2025’te sigortalı doğal afet kayıplarının %92’si ikincil risklerden kaynaklandı

Swiss Re Enstitüsü verilerine göre 2025’te küresel sigortalı doğal afet kayıplarının %92’si orman yangınları, fırtınalar ve seller gibi ikincil risklerden kaynaklanırken, toplam kayıp 107 milyar dolara ulaştı.

2025 yılında orman yangınları, şiddetli konvektif fırtınalar ve seller gibi “ikincil riskler”, toplam 107 milyar dolarlık küresel sigortalı doğal afet kayıplarının rekor düzeyde %92’sini oluşturdu.

Nüfus artışı, varlık değerlerindeki yükseliş ve yeniden inşa maliyetlerindeki artış, zaman içinde maruziyeti ve sigortalı kayıpları artıran başlıca faktörler arasında yer alıyor.

Swiss Re’nin modellemelerine göre, zirve kayıp senaryosunda sigortalı kayıplar 2026 yılında 320 milyar dolara kadar ulaşabilir. Bu durum, iyi tasarlanmış uyum (adaptasyon) ve risk azaltım önlemlerine duyulan ihtiyacın sürdüğünü ortaya koyuyor.

İKİNCİL RİSKLER 2025’E DAMGA VURDU

Swiss Re değerlendirmesine göre, 2025 yılında doğal afet gündemine ikincil riskler hâkim oldu. Los Angeles’ta meydana gelen orman yangınları, yaklaşık 40 milyar dolarlık sigortalı kayıpla rekor kırdı. Şiddetli konvektif fırtınalardan (SCS) kaynaklanan kayıplar ise 51 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Öte yandan 2025 yılı, ABD’de büyük bir kasırga karaya çıkışının yaşanmamasıyla da dikkat çekti. Küresel ölçekte doğal afet kaynaklı sigortalı kayıpların uzun vadede yıllık %5–7 büyüme trendini sürdürmesi, sigortalanabilirliğin korunması ve koruma açığının azaltılması için sürekli uyum ve risk azaltım çalışmalarını kritik hâle getiriyor.

“Düşük kayıplar riskin azaldığı anlamına gelmiyor”

Swiss Re yetkilisi Balz Grollimund, 2025 yılında gözlenen görece düşük kayıpların riskin azalmasından değil, elverişli koşullardan kaynaklandığını belirtti. Grollimund, kayıpların uzun vadeli ortalamalara dönmesi hâlinde 2026’da 148 milyar dolara ulaşabileceğini, zirve senaryoda ise bu rakamın 320 milyar dolara kadar çıkabileceğini ifade etti.

Artan maruziyetle birlikte sigortalı kayıplardaki yükselişin yapısal bir eğilim olduğuna dikkat çeken Grollimund, kayıplar gerçekleşmeden önce risk sürücülerinin doğru şekilde tespit edilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı.

“Zirve kayıp yılı 300 milyar doları aşabilir”

Swiss Re Mülk & Kaza Reasüransı Segmenti CEO’su Urs Baertschi ise zirve kayıp senaryosunda yıllık sigortalı kayıpların son yılların iki katını aşarak 300 milyar doların üzerine çıkabileceğini belirtti.

Baertschi, toplumsal dayanıklılığın artırılmasında risk farkındalığı, uyum ve risk azaltım önlemleri ile birlikte yeterli sigorta ve reasürans kapasitesinin hayati rol oynadığını ifade etti. Düşük frekanslı ancak yüksek şiddetli olayların, sakin geçen bir yılı kısa sürede rekor kayıp yılına dönüştürebileceğine dikkat çekti.

ORMAN YANGINLARI VE FIRTINALAR ÖNE ÇIKTI

2025 yılında 107 milyar dolarlık sigortalı kayıp, uzun vadeli trendin altında kalsa da yüksek değerli ve yoğun yerleşim alanlarını etkileyen olayların sıklığı nedeniyle yüksek seviyede gerçekleşti.

