON KASIRGASI MEKSİKA’NIN PASİFİK KIYILARINI ETKİLEDİ

Ekim 2026’nın başlarında Meksika’nın güneybatı kıyıları açıklarında oluşan Simon Kasırgası, 2026 Doğu Pasifik kasırga sezonunun en güçlü sistemlerinden biri oldu. Tahmini en yüksek sürekli rüzgâr hızı saatte yaklaşık 250 kilometreye, merkezî basıncı ise 928 hektopaskala ulaştı.

7 Ekim’de Guerrero–Michoacán kıyılarının güneyinde tropikal fırtına olarak bulunan Simon, Colima eyaletindeki Manzanillo’nun yaklaşık 395 kilometre güneyinde saatte 100 kilometre civarında rüzgâr hızıyla kuzeybatıya ilerliyordu. 8 Ekim’de güçlenmeye devam eden sistemin yağış bantları Colima ve Jalisco kıyılarına ulaşmaya başladı.

9 Ekim’de kasırga seviyesine yükselen Simon, 10 Ekim’de Kategori 4 seviyesine ulaşarak en yüksek şiddetini gördü. Bu aşamada sürekli rüzgâr hızı saatte 240–250 kilometre olarak tahmin edildi. Jalisco ve Colima kıyılarına oldukça yakın ilerleyen kasırga, 11 Ekim’den itibaren kademeli olarak zayıfladı.

13–15 Ekim tarihlerinde Kaliforniya Körfezi’ne yaklaşırken daha soğuk suların etkisiyle önce daha düşük şiddette bir kasırgaya, ardından tropikal fırtınaya dönüştü. Kalıntıları Meksika’nın Pasifik kıyılarında yoğun yağış, ani sel ve kıyı hasarı bıraktı.

SEL, HEYELAN VE ALTYAPI HASARLARI YAŞANDI

Simon; Guerrero, Michoacán, Colima ve Jalisco eyaletlerinde şiddetli yağışlara, ani sellere, nehir ve dere yataklarının taşmasına, heyelanlara, kuvvetli rüzgârlara ve yüksek dalgalara neden oldu.

Konutlar ve işletmeler zarar gördü, dayanıksız yapılarda çatı ve duvarlar çöktü. Ağaçlar devrildi, elektrik kesintileri yaşandı, kıyıdaki mülkler ve denizcilik altyapısı hasar gördü. Bazı yollar sular altında kalırken çeşitli yerleşimlerin dış dünyayla bağlantısı geçici olarak kesildi.

Daha geniş kapsamlı tropikal hava olaylarıyla bağlantılı en az beş ölüm bildirildi. Ancak doğrudan Simon’a atfedilen can kaybı sayısı rapor tarihinde inceleme aşamasındaydı. Yaralanmalar ve insanların acil durum barınaklarına yerleştirilmesi de bildirildi.

Puerto Vallarta, Bahía de Banderas ve Manzanillo çevresinde kıyı ve sel riski taşıyan bölgeler tahliye edildi. Liman faaliyetlerinin durdurulması veya sınırlandırılması, turizm etkinliklerinin askıya alınması ve hava yolu, otobüs, deniz taşımacılığı ile kara yolu ulaşımındaki değişiklikler ekonomik faaliyetleri aksattı.

Aon, Ekim 2026 ortası itibarıyla Simon’a ilişkin Meksika federal makamları veya sigorta sektörü tarafından açıklanmış kapsamlı bir kayıp tahmini bulunmadığını belirtti. Bununla birlikte sel ve rüzgâr hasarları, ulaşım ve liman faaliyetlerindeki kesintiler, turizm ve konutlardaki zararlar dikkate alındığında toplam ekonomik kayıpların en az on milyonlarca ABD doları seviyesine ulaşabileceği değerlendirildi.

PANAMA’DAKİ 7,7 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ DEPREM MİLYONLARCA KİŞİYİ ETKİLEDİ

9 Ekim 2026’da yerel saatle 12.56’da Panama’nın güneyindeki Azuero Yarımadası yakınlarında, Panama City’nin yaklaşık 200–210 kilometre güneybatısında Mw 7,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Deprem, Cocos ve Nazca levhalarının Panama mikrolevhasının altında birleştiği karmaşık tektonik bölgede gerçekleşti.

