AŞ’lama dut ye
Çocukluğum ve gençlik yıllarım Suadiye’de geçti. 1953’den 1993’e kadar tam 40 yıl Suadiye’de yaşadık, şimdi ise Erenköy’de oturuyoruz. Zaten Suadiye ve Erenköy iç içe iki semt; yani Suadiye’den kopmuş sayılmayız.
Tabii 1950’lerin Suadiyesi bu günün Suadiyesi arasında dağlar kadar fark var. O yıllarda Kadıköy’le Bostancı arasındaki ulaşımı sağlayan tek kamu vasıtası tramvaydı. Kadıköy’den gelen tramvayların hepsi Bostancı’ya kadar gitmez Suadiyedeki platformda ray değiştirerek Kadıköy’e döner, bir kısmı ise Bostancı’ya devam ederdi. Bunun sebebi, Bostancı ile Suadiye arasındaki tramvay hattının çift hat; Suadiye ile Bostancı arasında hattın ise tek hat olmasıydı. Suadiye, Erenköy, Bostancı gibi semtler, özellikle kış aylarında nüfus yoğunluğunun çok seyrek olduğu, ancak sayfiye yeri olarak tercih edilmesi nedeniyle göreceli olarak yaz aylarında nüfusun arttığı asude semtlerdi. 1950 yılında İstanbul’un nüfusunun yaklaşık 1 milyon 200 bin kişi olduğunu düşünürseniz, bu semtlerin şehrin çok dışında kalan çok sakin semtler olduğunu daha iyi takdir edebilirsiniz.
Bizler, yaz kış Suadiye’de yaşayan aileler olarak derin bir sessizlik içinde geçen kışın bir an önce sona ermesini sabırsizlıkla bekler, yazlıkçıların gelmesiyle canlanacak hayatın özlemini çekerdik. Eminim ki inanmayacaksınız ama Suadiye’den Şaşkınbakkal’a kadar olan tramvay yolunun deniz tarafında kalan sahada kışın oturan aile sayısı onbeşi geçmiyordu. Özellikle biz ilkokul çağında kalan çocuklar okul dışında hiç bir sosyal hayata sahip değildik. İşte bu nedenle uzun ve karlı geçen bir kışın çabucak geçmesini ve Cihangir, Maçka, Nişantaşı gibi semtlerden gelecek yazlıkçıları ve arkadaşlarımızı hacı yolu gözler gibi beklerdik. Yaz demek arkadaş demek, oyun demek, deniz demek, eğlence demekti. Nisan, mayıs aylarında tabiat canlanmaya başlar, sonunda okulların tatil olmasıyla arkadaşlarımıza kavuşur ve bizim için hayat başlardı. Böylece uzun ve sessiz geçen bir kışın acısını bütün gün boyunca oynayarak, denize girerek geceleri de yazlık sinemalara gidip gazoz içerek, sonsuz bir hürriyet içinde çıkarmaya çalışırdık.
Yaz demek yaşamak demekti, hürriyet demekti. Bütün evler tek katlı, bilemediniz iki katlı bahçeli evlerdi. Bahçeler erik, kiraz, vişne, ceviz, incir, dut gibi envai çeşit meyva ağaçlarıyla doluydu. Bütün bahçeler de zaten bizimdi… Özellikle, elma, erik, ceviz, incir gibi meyveler manavlarda satılmaz, bahçede yetişen bu meyvalar herkese bol bol yeterdi. Bunlardan bir tanesi ise farklıydı. Hangisi mi? Dut. Hemen hemen her bahçede dut vardı. O kadar çok dut olurdu ki, komşulara dağıtmakla bitmez, iş küçük boyutlu ticarete konu olurdu. Bahçesinde dut ağacı olanlar ağaçlarını seyyar dut satıcılarına toptan satarlardı. Aşağıya temiz bir çarşaf serilir, dutçular ağaca tırmanır ve ağaç silkelenmek suretiyle dutlar toplanır ve sonra dutçular tarafından satışa sunulurdu.
Dut satışının nasıl yapıldığını size özetleyeyim. Toplanan dut altında iki tutacağı olan balıkçı şavalyesine benzer, yaklaşık bir metre çapında tahtadan yapılmış bir tepsiye konulur, üzeri güneşten korunsun diye dut yapraklarıyla örtülür ve öne bir adam, arkaya da bir adam geçmek suretiyle sokak sokak dolaşarak satışa başlanırdı. Hatırımda kalan önemli noktaları da aktarayım, dutçuların başında güneşten korunmak için dört tarafından düğümlenerek pratik bir şapka haline getirilmiş mendil takarlardı. Arkadaki adamın tuttuğu saplardan birinden ağızından iple bağlanmış içinde şekerli su bulunan bir şişe sarkardı. Bilmem gözünüzde canlandırabildim mi? Evet ekip artık satışa hazır. Dutçular başlarlardı bağırmaya: “Şeker ye, bal yeee, aş’lama (aşılama) dut yee.” Aşılama tıpta ve tarımda önemli bir konu, her iki alanda da uzun bir geçmişe sahip. İnsanlar ölümcül hastalıklara karşı tarih boyunca aşılanmışlar, tarımda da daha lezzetli, daha verimli ürün almak için aşılama yapılıyor. Bizim dutçu da dutunun aşılama olduğunu çığırıyor. İyi de aşılama nereden geliyor? İşte işin sırrı burada. Hani sapa asılı içinde şekerli su olan şişe var ya. İşte bizim dutçunun aşısı. Dutçu, “Şeker ye, bal yeee, aş’lama dut yee” diye bağırırken, tenha bir yerde kimse görmeden şişeden bir içim şekerli suyu ağzına alarak önündeki dutlara ve doğru ağzıyla puhh, puhh diye spreyleme yaparak lezzete lezzet katıyor aş’lama (aşılama) dut ücreti mukabili üreticiden tüketiciye ayağında teslim ulaştırılmış oluyor.
Teşbih de hata olmaz ama, ben de bu günlerde kendimi çocukluğumun aş’lama dut alıcısına benzettim. COVID nedeniyle iki doz Sinovac ve bir doz Biontech aşı olduk. Hem de bedava. Aşı tuttu mu acaba… İnşallah tutar; hiç olmazsa bu vesileyle ben çocukluk günlerime döndüm…
Hepiniz şeker yiyin, bal yiyin ama aşılanmayı unutmayın. Şifa olsun.

