Aon raporu: Küresel afetlerin maliyeti büyüyor

Aon’un 12 Haziran 2026 tarihli Weekly Cat Report raporuna göre, 5-11 Haziran haftasında dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan fırtına, sel, deprem, tropik fırtına ve heyelanlar milyarlarca dolarlık ekonomik kayba neden oldu. Raporda, ABD ve Kanada’daki şiddetli hava olaylarının birkaç milyar dolarlık hasar oluşturmasının beklendiği belirtilirken, Filipinler’deki 7,8 büyüklüğündeki depremde en az 45 kişi hayatını kaybetti.

Aon tarafından yayımlanan Weekly Cat Report, 5-11 Haziran tarihleri arasında küresel ölçekte yaşanan doğal afetlerin etkilerini ortaya koydu. Raporda, Kuzey Amerika’dan Asya’ya, Avrupa’dan Orta Amerika’ya kadar birçok bölgede meydana gelen olayların hem ekonomik hem de sigortalı kayıplar açısından dikkat çekici boyutlara ulaştığı vurgulandı.

KUZEY AMERİKA’DA MİLYARLARCA DOLARLIK HASAR BEKLENTİSİ

Rapora göre haftanın en maliyetli afetleri ABD ve Kanada’da yaşanan şiddetli konvektif fırtına ve sel olayları oldu. 5-11 Haziran tarihleri arasında etkili olan sistemler özellikle ABD’nin Yukarı Ortabatı ve Büyük Ovalar bölgeleri ile Kanada’nın Manitoba ve Saskatchewan eyaletlerinde ciddi hasara yol açtı.

ABD’de büyük çaplı dolu yağışları, kuvvetli düz hat rüzgârları ve hortumlar görülürken, Kanada’da hortumlar ve ani seller öne çıktı. Birçok yerleşim bölgesinde elektrik kesintileri yaşanırken, konutlar, ticari yapılar ve altyapı unsurları zarar gördü. Aon, toplam ekonomik ve sigortalı kayıpların birkaç milyar ABD dolarına ulaşmasının beklendiğini belirtti.

150 KİLOMETREYİ AŞAN RÜZGÂRLAR ÖLÇÜLDÜ

5-6 Haziran’da Kanada üzerinden ilerleyen güçlü alçak basınç sistemi, Büyük Ovalar’dan Orta Atlantik kıyılarına kadar uzanan geniş bir alanda etkili oldu. Özellikle New York eyaletinde kuvvetli rüzgârlar önemli hasara neden oldu.

7-8 Haziran’da ise Kuzey Kayalık Dağları üzerinden gelen yeni sistem Colorado’da 10 santimetreyi aşan dolu yağışlarına yol açarken, Kansas ve Kuzey Dakota’da saatte 145 kilometreyi aşan rüzgâr hızları ölçüldü. ABD’nin güneydoğusunda ise yoğun yağışlar yer yer ani selleri beraberinde getirdi.

CHİCAGO ÇEVRESİNDE GENİŞ ÇAPLI YIKIM

Rapora göre en büyük etkiler 9-11 Haziran tarihleri arasında görüldü. Illinois, Wisconsin ve Indiana eyaletlerinde etkili olan kuvvetli fırtına hatları nedeniyle bazı bölgelerde rüzgâr hızları saatte 151 kilometreye ulaştı.

Chicago metropol alanında çok sayıda ağaç devrildi, araçlar zarar gördü, evlerin çatıları uçtu ve enerji hatları koptu. 500 binden fazla abone elektriksiz kaldı. Illinois’in güneyi ile Indiana’nın kuzeybatısında meydana gelen büyük hortumların da ciddi yapısal hasara yol açtığı belirtildi. Sosyal medyada ve yerel basında yer alan görüntülerde bazı yapıların tamamen yıkıldığı ve araçların ağır hasar aldığı görüldü.

Michigan eyaletindeki Freeland bölgesinde meydana gelen EF-1 hortumunda onlarca ev zarar gördü ve binlerce kişi elektrik kesintisinden etkilendi. Iowa’da ise bir kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

KANADA’DA SEL VE HORTUM ETKİSİ

Kanada’da Manitoba ve Saskatchewan eyaletlerinde etkili olan fırtınalar büyük dolu, aşırı yağış ve hortumlara neden oldu. Red River Vadisi’nde bazı bölgelerde yağış miktarı 250 milimetreyi aşarken, Otterburne ve Sanford çevresinde 10 santimetre çapında dolu yağışı kaydedildi.