İlk büyüklük tahminleri 7,6–8,0 arasında değişirken ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), büyüklüğü daha sonra 7,7 olarak güncelledi. Yaklaşık 10–13 kilometre derinlikte meydana gelen deprem, sığ odaklı bir kabuk depremi olarak değerlendirildi.

Depremin kaynağına yakın bölgede yaklaşık 1,1 metre yüksekliğinde küçük bir tsunami gözlemlendi. Pasifik kıyıları için uyarılar yayımlanmasına rağmen yıkıcı tsunami dalgaları bildirilmedi.

Aynı gün öğleden sonra Panama’nın güneyinde yaklaşık 6,6 büyüklüğünde ikinci bir deprem meydana geldi. Büyük bir artçı veya ana depremle güçlü biçimde bağlantılı başka bir sismik olay olarak tanımlanan bu sarsıntıyı, ilk 24–48 saat içinde büyüklüğü 4,0’ı aşan çok sayıda artçı izledi. Los Santos’taki Bajo Corral ve El Cacao yakınlarında yaklaşık 5,5–5,8 büyüklüğünde depremler kaydedildi.

506 AİLE EVİNİ TAMAMEN KAYBETTİ

Depremin en ağır etkileri Azuero Yarımadası’ndaki Herrera ve Los Santos eyaletlerinde görüldü. La Pitaloza, Bajo Corral ve El Cacao’da şiddetli sarsıntılar ve bina hasarları bildirildi. Santiago, Veraguas, Panama City ve David dahil birçok bölgede ofisler, okullar, alışveriş merkezleri ve kamu tesisleri tedbir amacıyla tahliye edildi.

12 Ekim itibarıyla doğrulanmış can kaybı bulunmazken 27 kişinin yaralandığı açıklandı. Dokuz eyalette 2.164 ailenin, yaklaşık 7.480 kişinin, depremden etkilendiği belirlendi. Bu ailelerden 506’sı evini tamamen kaybetti. Yüzlerce konutta orta veya hafif düzeyde hasar meydana gelirken 800’den fazla kişi geçici barınma merkezlerine yerleştirildi.

Rapora göre 619 okul ve 29 sağlık tesisinde hasar bildirildi. Yol, köprü, su, elektrik ve telekomünikasyon altyapısındaki aksaklıklar özellikle Los Santos, Herrera, Veraguas ve Coclé bölgelerinde etkili oldu.

USGS PAGER tahminleri, yaklaşık 7,43 milyon kişinin en az zayıf düzeyde sarsıntıya maruz kaldığını gösterdi. Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Ölçeği’ne göre 2 milyon 461 bin kişi zayıf, 1 milyon 583 bin kişi hafif, 2 milyon 739 bin kişi orta, 567 bin kişi güçlü, 77 bin kişi çok güçlü ve 4 bin kişi şiddetli sarsıntıya maruz kaldı. Çok şiddetli veya yıkıcı olarak sınıflandırılan IX seviyesinde etkilenen nüfus kaydedilmedi.

PANAMA’NIN TARİHSEL DEPREM RİSKİ YENİDEN GÜNDEMDE

Raporda Panama’nın Orta Amerika’nın en aktif deprem bölgelerinden biri olarak görülmemesine rağmen önemli bir sismik geçmişe sahip olduğu hatırlatıldı.

1882 yılında kuzey kıyılarında meydana gelen ve büyüklüğü 7,9–8,3 arasında tahmin edilen deprem, ülkenin tarihindeki en büyük depremlerden biri olarak gösterildi. Ayrıca 1904 ve 1914 yıllarındaki önemli depremler ile Kosta Rika–Panama bölgesinde meydana gelen diğer sismik olaylara dikkat çekildi.

USGS kayıtlarına göre Panama sınırları içinde merkez üssü bulunan 7,0 ve üzeri depremler arasında 1904’te Quebrada de Piedra yakınlarında 7,2, 1934’te Burica yakınlarında 7,5, 1962’de yine Burica çevresinde 7,2, 1974’te Boca de Cupé yakınlarında 7,3 ve 1976’da Jaqué yakınlarında 7,0 büyüklüğündeki depremler yer alıyor. 1974 depreminde 11, 1976 depreminde beş kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor. 1934 depreminde can kaybı kaydedilmezken 1904 ve 1962 depremleri için can kaybı bilgisi bulunmuyor.

