Sigortacılık filizleniyor: Letonya

Avrupa Birliği’nin en küçük ekonomilerinden biri olan Letonya’nın sigorta sektörü olgunlaşma döneminden geçiyor. Ülkenin hızlı büyüyen sigorta sektörü yakın bir dönemde yabancı yatırımcıların ilgisini üstünde toplayabilir.  

Letonya, AB’deki diğer ülkelerden daha küçük ve daha az gelişmiş bir sigorta sektörünü barındırıyor. Ülkenin düşük nüfusu ve görece olarak düşük kişi başı gelir seviyesi hayat sigortalarına ve ihtiyari sigortalara olan talebin düşük olmasına sebebiyet veriyor. Sigorta penetrasyonu ve kişi başı prim üretimi ülkemizden yüksek olsa da AB seviyelerinin altında kalıyor. Geçtiğimiz yıl rakamlarına göre 518 milyon dolar seviyesinde olan Letonya’nın toplam prim üretimindeki büyüme de son yıllarda dalgalı bir seyir izliyor. Tüm olumsuzluklara karşın, tam olarak olgunlaşmamış olan Letonya sigorta sektörünün gelecek yıllarda, primlerin de şu an bulunduğu düşük seviyeden yükselmesiyle beraber yabancı sigortacıların ve yatırımcıların hedefi olacağı düşünülüyor.

Sigortacı varlıkları artıyor

Letonya sigorta sektörünün toplam finansal varlıklarının toplamı ülkenin GSYİH’sinin %2.4’üne denk geliyor. Hayat dışında 411 milyon, hayat tarafında ise 107 milyon dolar prim üretilen Letonya’da sigorta penetrasyonu %2.1 seviyesinde. Kişi başına düşen prim üretimi ise ortalama 315 dolar. Şimdilik bankacılık finansal sistemin oldukça büyük bir kısmını oluştursa da, emeklilik fonlarının birikmeye başlamasıyla paralel olarak sigorta sektörünün payının önümüzdeki yıllarda artması bekleniyor. Bunun yanında, ülkede hiçbir reasürans girişimi bulunmuyor.

Ülkede sigorta primlerinin %66’lık bölümü hayat dışından geliyor. Ancak, hayat tarafı hayat dışından çok daha hızlı büyüyor. 1997’deki rakamlara bakarsak, sektörün %88’ini oluşturan hayat dışındaki gerileme açıkça görülebiliyor. Hayat sigortası ve hayat birikimi ile kaza sigortalarının Letonya’da halen tamamen olgunlaşmamış olduğunu söyleyebiliriz.

Diğer taraftan, 2009 yılından 2012 yılına hayat dışında özellikle zorunlu trafik sigortalarında bileşik rasyonun iyileştiğini görebiliyoruz. Sektördeki zorlu rekabet koşulları ve sınırlı büyümenin getirdiği negatif etkileri, kaza frekansındaki dikkat çekici azalma kompanse ediyor. Hayat dışı sigorta şirketlerinin kârlılık sıkıntısı yaşamadıkları sektörde özsermaye kârlılığı yakın dönemde ortalama %5’in üzerinde. Hayat tarafında ise özsermaye kârlılığı istikrardan oldukça uzak bir görünüm sergiliyor (2011 yılında negatif olarak %33 iken 2012 yılında pozitif %27). 2014 yılında ise bu oran %7.2 oldu.

Hayat tarafında ise yapılan yatırım dönüşlerinin çok parlak olmadığı söylenebilir. 2007 yılında yeni sermaye yeterliliği kurallarının gelmesi ve küresel finansal krizin vurması hayat sigortacılarının zararlarını büyük oranda artırdı. buna karşın, hayat sektörü, kişi başına düşen gelirin ve sigorta bilincinin artmasıyla beraber toparlanmaya ve hızla büyümeye başladı.

Krizin etkisi görülüyor

Letonya sigorta sektörü 3 dönem altında incelenebilir: Sektörün istikrarlı bir şekilde büyüdüğü kriz öncesi dönem, sigorta pazarının gerileme gösterdiği kriz dönemi ve 2011 sonrası sigorta şirketlerinin faaliyetlerini yavaş yavaş artırdığı büyümeye dönüş dönemi. 2014 yılında kişi başı 260 euro seviyesindeki kişi başı prim üretiminin normal seviyelere döndüğü görülse de Letonya sigorta sektöründeki şirketler için aynı şeyi söylemek mümkün değil.

Sektörün son 10 yılına baktığımızda bu dönem boyunca sektöre sadece bir şirketin giriş yaptığını görüyoruz. Buna karşın son 10 yılda sektörden çıkan şirketlerin sayısı 7’yi buluyor.

Letonya sigorta sektörü geçmişte genel olarak durgun denilebilecek bir performans sergilese de yakın dönemde %10 civarında büyüme sergilemeye başladı. Bu büyümenin de yabancı yatırımcıların gözünden kaçmayacağını söyleyebiliriz. Yakın dönemde sektör özellikle AB şirketleri tarafından yatırım alabilir.

Sadece Letonya’da

Bir çeşit bitki likörü olan, Letonya’nın milli içkisi Riga Kara Balsam, 24 farklı bitki özünün saf votkayla karıştırılmasıyla hazırlanıyor. 18. yüzyılda hazımsızlık ve soğuk algınlığı için bir ilaç olarak ortaya çıkan Kara Balsam’ın zamanında bölgeyi ziyaret eden Rusya Kraliçesi Katerina’yı tedavi ettiği rivayet ediliyor.

Sayılarla Letonya

Nüfus: 2 milyon

GSYİH: 27 milyar $

Kişi Başı GSYİH: 13.5 bin $

Prim Üretimi: 518 milyon $

Hayat: 107 milyon $

Hayat Dışı: 411 milyon $

Kişi Başı Prim: 260 $

Sigortacılığın GSYİH’deki payı: Yüzde 2.1