İlgili Haberler

Sigortacılık Ne Kadar “Cool” Olabilir?
Birönceki yazıda “cool” kavramını ele almış ve arkasında özgünlük, cesaret, zahmetsizlik ve aidiyet duygusu yaratabilmek olduğunu vurgulamıştık. Şimdi asıl soruya gelelim. Sigortacılık bu tabloda nerede duruyor? Sigortacılık gerçekten cool bir sektör olabilir mi? Kabul edelim, yeni neslin gözünde sigorta hiç de cool değil. Bürokrasi, kağıt evraklar, upuzun poliçe metinleri, karmaşık süreçler, reddedilen tazminatlar. Ayrıca bir…

Felaket Gelmeden Önce:Önlem almak için birilerinin ölmesi veya bazı şeyleri kaybetmemiz mi gerekiyor?
Birbinanın temelinde çatlaklar vardır. Uzmanlar uyarır: “Derhal önlem almalıyız. Bu bina çökebilir.” Cevap hazırdır: “Hiç gerek yok, boşuna uğraşmayın. Her şey yolunda.” Bir hafta sonra bina çöker, 15 insan hayatını kaybeder. İşte o zaman herkes harekete geçer. Soruşturmalar açılır, sorumlular aranır, bina güçlendirilir. Peki, o insanlar hayattayken neden aynı kararlılık gösterilmemiştir? Bir otelin yangın merdiveni…

Yaşam Kalitesi
Ailece kullandığımız bir uygulama var. Kimin o an nerede olduğunu, ne hızla hareket ettiğini (araçta veya yaya), araçta isek aracın yaptığı trafik ihlallerini (hız, ani şerit değişikliği vs) gösteriyor, gerçek zamanlı olarak bir de. Belki bir toplumun tamamını böyle kontrol edemezsiniz, etmemelisiniz hatta; bireysel özgürlükler, haklar, mahremiyet vs anlamında. Ama en azından gönüllü olanları, buna…

Cumhuriyet Bayramı
Sonbaharın biraz daha hüzün getirdiğinden bahsetmiştim son yazımda; konumuz hazan ve hüzündü. Göreceli olarak ekim ayının daha da hüzün ayı olduğunu söylemek mümkün ama bana göre hiç de öyle değil. Ekim ayı Cumhuriyetin kurulduğu, bir ulusun yeniden doğduğu ay. Sevinç, neşe, ışık, coşku dolu… Bu yıl Cumhuriyetimizin 103’üncü yılını kutluyoruz. Ne mutlu bize… Cumhuriyetin kurulmasına…

Yapay Zekâ, Risk ve Güven: Sigortacılıkta yeni kâr denklemi
Yapay zekâ, iklim riskleri ve değişen müşteri beklentileri sigortacılığın kâr modelini yeniden yazmayı zorunlu kılıyor. Yeni dönemde başarı faktörlerinde ortaya çıkan farkı, en fazla poliçeyi satanlar değil, riski en iyi yönetenler yaratacak. Sigorta sektöründe rekabetin kuralları değişiyor. Artık başarı yalnızca daha fazla poliçe satmakla değil; riski doğru fiyatlamak, maliyetleri yönetmek, teknolojiyi etkin kullanmak ve müşteriye…

Primleri azaltan sağlık sigortacılığı
Geçtiğimiz ay temelini attığımız özel sağlık sigortacılığında çağdaşlaşma vizyonunu, sektörel ezberleri kökten değiştiren derinlemesine bir dönüşümle masaya yatırmak istiyorum. Senelerdir geleceği bugünden okumanın ne kadar değerli olduğunu savunuyorum. Geleneksel sağlık sigortacılığı uzun yıllar boyunca “hasta olduktan sonra masrafı ödeyen” bir finansal havuz mantığıyla çalıştı. Çağdaşlaşma ise bu yapıyı terk edip, “hastalığı önleyen, veriyi yöneten ve…











Yorumlar (0)
E-postası doğrulanmış üyeler ve Google ile giriş yapanlar yorum yazabilir.