Küresel Afet Azaltma ve İyileştirme Fonu (GFDRR) ve Karayip Afet Riski Sigorta Fonu (CCRIF) tarafından hazırlanan tehlike profillerinde Panama Kanalı koridoru ve kent merkezleri dahil ülkenin deprem ve tsunami risklerine dikkat çekildiği belirtildi.

Uzmanların ilk değerlendirmelerine göre 9 Ekim’deki 7,7 büyüklüğündeki deprem, özellikle Azuero Yarımadası çevresinde Panama’nın modern kayıtlı tarihinde karada veya kıyıya yakın bölgelerde meydana gelen en büyük sığ depremlerden biri olabilir.

EKONOMİK KAYIPLAR İÇİN RESMÎ TAHMİN HENÜZ AÇIKLANMADI

Aon’un raporunda, 15 Ekim itibarıyla Panama hükümeti ve büyük uluslararası finans kuruluşları tarafından depremin ekonomik maliyetine ilişkin konsolide bir tahmin yayımlanmadığı belirtildi.

Mevcut değerlendirmelerde merkez üssüne yakın taşra kentleri ve kırsal yerleşimlerde özel konutlar, küçük ticari işletmeler, okullar, sağlık merkezleri ve kamu tesisleri dahil yaklaşık 400 binanın hasar gördüğü bildirildi. Bazı yapılar çökerken veya kullanılamaz hale gelirken diğerlerinde orta ve hafif düzeyde hasar oluştu.

Panama City dahil büyük kent merkezlerinde mühendislik hizmeti alınarak inşa edilmiş binalardaki doğrudan yapısal hasarın görece sınırlı kaldığı değerlendirildi. Buna karşılık ticari faaliyetlerin kesintiye uğraması, tahliyeler, bina incelemeleri nedeniyle kapanmalar, iç mekân hasarları, kısa süreli elektrik ve telekomünikasyon kesintileri ile eğitim ve idari hizmetlerin geçici olarak durdurulması ekonomik etkiler arasında gösterildi.

Raporun yönetici özetinde Panama depreminden kaynaklanan ekonomik kayıplar on milyonlarca dolar seviyesinde sınıflandırılırken ayrıntılı bölümde henüz resmî ve konsolide bir tahmin bulunmadığı vurgulandı.

BREZİLYA’DA SELLER 500 BİNDEN FAZLA KİŞİYİ ETKİLEDİ

Brezilya’nın güneyinde, özellikle Rio Grande do Sul eyaletinde 8–15 Ekim tarihleri arasında nehir taşkınları ve fırtınaların etkileri devam etti. Raporda olayların daha geniş kapsamlı El Niño düzeniyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Brezilya Ulusal Doğal Afet İzleme ve Erken Uyarı Merkezi’nin (CEMADEN) 9 Ekim tarihli bülteninde, nehir akışlarının ortalamanın üzerinde olduğu ve özellikle Uruguay Nehri boyunca sel, ani sel ve heyelan riskinin yüksek seviyeye ulaştığı bildirildi.

Brezilya Jeoloji Servisi de aynı gün Itaqui ve Uruguaiana dahil üç ölçüm istasyonunda su seviyelerinin resmî taşkın eşiklerini aştığını doğruladı. Uruguay ve Guaíba havzaları ile çevresindeki belediyeler için uyarılar yapıldı.

Afetler, eylül sonundan beri devam eden şiddetli fırtınaların etkilerini artırdı. Bu fırtınalar Rio Grande do Sul’da 500 binden fazla kişiyi ve 150’den fazla belediyeyi etkilerken can kayıplarına, binlerce kişinin yerinden edilmesine ve okullar, sağlık tesisleri, enerji sistemleri ile ulaşım altyapısında hasara neden oldu.

Aon’un raporunda Brezilya’daki sellerin ekonomik kayıplarına ilişkin bir tutar paylaşılmadı.

NEPAL’DE ANİ SELLER 200’DEN FAZLA EVE ZARAR VERDİ

Nepal’in orta kesimindeki Gorkha bölgesinde bulunan Budhi Gandaki Nehri boyunca 12 Ekim’de meydana gelen ani seller, evleri ve asma köprüleri sürüklerken bir hidroelektrik projesine de zarar verdi.

