Çakas: 18 yaşın altına BES tüm acenteler için fırsat

18 yaş altının Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) girişinin yolunun açılacağına yönelik açıklamaları değerlendiren ve bu konuda atılacak adımın bir fırsat olduğunu belirten Sigorta Acenteleri Derneği (SAB) Başkanı Reşit Çakas, acentelerin sürece dahil olmasının mevcut fonun artırılmasına ve sistemden çıkışların azalmasına katkıda bulunacağını söyledi.

Geçtiğimiz ay düzenlenen Ekonomi Reformları Tanıtım Toplantısı’nda 18 yaş altı vatandaşların Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) gireceği açıklandı. Sektörde büyük ilgiyle karşılanan gelişme hakkında değerlendirmelerde bulunan Sigorta Acenteleri Derneği (SAB) Başkanı Reşit Çakas, 18 yaş altına BES’in acenteler için bir fırsat olduğunu söyledi. Hayat sigortasıyla başlayan tasarruf yolculuğun 2003 yılında önemli bir noktaya ulaştığını sözlerine ekleyen Çakas, “18 yıl önce 2018 yılında sisteme yoğun bir talep olduğu ortaya çıktı. Ardından, insanların BES’in modern döneme uygun bir yatırım aracı olduğunu anlamaları uzun sürmedi” dedi. BES’in sadece bir sigorta olmaktan çıktığını, günümüzde bir yatırım aracı olduğunu vurgulayan Çakas, “BES’e bir yatırım aracı demek, bu terimi kullanmak gerekiyor. Çünkü pek çok yatırım argümanlarının merkezinde BES’in önemi bulunuyor. BES’i diğer yatırım araçlarından farklılıkları var. Bunlardan biri devletimizin tasarrufu teşvik etmek için verdiği %25’lik katkı payı, brüt asgari ücretin yıllık tutarı kadar 42 bin liranın %25’lik kısımını devlet katkısı olarak alabiliyorsunuz. Bu son derece yüksek bir rakam” dedi. Birikimli hayat sigortalarında, dönemin yüksek enflasyonu ve faizlerine karşın sistemden ciddi kârlara ulaşanların mevcut olduğunu hatırlatan Çakas, “Birçok ülkede, özellikle gelişmiş ülkelerde bu yatırım aracının fonu çok ciddi boyutlara ulaşıyor. Ancak BES’in Türkiye’ye gelmesi doğru kurgulanıp çok iyi araştırılmış bir süreç oldu. Son derece modern ve dünyada olması gereken şekilde ülkemize geldi” dedi.

‘BES BİR YATIRIM ARACI HALİNE GELDİ’

COVID-19’un insanların sigortaya ve tasarrufa bakışını değiştirdiğini de ifade eden Çakas, “Pandemi insanlara sağlık sistemini ve tasarruf sistemini öğretti. Sağlık ayrı, vatandaşlar özel sağlık hizmetinden yararlanmak için bütçelere göre çözümler bulabiliyor. Devlet de vatandaşların çalışamaz hale gelmesinden dolayı desteklerde bulunmak zorunda kaldı. Demek ki, bireysel emeklilik sektörü tasarrufu teşvik eden bir sistem olarak görüldüğü için önemli bir yatırım aracı haline geldi” dedi.

Sistemin genel bir değerlendirmesini yapan Çakas, “Rakamlara bakıldığında OKS dahil 18 yılda 171 milyar lira, yani 20-25 milyar dolar civarında bir birikim var. Açıkçası biz Türkiye’de işin çok başındayız. Devlet %25 veriyor ama bazı şartlar koyuyor. Devlet katkısının 3 yılda %15’ini, 6 yılda %35’ini, 10 yılda 56 yaş dolmadığı zaman %60’ını, 10 yılda 56 yaş dolduğu zaman %100’ünü alabiliyorsunuz. Devletin verdiği katkı ise devlet tarafından değerlendiriliyor bir yandan” dedi.

Otomatik Katılım Sistemi (OKS) tarafında da değerlendirmelerde bulunan Çakas, “Toplamda 12-13 milyon kişinin sistemde olduğunu biliyoruz. Ancak ne ihtiyari ne de zorunlu bir sistem olduğu için OKS’de %80 civarında bir ayrılmanın olduğunu görüyoruz. OKS vatandaşa daha iyi şekilde anlatılmalıydı. Bunun için de acenteye kayda değer bir komisyonun verilmesi gerekirdi. 4 liralık, kargo ücretine yetmeyecek bir komisyonla acentelerin bu işi yapması mümkün değil. Bu yatırım aracının ne işe yaradığını kişilere daha iyi anlatmalıydık” şeklinde konuştu.