Yaklaşık 40 milyar dolarlık kayıpla Los Angeles orman yangınları, sigma kayıtlarındaki en büyük sigortalı yangın kaybı olarak öne çıktı. Şiddetli konvektif fırtınalar ise 2023 ve 2024’ün ardından (2025 fiyatlarıyla) en maliyetli üçüncü yılını yaşayarak 51 milyar dolarlık kayba neden oldu.

Buna karşılık, küresel sel kaynaklı sigortalı kayıplar 2025’te 3,4 milyar dolar ile son beş yıl ortalaması olan 15,4 milyar doların oldukça altında kaldı.

KAYIP POTANSIYELI ARTIYOR

Sigma verilerine göre, 1970–2025 döneminde hava olaylarına bağlı sigortalı kayıplardaki artışın %80’inden fazlası maruziyet artışından kaynaklandı.

Kuzey Amerika’da büyüme ağırlıklı olarak orman yangınları ve şiddetli fırtınalardan gelirken, yangın kaynaklı sigortalı kayıplar yıllık %14 artış gösterdi. Avrupa’da ise kayıp artışının yarısından fazlası yıllık yaklaşık %10 büyüyen şiddetli konvektif fırtınalardan kaynaklandı.

Asya’da sel riskleri öne çıkarken, Okyanusya/Avustralya’da fırtına ve sel kaynaklı kayıplar daha dengeli bir dağılım sergiledi.

Tropikal siklonlar uzun vadeli ortalama kayıpların en büyük bileşeni olmaya devam ederken, sigortalı kayıplardaki artışın en büyük itici gücü %38 pay ile şiddetli konvektif fırtınalar oldu. Orman yangınları yüksek büyüme hızına rağmen tarihsel kayıp seviyelerinin düşük olması nedeniyle %20 civarında katkı sağladı. Sellerin payı ise yaklaşık %10 seviyesinde kaldı.

Risk dinamikleri değişiyor

Bazı bölgelerde kayıp artış hızının yalnızca maruziyetle açıklanamadığı, tehlike şiddetindeki artış ve kırılganlıktaki değişimlerin de etkili olduğu görülüyor.

Kuzey Amerika’da yangın sezonlarının uzaması ve sıcaklık ile yağış rejimindeki değişimler riskleri artırırken, Avrupa’da hızlı büyüyen fırtına kaynaklı kayıpların yarısından azı sadece maruziyet artışıyla açıklanabiliyor. Bu durum, fırtına karakteristiklerindeki değişim ve kırılganlık dinamiklerindeki dönüşüme işaret ediyor.

220 MİLYAR DOLARLIK EKONOMİK KAYIP KORUMA AÇIĞINI GÜNDEMDE TUTUYOR

2025 yılında doğal afetlerin yol açtığı toplam ekonomik kayıplar 220 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bunun yaklaşık %49’unun sigortalı olması, sigma kayıtlarındaki en yüksek oran olarak dikkat çekti ve sigorta sektörünün koruma açığını kapatmadaki rolünü ortaya koydu.

Bununla birlikte, özellikle gelişmekte olan ekonomilerde afet kayıplarının %80–90’ının sigorta kapsamında olmaması, koruma açığının hâlâ yüksek seviyelerde olduğunu gösteriyor. Bu durum, daha güçlü risk yönetimi ve daha erişilebilir sigorta çözümlerinin gerekliliğini ortaya koyuyor.

Swiss Re Institute Baş Ekonomisti Jérôme Jean Haegeli, uzun vadeli kayıp artışının temel nedeninin riskli bölgelerde daha yüksek değerli varlıkların inşa edilmesi ve artan yeniden inşa maliyetleri olduğunu belirtti. Haegeli, bazı riskler ve bölgelerde tehlike ve kırılganlık dinamiklerinin maruziyetten daha hızlı değiştiğine dikkat çekerek, sigortanın sürdürülebilir ve erişilebilir kalabilmesi için uyum ve risk azaltım önlemlerinin kritik olduğunu vurguladı.

---

2025 ve 2024 yılı tahmini kayıp verileri (milyar dolar)

• Toplam ekonomik kayıplar (2025): 235
  • Doğal afet: 220
  • İnsan kaynaklı: 15
• Toplam sigortalı kayıplar (2025): 120
  • Doğal afet: 107
  • İnsan kaynaklı: 13