Yetkililer, 650’den fazla kişinin etkilendiğini ve 200’den fazla evin hasar gördüğünü bildirdi. Yaklaşık 12 ev tamamen yıkılırken bazı yerleşimlerin dış dünyayla bağlantısı kesildi. Bu bölgelere yalnızca hava yoluyla ulaşılabilir hale geldi.

Aralarında dokuz yabancının bulunduğu en az 95 kişi nehir kıyılarından kurtarıldı. Beş kişinin kayıp olduğu, rapor tarihinde doğrulanmış can kaybı bulunmadığı açıklandı.

Nepal Ordusu, arama kurtarma ve tahliye çalışmalarına destek amacıyla dört helikopter görevlendirdi. Aileler, barınma ve temel ihtiyaç malzemelerine erişimdeki belirsizlikler nedeniyle ormanlık alanlar dahil yüksek bölgelere yöneldi.

Afet, Dashain festivalinin başlangıcına denk gelirken Nepal’in ağustos ayında Nepal–Tibet sınırında 1.400’den fazla kişinin hayatını kaybettiği ve binlerce kişinin kaybolduğu yıkıcı sellerin etkilerinden henüz kurtulamadığı belirtildi.

Nehir seviyesinin 2 metreden yaklaşık 8,5 metreye yükselmesi ve hidrolojik izleme ekipmanlarının zarar görmesi, hasar tespit çalışmalarını zorlaştırdı. Uzmanlar heyelanlar, buz çığları ve iklim değişikliğine bağlı buzul erimesiyle ilişkili sel ve moloz akışı risklerine dikkat çekti.

Nepal’deki sellerin toplam ekonomik maliyetine ilişkin raporda bir tahmin yer almadı.

İTALYA’DA HORTUM EVLERE VE ALTYAPIYA ZARAR VERDİ

9 Ekim’de İtalya’nın Sicilya Adası’nın batısındaki Marsala ve yakınındaki Petrosino’da meydana gelen güçlü hortum, evlere, altyapıya ve bir okula zarar verdi. Kara yolu ve demir yolu ulaşımında aksaklıklar yaşandı.

Contrada Terrenove’deki Alcide De Gasperi okulunda ağır hasar meydana gelirken yaklaşık 270–300 öğrenci tahliye edildi. Öğrencilerden birkaçının hafif yaralandığı bildirildi.

Hortum ayrıca Petrosino’nun belediyeye ait atık toplama merkezinde ve çeşitli evlerde ağır hasara neden oldu. Birkaç kişinin daha hafif yaralandığı açıklandı.

Aon, İtalya’daki şiddetli konvektif fırtınanın ekonomik kayıplarını milyonlarca dolar seviyesinde sınıflandırdı.

KÜRESEL TROPİKAL SİKLON VE DEPREM FAALİYETLERİ İZLENİYOR

Aon’un raporunun eklerinde güncel küresel tropikal siklon faaliyetleri, 9–15 Ekim tarihleri arasındaki depremler, sıcaklık anomalileri ve meteorolojik tehlike tahminleri de yer aldı.

Güncel tropikal siklon tablosunda Trudy Kasırgası’nın Meksika’daki Chilpancingo’nun yaklaşık 460 kilometre güneybatısında, saatte 100 mil rüzgâr hızıyla bulunduğu belirtildi. Simon Tropikal Fırtınası’nın Tepic’in yaklaşık 435 kilometre güneybatısında saatte 45 mil, Champi Tropikal Fırtınası’nın ise Mikronezya’daki Palikir’in yaklaşık 665 kilometre kuzeybatısında saatte 50 mil rüzgâr hızıyla etkili olduğu kaydedildi.

Ulusal Kasırga Merkezi (NHC), Ortak Tayfun Uyarı Merkezi (JTWC) ve Orta Pasifik Kasırga Merkezi (CPHC) verilerinden hazırlanan haritada tropikal alçak basınçlar, tropikal fırtınalar ve Kategori 1’den Kategori 5’e kadar kasırgalar sınıflandırıldı.