18 yaş altına BES’in sektörde heyecanla beklenen bir gelişme olduğu kaydeden Çakas, daha önce sigortalıların çocuklarına BES yaptırmak istendiğinde aslında vasiye BES yapılmasının kastedildiğini hatırlattı. Çakas, yeni sistemde böyle bir durumun olmadığını ve alınan kararın isabetli olduğunu ekledi. “18 yaş altı potansiyelini iyi değerlendirmek gerekir” diyen Çakas, sözlerine şöyle devam etti: “Bu işi kendine meslek edinmiş acenteler baştan sıkı bir şekilde işin içinde olmalıdır. Siz yaptığınız sigortayı iyi anlatmışsanız, yenileme dönemlerinde sıkıntı yaşamazsınız. İstisnalar hariç yenileme oranı ne kadar yüksekse sizin başarı oranınız da bu kadar yüksektir. Kaldı ki, yatırım aracı olarak gördüğümüz BES’i en iyi anlatacak olanlar da bu işi meslek edinmiş olan acentelerdir. Çünkü bu bir yatırım aracıdır.” 18 yaş altına BES’in duygusal yönden de değerlendiren Çakas, “Kime sorarsanız, çalışma sebebi çocuklarına iyi bir gelecek sağlayabilmektir. Diyelim ki, 0 yaşında bir çocuğa BES yapıldı ve bu çocuk 18 yaşına geldi. İşte o anda, birey ekonomik olarak rahat bir şekilde yaşayabilir” dedi.

KOMİSYON DEĞİL TUTUNDURMA SİSTEMİ

İlk giriş aidatının son derece önemli olduğuna dikkat çeken Çakas, bu konuda da “Eğer sisteme girmek isteyen çocuğun ailesi 500-1000 lira gibi bir miktarla açılışı yaparsa bu paraya %25 devlet katkısı yapılacak ve birikim sürekli çalıştırılarak artacak. Hatta bazı şirketler, belli bir limitin üzerinde katkı payı yatırıldığında yönetim gideri kesintilerini azaltıyor ya da kesiyor. Bu tarz kampanyalar da BES’in büyümesinde çok önemli” dedi. BES’te sayısal satış hedeflerinin doğru bir uygulama olmadığını, acentelerin motive olması için sistemde oluşturdukları fonla bağlantılı bir gelir elde etmeleri gerektiğini söyleyen Çakas, sözlerine şöyle devam etti: “Bazı BES satıcılarına hedef veriliyor. Sayısal yönden bir hedef. Acenteler olarak yüksek montanlı paralar dahil etmek istiyoruz bu sisteme. Kişilerin ciddi imkanları var ki, sisteme 1 milyon lira yatırabiliyorlar. Acenteler bunu birebir anlattığı zaman, gelecekte mutlu yatırımcı adayları oluşturmuş olacak. Aynı zamanda büyük birikimlere ulaşmış katılımcıları referans etmek de faydalı olacak. Eğer siz sağlıklı bilgi vermişseniz ve katılımcı iyi getiri elde etmişse, bu herkes tarafından örnek alınacak. Acentelerin motive edilmesi için kendi yarattıkları fondan da desteklenmeleri gerekiyor. Yani BES’te bir komisyon sisteminin dışında bir tutundurma sisteminin de devreye alınması önemli.”

Son olarak, gelişmeler acenteler için heyecan verici ve önemli olduğunu tekrar dile getiren Çakas, sözlerini şöyle sonlandırdı: “23 milyon kişiye devlet katkısının olduğu, devamlı olarak büyüyen bir yatırım olacağını paylaşmak gerekiyor. 171 milyar liralık bir rakama 12-13 milyon kişiyle durumdayız. Tüm potansiyelimizi kullandığımız zaman rakamların çok yakın bir zamanda GSYİH’ye oranının çok yakın bir zamanda arttığı görüyor olacağız. 100-150 milyar dolar gibi seviyeleri görmemiz işten bile değil.”

‘HERKES HAZIRLIKLARINI TAMAMLAMALI’

SAB Başkanı Çakas, 18 yaş altına BES yolu açılmadan önce acentelerin kendilerini yeni döneme hazırlaması uyarısında bulundu: “23 milyonluk bir potansiyelin olduğu ortada, bunun satışı da dijital ortamdan yapılmamalı. Bunlar ancak sıcak temasla satılabilecek ürünler olmalı. Aslında siz kişilere 10 yıl sonrası için düşündükleri evi ya da arabayı satıyorsunuz. Acentelerimiz de bu konuya yaklaşırken ciddi bir potansiyel olduğu görmeli, bunu iyi bir şekilde incelemeli ve işi sıkı bir şekilde takip etmeliler. Tüm meslektaşlarımın bu konuyu incelemesini istiyorum. BES satış belgeleri yoksa mutlaka sınavlara girip belgelere sahip olsunlar. Bu belgeniz varsa sigortalı adaylarının yanına gittiğiniz zaman güven verirsiniz. BES en zor satışlardan biri; bir yatırım aracı, bir gelecek satılıyor. Bu nedenle de uzmanlık gerektiriyor. Bu nedenle acenteler yatırım fonlarıyla ilgili bilgi sahibi olmalı ve katılımcıların risk iştahlarını iyi analiz etmeli.”