Afetler sonrası hayat kurtaracak temel ilkyardım kuralları
Deprem gibi doğal afetlerde yapılacak müdahaleler:
Kazazedeyi Kaza Ortamından Çıkarma:
Boyun tespiti yapılmalı, sıkışmanın kaldırılması için araç gereç kullanılmalı, kazazedenin arkasına geçmeli, kollar kazazedenin kollarının altından geçirmeli, kazazedeyi kolundan tutarak çekmeli,
vücuda saplanmış cisim varsa çıkarılmamalı.
Kanamalar:
Kanamalar her zaman tehlikelidir. Halsizlik, şok ve ölümle sonuçlanabilir. İç ve/veya dış kanama biçiminde olabilir. Temel yaşam desteği sonrasında tedavide önceliğe sahiptir. Kanamaların çoğu 6-10 dakika içinde, damar spazmı ve pıhtı oluşumu ile durur. Acil bir durumdur ve hemen hastaneye sevk edilmelidir.
Şokta İlk Yardım:
Kazazede sırt üstü yatırılmalı,kanama ve şok ile ilgili bulgular kontrol edilmeli; görünür kanama
soluk cilt, uzuvlarda soğukluk, hızlı nabız, ayakların altına destek koyarak 20 -30 cm kadar kaldırılmalı, yaralı (varsa pansuman ve turnike görülecek şekilde) battaniye ile sarılmalı, tıbbi yardım gelene kadar bu pozisyon korunmalı, solunum ve nabız 3-5 dakika aralıklarla kontrol edilmeli.
Uzuv Kopması Durumunda İlk Yardım:
Kazazede sırt üstü yatırılmalı,kazazedenin bacakları 30 cm kadar yükseltilmeli,turnike uygulamalı (kopan uzvun 3-4 parmak üzerine),kopan parça temiz, su geçirmez ağzı kapalı plastik bir torbaya yerleştirilmeli. Altın kural: Kopan parçanın konduğu torba, buz içeren ikinci bir torbanın içine konmalı (kopan parça direkt buz veya su içine konmamalı),torba temiz bir bez ile sarılıp yaralı ile aynı vasıtaya konmalı, üzerine hastanın ad ve soyadı yazılmalı.
Dış Kanama Kontrolü (küçük kanama):
Kanayan yer üzerine (temiz bir bez kullanılarak) baskı yapılmalı,kanama duruncaya kadar baskı uygulamaya devam edilmeli. Birinci bez, kanla ıslanırsa üzerine ikinci bir bez koyulmalı. Altın kural: İlk bezi kaldırmadan (ilk bez kaldırılırsa kanama tazelenmiş olur) baskı yapmaya devam edilmeli,yaranın uç tarafındaki renk değişikliği ve nabız kontrol edilmeli.
Kırıklarda İlk Yardım:
Eklem veya kırık bölgenin hareketini engellemek için TESPİT (sabitlenmeli) edilmeli,kırık bölgeye soğuk uygulama yapılmalı (buz uygulaması),kol ve bacaklardaki kırıklar sabitlendikten sonra kalp seviyesinden yükseğe kaldırılmalı.
Bacak: Diz ve ayak bileği eklemini içine alacak şekilde ve eşit uzunlukta iki atel seçilmeli (uzun bir tahta kullanılabilir). Atel bacağın iki tarafına uygun şekilde yerleştirilmeli ve geniş sargı ile bağlanmalı.
Uyluk: Kalça ve diz eklemini içine alacak şekilde, biri koltuk altına uzanacak uzunlukta iki atel seçilmeli.Atel bacağın iki tarafına uygun şekilde yerleştirilmeli, iki atel gövde düzeyinde ve bacak hizasında iki veya üç geniş sargı kullanarak, diz seviyesinde geniş bir sargı, ayak bileğinde 8 şekli oluşturan bir sargı ile bağlanmalı.
Omurga tespiti: Esnemeyecek kalınlıkta 1.8-2 m. uzunlukta ve en az 70 cm genişliğinde sert materyal seçilmeli (tahta, kapı veya merdiven),tahta, katlanmış bir battaniye ile kaplanmalı.Boyun, bel ve dizlerin arkası yumuşak materyalle desteklenmeli, başı desteklemek için baş altına bir kumaş halkası yerleştirilmeli.