9–15 EKİM’DE PANAMA VE ATLANTİK’TE GÜÇLÜ DEPREMLER KAYDEDİLDİ

USGS verilerine dayanan küresel deprem haritasında 9–15 Ekim tarihleri arasında meydana gelen 4,0 ve üzeri büyüklükteki depremler gösterildi.

Panama’da 9 Ekim’de Pitaloza Arriba’nın 12 kilometre batı-güneybatısında 7,7 ve Río Grande’nin 12 kilometre batısında 6,6 büyüklüğünde depremler kaydedildi. 10 Ekim’de La Tronosa’nın 7 kilometre kuzeyinde 6,0, 12 Ekim’de Río Grande’nin 17 kilometre batısında 6,1 büyüklüğünde depremler meydana geldi.

11 Ekim’de Papua Yeni Gine’deki Panguna’nın 79 kilometre güney-güneydoğusunda 6,2 büyüklüğünde deprem kaydedildi. 13 Ekim’de Orta Atlantik Sırtı’nın orta kesimlerinde 6,7 ve 6,8 büyüklüğünde iki deprem, aynı gün Papua Yeni Gine’deki Kokopo’nun 12 kilometre güneyinde 6,0 büyüklüğünde deprem meydana geldi.

SICAKLIK ANOMALİLERİ VE METEOROLOJİK TEHLİKELER DEĞERLENDİRİLDİ

Raporda Maine Üniversitesi İklim Değişikliği Enstitüsü’nün Climate Reanalyzer verileri kullanılarak 16–18 Ekim 2026 dönemine ilişkin üç günlük küresel sıcaklık anomalisi tahminlerine yer verildi.

Dünya genelindeki sıcaklıkların uzun dönem ortalamalarından sapmalarını gösteren haritalarda ortalamanın altındaki sıcaklıklar mavi ve mor, ortalamanın üzerindeki sıcaklıklar ise turuncu ve kırmızı tonlarla gösterildi. Güncel küresel deniz yüzeyi sıcaklığı anomalileri de ayrı bir haritada değerlendirildi.

ABD İklim Tahmin Merkezi’nin (CPC) küresel tropikal bölgeler için hazırladığı tehlike görünümünde 21–27 Ekim ve 28 Ekim–3 Kasım dönemleri ele alındı. Tropikal siklon oluşma olasılıkları ile ortalamanın üzerinde ve altında yağış ve sıcaklık beklenen bölgeler farklı olasılık düzeylerine göre sınıflandırıldı.

ABD Hava Tahmin Merkezi’nin (WPC) 18–22 Ekim 2026 dönemine ilişkin 3–7 günlük tehlike görünümünde ise yoğun yağış, kuvvetli rüzgâr, kar ve diğer olası meteorolojik tehlikelerin etkileyebileceği bölgeler gösterildi.

EKONOMİK VE SİGORTALI KAYIP TAHMİNLERİ GÜNCELLENEBİLİR

Aon, rapordaki tüm finansal kayıp tahminlerinin ön değerlendirme niteliğinde olduğunu ve değişebileceğini vurguladı. Tahminlerin, yakın zamanda tamamlanmış veya devam eden afetlerin olası finansal etkilerini ortaya koymak amacıyla ilk hasar tespitleri ve mevcut bilgiler kullanılarak hazırlandığı belirtildi.

Raporda, aksi belirtilmediği sürece tüm finansal kayıpların ABD doları cinsinden ifade edildiği aktarıldı. Ekonomik kayıpların, sigortalı kayıplardan ayrı değerlendirildiği; sigortalı kaybın ise toplam ekonomik kaybın kamu veya özel sigorta kuruluşlarınca karşılanan bölümünü oluşturduğu ifade edildi.

Hasar tahminlerinin haber kaynakları, sigorta şirketleri, finans kuruluşlarının açıklamaları ve resmî kamu kurumlarından elde edilen bilgilerle oluşturulduğu kaydedildi. Bazı afetlerde Aon Impact Forecasting’in afet modelleme ürünlerinden yararlanılarak hesaplanan tahminlerin de kullanılabildiği belirtildi.

Aon, mevcut verilerin afetlerin finansal etkilerine ilişkin ilk görünümü sunduğunu, hasar ihbarları ve değerlendirmeler ilerledikçe kayıp tahminlerinde önemli değişiklikler meydana gelebileceğini bildirdi.