Tazminatların gider kaydı için fiilen ödenmiş olma şartı aranmalı mıdır?
VERGİYE tabi ticari kazancın tespitinde “tahakkuk esası” ve “dönemsellik” ilkeleri geçerlidir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve tutar itibarıyla kesinleşmiş olması, yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmül etmesinin yanı sıra, miktarının ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun da belirlenmiş olması gereklidir. Bu esas dikkate alındığında bir gelir ya da gider unsurunun, özel bir düzenleme bulunmadığı sürece, mahiyet ve tutar itibarıyla kesinleştiği dönem kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Fiilin de tahsiline ya da ödenmesine bakılmaz. Dönemsellik ilkesi ise bu gelir veya giderin ilgili olduğu döneme intikalinin sağlanmasıdır.
Genel esaslar bu şekilde olmakla birlikte şüpheli alacak karşılığı, alacak ve borçlarda reeskont gibi özel yasal düzenlemeler de mevcuttur.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. Maddesinde ticari kazancın tespitinde indirilecek giderler sayılmıştır. Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6. Maddesi uyarınca söz konusu hükümler kurumlar vergisi mükellefleri için de geçerlidir. 40. Maddenin bazı bentlerinde geçen “ödenmiş” ve “ödenen” sözcüklerinden hareketle bu giderlerin kurum kazancından indirimi için fiilen ödenmiş olmasının şart olduğu ifade edilebilmektedir.
Sosyal sigorta primlerinin gider kaydına yönelik olarak (40/2.Bent) geçmişte bu yönde ihtilaflar oluşmuş, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 1992/1 sayılı kararı ile “ödeme” sözcüğünün nakden ve hesaben ödemenin her ikisini de kapsadığı, bu açıdan sigorta primlerinin gider yazılması için tahakkuk ettirilmiş olması yani Sosyal Sigortalar Kurumu’nun alacaklandırılmış olmasının yeterli olduğuna karar verilmiştir. Bunun üzerine, sosyal güvenlik mevzuatında yasal değişiklik yapılarak, Sosyal Güvenlik Kurumu’na fiilen ödenmeyen prim tutarlarının gider yazılamayacağı hükmü önce 506 sonra 5510 sayılı Kanunlara dahil edilmiştir. (80. ve 88 Maddeler)
Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. Maddesinin 3. Bendinde “İşle ilgili olmak şartıyla; mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar” ifadesi yer almaktadır. Tazminatların gider kaydında yukarıda belirtilen sosyal sigorta primlerinde olduğu gibi gider kaydı için “fiilen” ödenmiş olması şartına ilişkin başkaca bir yasal düzenleme de mevcut değildir.
Bununla birlikte Gelir İdaresi Başkanlığı’nın emsal özelge havuzunda yer alan İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 23 Şubat 2012 tarihli özelgesinde özetle; tahakkuk etmiş olsa da ödenmemiş kıdem tazminatlarının gider yazılamayacağı, şirketin işçiye bu borcuna karşılık verdiği senetlerin ödemenin yapıldığı tarih itibarıyla kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılabileceği görüşü belirtilmiştir.
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun sosyal sigorta primleri için verdiği karardaki gerekçeden de hareketle tazminatların gider kaydında tahakkuk etmiş olmasının yeterli olduğunu, hesaben ödemenin bu aşamada gerçekleştiğini düşünüyoruz. Sosyal sigorta primlerindeki gibi özel bir düzenleme olmaması da bu görüşümüzü güçlendirmektedir. Bununla birlikte vergi idaresinin yukarıdaki özelgesi kıdem tazminatlarının gider kaydında fiilen ödenmiş olması şartını aramaktadır.
Emsal özelge havuzunda yer alan özelgeler, sadece özelge talep eden mükellef için geçerli olmayıp, vergi inceleme elemanlarının yaptıkları vergi incelemelerinde genel olarak dikkate alınması gereken önemde bulunmaktadır. Müfettiş raporları rapor değerlendirme komisyonunca bu açıdan da değerlendirilmekte ve bunun sonucuna göre işleme konulmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, kişisel olarak katılmamakla birlikte yukarıda yer verilen özelgeye aykırı işlem yapılması halinde tarhiyat riski ile karşılaşma durumu doğabileceğini belirtmekte fayda görüyoruz.

İlgili Haberler

Sağlık sigortası dolandırıcılığına dikkat
Sigorta şirketinizden geldiği izlenimini veren arama, ileti veya SMS, sağlık sigortası dolandırıcılığı yöntemlerinden birisi olabilir. Ele geçirilen veriler kötü niyetli kişiler tarafından kişisel ve finansal bilgilere erişmek için kullanılıyor. Sağlık sigortası hemen hemen herkesi ilgilendiren, özel poliçelerle ilgili detayları çoğumuzun tam olarak bilmediği ve kaybetme korkusunun kolayca tetiklenebildiği bir konu. Genellikle yıl sonuna doğru yoğunlaşan…

Akıllı sistem ile 195 bini aşkın eksper ataması yapıldı
TOBB Sigorta Eksperleri İcra Komitesi (SEİK) Başkanı Ahmet Nedim Erdem, ağustos ayı başında Türkiye genelinde yürürlüğe giren Akıllı Eksper Atama Sistemi üzerinden 9 Ekim itibarıyla trafik ve kasko sigortalarında 195 bin 656 dosyaya eksper atandığını söyledi. Sigorta sektöründe hasar süreçlerini daha hızlı ve şeffaf bir hale getirmek amacıyla Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme…

Astro günlük 23 Ağustos 2026
Bugün Güneş Başak burcuna geçiyor. Yaz henüz bitmedi ama doğa yavaş yavaş başka bir ritme hazırlanıyor. Günler kısalacak, hava serinleyecek, ağaçlar yapraklarını bırakacak. Yazın sürekli dışarı çağıran hali biraz sakinleşecek. Belki bizim de buna ihtiyacımız vardır. Çünkü yaz hızlıdır. Bir yere gideriz, birileriyle görüşürüz, tatil planları yaparız, gün uzundur ve sanki onu doldurmak zorundaymışız gibi…

Bizim Semtin Çocukları
Mahalle sıcaklığını mizahla buluşturan Bizim Semtin Çocukları, dostluk ve fedakârlık üzerine kurulu hikâyesiyle yerli komedi severlere keyifli bir seyir sunuyor. Hakan Gürtop’un yönetmenliğini üstlendiği filmin oyuncu kadrosunda Ümit Kantarcılar, Gizem Karaca, Erdi Ünver, Hakan Bilgin, Kemal Kuruçay, Ümit Acar ve Hüseyin Elmalıpınar yer alıyor. Film, aynı mahallede büyüyen ve yıllardır ayrılmaz bir ikili olan Yusuf…

“BÜTÜNSEL BİR SİGORTACILIK İÇİN GÜÇLERİMİZİ BİRLEŞTİRDİK”

Türkiye Sigorta’nın raporuna göre Türkiye ‘su stresi’ sınırında
Türkiye Sigorta’nın raporuna göre Türkiye ‘su stresi’ sınırında. Türkiye Sigorta Ekonomik Araştırmalar Müdürlüğü’nün suyun geleceğini ele alarak hazırladığı “Su Raporu” yayınladı. Rapor; Türkiye ve dünyada su riskine, sigorta ve özel emeklilik sektöründe riske karşı alınması gereken önlemlere ışık tutuyor. Türkiye Sigorta, sürdürülebilir gelecek için stratejik bir güvenlik meselesi haline gelen su kıtlığı riskini masaya yatırdığı…











Yorumlar (0)
E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.