Örtülü sermayede düzeltme işlemleri

KURUMLAR Vergisi Kanunu’nun 12. Maddesinde bir vergi güvenlik müessesesi olan örtülü sermaye ile ilgili hükümler yer almaktadır. Örtülü sermaye sayılan borçlarla ilgili faiz ve kur farkı giderlerinin kurum kazancından indirimi 11/1-a Maddesi uyarınca kabul edilmemektedir.
Örtülü sermaye sayılan borçlanmalar; kurumların ortaklarından veya ortaklarıyla ilişkili kişilerden doğrudan veya dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandığı borçların hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte dönem başı özsermayesinin 3 katını aşan kısımdır. Konuyla ilgili diğer düzenlemeler aynı Maddede  belirtilmiştir. Öte yandan, 1 Seri No’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde de örtülü sermaye hakkında açıklamalar yapılmıştır.
Örtülü sermaye üzerinden hesaplanan faizler, gerek borç alan ve gerekse borç veren nezdinde  hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı sayılmaktadır. Daha önce yapılan vergilendirme işlemleri tam mükellef kurumlar nezdinde yapılacak düzeltmede örtülü sermayeye ilişkin kur farklarını da kapsayacak şekilde, taraf olan mükellefler nezdinde buna göre düzeltilecektir. Ancak, bu düzeltmenin yapılması için örtülü sermaye kullanan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması şart  tutulmuştur.
Bu kapsamdaki faiz ödemeleri kâr dağıtımı kabul edildiğinde buna bağlı vergisel sonuçlar da doğmaktadır. Örneğin; gerçek kişi ya da dar mükelleflere kâr dağıtımında tevkifat söz konusu olduğundan, netten brüte gidilerek tevkifat matrahı hesaplanarak üzerinden tevkifat yapılacaktır. Tam mükellef kurumların diğer tam mükellef kurumlardan aldığı kâr payları esas itibarıyla iştirak kazançları istisnasına tabidir. Ancak, örtülü sermaye kapsamındaki işlemlerde bu durum özellik arz etmektedir.
1 No’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde; borcu veren kurumun geçici vergi döneminde bu tutarları kurum kazancına ilave etmesi halinde, borcu alan kurumun da aynı dönem içinde düzeltme yapabilmesinin mümkün olduğu belirtilerek, düzeltmenin, gider yazılan geçici vergi döneminden sonra yapılması halinde, borç alan kurum tarafından verilen düzeltme beyannamesi ile tahakkuk eden vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması şartıyla, borç veren kurum tarafından da (bir sonraki geçici vergi döneminde) düzeltme yapılabileceği ifade edilmiştir. Yıl kapandıktan sonra düzeltme talepleri vergi dairesince sonuçlandırılacak ve tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması halinde, karşı tarafın da gerekli düzeltme işlemini kendiliğinden yapması mümkün olacaktır.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın resmi internet sitesinde yer alan  24 Ocak 2013 tarihli özelgede; örtülü sermaye kullanan ilişkili kurumun bu dönemde zararının bulunması ya da indirim ve istisnalar nedeniyle kurumlar vergisi matrahının oluşmaması halinde söz konusu kurum tarafından kâr dağıtımında bulunulamayacağından, borcu veren şirket tarafından da bahse konu örtülü sermaye tutarına isabet eden faiz gelirleri için iştirak kazancı istisnasından faydalanılmasının mümkün bulunmadığı görüşü ifade edilmiştir.
İstisna ve indirim uygulaması borcu alan kurumdaki mali kârla (matrahla) sınırlı yapılabilecektir.
Bilindiği üzere; Gelir İdaresi Başkanlığı’nca yayımlanan özelgeler  sadece özelge talep eden mükellef için değil aynı durumdaki diğer mükellefler için de önem arz etmekte olup, vergi inceleme elemanlarınca da dikkate alınmak durumundadır.
Aynı yıl içindeki işlemlerde; borcu alan kurumun örtülü sermaye kapsamındaki faiz ve  kur farklarını kurum kazancına kanunen kabul edilmeyen gider olarak ilave etmesi durumunda, borcu veren tam mükellef kurumun da aynı dönem beyannamesinde bunları indirim ve istisna uygulamasına konu edebileceğini,  bunun için borcu alan kurumda matrah teşekkül etmiş olup olmadığına bakılmasının gerekmediğini düşünüyoruz. Yasa lafzında geçen; düzeltmenin yapılması için örtülü sermaye kullanan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması şartı  bizce, bu kapsamda dönem kapandıktan sonra bir tarhiyat yapılırsa söz konusu olacaktır. Bununla birlikte,  özelgedeki görüş aksine uygulama yapılması olası bir vergi incelemesinde eleştiri riski taşıyacaktır.

İlginizi Çekebilir

Leave a Reply