Swan Valley bölgesinde yaşanan ani seller nedeniyle yaklaşık 150 kişi tahliye edildi. Yollar, köprüler ve altyapı zarar görürken, Winnipeg’de yüzlerce acil durum ihbarı yapıldı. Manitoba Hydro verilerine göre yaklaşık 25 bin müşteri elektrik kesintilerinden etkilendi.

FİLİPİNLER’DE DEPREM BİNLERCE YAPIYI ETKİLEDİ

Aon raporunun öne çıkardığı bir diğer önemli olay ise Filipinler’de meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki deprem oldu. 7 Haziran’da Mindanao Adası’nın güneyinde meydana gelen deprem, bölgedeki son yılların en yıkıcı afetlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Yaklaşık 55 kilometre derinlikte gerçekleşen deprem sonrasında 2 bin 100’den fazla artçı sarsıntı kaydedildi. Bunlardan bazıları 6,4 büyüklüğüne kadar ulaştı.

45’TEN FAZLA CAN KAYBI

Rapora göre depremde en az 45 kişi yaşamını yitirdi, yaklaşık 500 kişi yaralandı. Yaklaşık 30 bin kişi yerinden olurken, 12 milyon kişinin orta ve şiddetli düzeyde sarsıntıya maruz kaldığı belirtildi.

Deprem nedeniyle yaklaşık 3 bin 100 bina ile çok sayıda yol ve köprü ya yıkıldı ya da ağır hasar aldı. Güney Mindanao’daki General Santos kentinde uluslararası havalimanı da zarar gören yapılar arasında yer aldı. Elektrik ve telekomünikasyon altyapısında da kesintiler yaşandı.

Aon, depremin ekonomik kayıplarının onlarca milyon dolardan yüz milyonlarca dolara kadar ulaşabileceğini öngörüyor.

AVRUPA’DA DOLU FIRTINALARI DİKKAT ÇEKTİ

9-10 Haziran tarihlerinde kuzey İtalya ve Slovenya’da etkili olan şiddetli konvektif fırtınalar da raporda yer aldı. Süper hücre tipi fırtınalar yoğun yağış, yıkıcı rüzgâr ve büyük çaplı dolu yağışlarını beraberinde getirdi.

İtalya’nın Veneto bölgesindeki Fonte yerleşiminde çapı 7 santimetreye ulaşan dolular kaydedildi. Benzer büyüklükteki dolular Slovenya’nın çeşitli bölgelerinde de görüldü.

İtalya’da ağaçlar devrildi, çatı hasarları meydana geldi ve ulaşım ağları zarar gördü. Heyelanlar ve ani seller çok sayıda ev ve araca zarar verdi. İtfaiye ekipleri Milano, Monza Brianza, Varese, Verona, Brescia ve Bergamo’da 320’den fazla olaya müdahale etti.

Slovenya’da ise 150’den fazla bina hasar gördü. Elektrik kesintileri yaşanırken tarım alanlarında ciddi kayıplar meydana geldi. Komenda Belediyesi en ağır etkilenen bölgeler arasında yer aldı. Kuvvetli rüzgârlar çatıları uçurdu, duvarları yıktı ve enerji nakil hatlarına zarar verdi.

Aon, ekonomik ve sigortalı kayıpların onlarca milyon euro seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor.

TROPİK FIRTINALAR VE HEYELANLAR DA KAYITLARA GEÇTİ

Raporda ayrıca Orta Amerika’da Boris ve Cristina tropik fırtınalarının etkilerine de yer verildi. Meksika’nın Guerrero kıyılarında karaya çıkan Boris yoğun yağış ve heyelanlara neden olurken, Nikaragua açıklarında etkili olan Cristina uzun süreli yağışlar, su baskınları ve altyapı hasarlarına yol açtı. Yerel makamlar en az bir kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Hindistan’ın kuzeydoğusunda muson yağışlarının tetiklediği heyelanlar ulaşımı aksatırken, Küba açıklarında meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki deprem önemli bir hasara yol açmadı. Çin’in Guangxi bölgesindeki Nanning kentinde meydana gelen hortumda ise dört kişi yaralandı ve çeşitli yapılar zarar gördü.

SİGORTA SEKTÖRÜ AÇISINDAN DİKKATLE İZLENİYOR

Aon’un değerlendirmesine göre, haftanın en büyük finansal etkisi ABD ve Kanada’daki şiddetli hava olaylarından kaynaklanacak. Raporda, mevcut kayıp tahminlerinin ön değerlendirme niteliğinde olduğu ve hasar tespit çalışmalarının ilerlemesiyle birlikte güncellenebileceği vurgulandı. Özellikle Kuzey Amerika’daki olayların sigorta ve reasürans sektörü açısından haftanın en dikkat çekici doğal afetleri arasında yer aldığı ifade edildi.