Asgari geçim indirimi uygulamasında değişiklik yapıldı

YÜRÜRLÜKTEN kaldırılan  ücretlilerde vergi indirimi düzenlemesi yerine 2008 yılından itibaren uygulanılmasına başlanan asgari geçim indirimi müessesesi ile ücret gelirlerine diğer gelir  unsurlarından farklı bir indirim yapılması öngörülmüştür. (Gelir Vergisi Kanunu’nun 32. Maddesi)
Asgari geçim indiriminin uygulanmasına yönelik usul düzenlemeleri ve açıklamalar 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde yapılmış bulunmaktadır.
Asgari geçim indirimi;  yıl başında geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarından hareketle hesaplanmaktadır. Bu tutarın  mükellefin kendisi için %50’si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş için %10’u ve çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere ilk iki çocuk için %7.5, diğer çocuklar için ise %5 indirim hesaplanmakta idi.
Ancak, 23 Nisan 2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6645  No’lu Kanunun 8. Maddesi ile; Gelir Vergisi Kanununun 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ilk iki çocuk için %7.5” ibaresinden sonra gelmek üzere, “üçüncü çocuk için %10”, ibaresi eklenmiştir.
Yeni düzenleme 1 Mayıs 2015 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.
Buna göre; mayıs ayından geçerli olmak üzere;  her çocuk için ayrı ayrı olmak üzere ilk iki çocuk için %7.5, üçüncü çocuk için %10 ve diğer çocuklar için ise %5 indirim hesaplanacaktır.
Yılın bir kısmında ücret geliri elde edilmişse, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınacaktır.
Asgari geçim indirimi, bu şekilde belirlenen tutarların halen geçerli gelir vergisi tarifesinin ilk dilimine uygulanan oran olan %15 ile çarpılmasıyla bulunan tutarın vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanmaktadır. Ancak mahsup edilecek kısmın tevkif edilen vergiden fazla olması halinde iade yapılmamaktadır.
Aylık yapılan ücret ödemelerinde asgari geçim indirimi, hesaplanan yıllık tutarın 12’ye bölünmesi suretiyle uygulanacak ve bir ay içerisinde yararlanılabilecek asgari geçim indirimi tutarı, yıllık olarak hesaplanan tutarın 1/12’sini geçemeyecektir.
265  Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde; asgari geçim indiriminin yıllık tutarının, her ücretli için asgari ücret üzerinden hesaplanan yıllık vergi tutarını aşamayacağı yönünde bir ifade bulunmaktadır. Genel tebliğdeki bu ifadeye katılmıyoruz. Gelir Vergisi Kanunu’nun 32. Maddesinde bize göre böyle bir sınırlama bulunmamaktadır. Bununla birlikte, genel tebliğdeki bu sınırlamayı dikkate almadan hesaplama  yapılması halinde idare cezalı tarhiyat yapacağından, genel tebliğ aksine uygulamanın risk içerdiği malumdur. Tabiatıyla, olayın yargıda ihtilaf konusu yapılması da kanaatimizce mümkündür.
Genel tebliğdeki bu sınırlamaya göre;  asgari ücretten sosyal güvenlik sigorta primi ve işsizlik sigortası primi kesintileri düşülerek bulunan gelir vergisi matrahı üzerinden hesaplanan vergi,  eğer  kişinin kendi, eşi ve çocuk sayısına göre hesaplanan asgari geçim indirimi tutarından küçükse bu durumda asgari geçim indirimi tutarı olarak (daha küçük olan) asgari ücret üzerinden hesaplanan vergi tutarı indirim tutarı olarak uygulanacaktır.
Özellikle çok çocuklu olanların hesaplamalarında bu husus önemli hale gelmektedir. Örneğin evli, eşi çalışmayan ve 4 çocuklu bir çalışanın aylık asgari geçim indirimi tutarı 162.20 lira olarak hesaplansa da, asgari ücretin matrahı üzerinden hesaplanan gelir vergisi 153.19 lira olduğundan, bu çalışan için asgari geçim indirimi 153.19 lira olarak uygulanacaktır.

İlginizi Çekebilir

Leave a Reply